Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Weekend Magazine editie 17, 2018 Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

Wat je niet mag zeggen: ik ben teleurgesteld in mijn kind

Je kan je er best iets bij voorstellen: je kind is een pestkop of niet zo getalenteerd of gezellig als je had gehoopt. Of je wilde zo graag een meisje, maar kreeg een jongetje. Maar dat gevoel uitspreken, gaat voor veel mensen te ver.

Toen er nieuws was over een gezin dat voor de 14e keer op rij een jongetje verwachtte, dachten we bij Weekend Magazine een onschuldig oproepje te plaatsen op Facebook: ben jij weleens teleurgesteld in je kind? Maar we bleken een gevoelige snaar te raken. Talloze boze en verontwaardigde reacties kregen we. Toegeven dat je kind niet aan je (hooggespannen) verwachtingen voldoet, is kennelijk nog een groot taboe. Terwijl er wel degelijk ouders mee worstelen.

“Teleurgesteld in je kind?? Laat je bovenkamer nakijken!”, schrijft Nathalie. “Wat is dit voor gelul, iedere ouder is blij als het kind gezond op de wereld komt”, reageert Sig. Volgens Sylvana ‘spoor je echt niet’ als je teleurgesteld bent in je kind. “Dan ben je geeneens een kind waard, bah!” Ook de woorden ‘misselijkmakend’, ‘respectloos’ en ‘kwetsend’ vallen. We moesten ons schamen dat we hier aandacht aan besteden.

Op Facebook lijkt iedereen het er unaniem over eens: als je teleurgesteld bent in je kind, ongeacht zijn of haar keuzes, moet je zelf wel iets mankeren. Durf je dan maar eens uit te spreken als teleurgestelde ouder. De consensus is dat je blij mag zijn als je kinderen kunt krijgen en als ze gezond zijn. Hoe dúrf je dan te zeuren over zijn of haar karakter, gedrag of keuzes, of een voorkeur te hebben voor een jongen of meisje? “Een kind is een geschenk”, zegt iemand. En een gegeven paard mag je natuurlijk niet in de bek kijken.

Moeder van Dutroux
Natuurlijk hou je zielsveel van je kinderen, maar de kans bestaat dat ze niet precies voldoen aan het plaatje dat je ooit voor ogen had. Wat als je als ouder worstelt met die gevoelens van teleurstelling? Je mag het niet voelen van de buitenwereld, je wilt het niet voelen, maar je voelt het toch. Gevoelens laten zich nu eenmaal niet sturen.

Dat je als ouder op z’n zachtst gezegd teleurgesteld bent als je kind het criminele pad opgaat, vindt iedereen vanzelfsprekend. Niemand keek vreemd op toen ma Dutroux, Jeannine Lauwens, zich in de media openlijk distantieerde van haar zoon. Ja hè hè, denk je dan. Ze zou waarschijnlijk verketterd worden als ze zou zeggen dat ze ondanks alles nog steeds trots is op haar zoon. Als het om strafbare feiten of moreel verwerpelijke daden gaat is het dus wél geaccepteerd om teleurgesteld te zijn in je kind. Maar in alle andere gevallen lijkt het not done.

‘Teleurstelling is heel normaal’
Ellen van Dijck verbaast zich daarover. Zij ondersteunt in haar praktijk voor pedagogische en psychologische hulp regelmatig ouders die teleurgesteld zijn in hun kind. “Waarom zou dat een taboe moeten zijn? De enige reden die ik kan bedenken voor die veroordelende reacties, is dat we allemaal vinden dat je trots moet zijn op je kind. Maar je kan niet altijd maar denken: ik mag dit niet voelen, want ik moet blij zijn dat ik een kind héb. Zo werkt het niet. Teleurstelling vind ik heel normaal, ik hecht er niet zoveel waarde aan. Het mag er zijn. Je keurt je kind daarmee niet af, je zegt alleen maar iets over je eigen gedachtes.”

Schooladviezen zijn zo’n kwestie waar vaak teleurstelling bij komt kijken. “Ik maak regelmatig mee dat ouders het jammer vinden dat hun kind ‘maar’ naar havo kan gaan.” Daar moet je als ouder oppassen, waarschuwt ze. “Dan overvraag je een kind heel gemakkelijk. Je mag ervan uitgaan dat een kind doet wat in zijn macht ligt. Als je een kind duidelijk maakt dat zo’n advies lager is dan je had verwacht, zeg je eigenlijk: je hebt het niet goed gedaan.”

Belangrijk is het om je als ouder te realiseren dat die gevoelens voortkomen uit verwachtingen van jezelf. “Het zegt niet zozeer iets over je kind, maar meer over jou. Iedere ouder heeft bepaalde verwachtingen van zijn kind. De mate waarin je die gevoelens hebt, hangt denk ik ook heel erg af van wie je bent. Als je jezelf bijvoorbeeld heel succesvol vindt, heb je wellicht andere verwachtingen over je kind dan wanneer je niet zo succesvol bent, of wanneer je dat niet zo belangrijk vindt.”

Keuzes, gedrag en karakter
Teleurstelling over het karakter van je kind ligt wat Ellen betreft wel iets gevoeliger dan teleurstelling over gedrag of keuzes. “Karakter vind ik lastig. Je kan bijvoorbeeld teleurgesteld zijn dat je een weinig sociaal kind hebt, terwijl je zelf heel sociaal bent en dat heel belangrijk vindt, of teleurgesteld dat je kind weinig doorzettingsvermogen heeft. Maar het is moeilijker om dat te laten blijken. Karakter is redelijk vaststaand. Gedrag is iets tijdelijks, daar mag je zeker teleurgesteld over zijn. Hetzelfde geldt voor keuzes. Dat je denkt: ik zou dit anders doen, of dat had ik liever anders gezien. Als je kind gaat roken bijvoorbeeld, of gaat experimenteren met drugs.”

Zelf heeft Ellen twee dochters en een zoon. Ook zij is weleens teleurgesteld in hun gedrag of keuzes. “Dat ze gestopt zijn met muziekles vind ik bijvoorbeeld heel erg jammer, omdat ik dat zelf heel erg leuk vind. En dat zeg ik dan ook wel. Maar je moet je kind in zijn of haar waarde laten en respect hebben voor zijn of haar keuzes.”

Hoe kun je het beste omgaan met die teleurstelling, zonder dat je je kind ermee belast? “Realiseer je dat het nooit de schuld is van je kind dat jij je teleurgesteld voelt. Het komt door jouw gedachtes en verwachtingen en daar kan een kind niets aan doen. Ieder kind is zoals hij is. Dat kun je een beetje bijsturen, maar verder zijn het toch echt gewoon eigen individuen. De kunst is om jouw teleurstelling niet een probleem van het kind te maken. Je moet er met jezelf uitkomen.”

Gender disappointment
Een iets meer sociaal geaccepteerde vorm van teleurstelling is wat ook wel ‘gender disappointment’ wordt genoemd: teleurstelling over het geslacht van je kind. Dat ze teleurgesteld waren in het geslacht van hun kind, daar durven sommige ouders nog wel voor uit te komen. Met de nadruk op wáren, want ze haasten zich vaak te zeggen dat ze nu wel intens gelukkig zijn met hun zoon of dochter.

Bianca Rozendaal overkwam dit. Toen tijdens haar derde zwangerschap bleek dat er wéér een zoon in aantocht was, was ze daar teleurgesteld over. Een gevoel waar ze zich voor schaamde en waar ze zich schuldig over voelde. “Ik kreeg een gezond kindje en vond dat ik daar blij mee moest zijn. Dat was ik ook, maar tegelijkertijd moest ik afscheid nemen van het beeld dat ik had van een gemengd gezin en accepteren dat ik nooit een dochter zou krijgen. Dat was in het begin heel confronterend.”

Ze durfde er alleen over te praten met haar man en verloskundige. “Ik was bang voor het oordeel van anderen. Dat ze me geen goede moeder zouden vinden, het niet zouden begrijpen.” Een zoektocht op internet stelde haar daarin niet gerust. “Ik schrok van wat ik daar las. Moeders die hun verhaal deden, werden volledig afgebrand. Er wordt heel ongenuanceerd gereageerd. Terwijl je jezelf ook al een onmens vindt dat je teleurgesteld bent in het geslacht van je kind. Je wilt het niet voelen, maar je voelt het wel. Gevoelens overkomen je, daar kies je niet voor. Het is iets wat je moet uitvechten met jezelf. Het is heel fijn als je daar niet om veroordeeld wordt. En ja, natuurlijk is het veel erger als je geen kinderen kunt krijgen of als je een gehandicapt kindje krijgt. Maar je kunt verdriet niet met elkaar vergelijken.”

Met haar website genderdisappointment.nl hoopt ze het onderwerp nu bespreekbaar te maken en het taboe te doorbreken. “Ik denk dat erover praten heel belangrijk is voor de verwerking van je verdriet. Gedeelde smart is halve smart. Wat erkenning kan mensen heel goed doen.”

Inmiddels heeft Bianca zich neergelegd bij het feit dat ze misschien nooit een dochter zal krijgen. “Van mijn derde zoon hield ik meteen net zoveel als van de oudste twee. Dat heeft me gerustgesteld. Als ik in de toekomst weer een jongetje zou krijgen, zou ik dat hartstikke leuk vinden. Ik sta er nu heel anders in. Maar als er meisjes worden geboren in mijn omgeving, kan ik nog steeds denken: zij wel, ik niet. Ik denk dat dat gevoel nooit helemaal overgaat.”

Door Roxanne Vis

Op vakantie naar Tuinesië of Balkonia

Drie weken Spanje, een lang weekend New York of een maand Bali: tegenwoordig lijkt reizen een statussymbool. Maar er zijn ook mensen die elk jaar vakantie vieren in hun eigen huis. Omdat het even niet anders kan, omdat ze op een paradijselijk plekje wonen, of omdat ze gewoon het allerlekkerst slapen in hun eigen bed. Hillegonda, Mariko en Marleen kiezen heel bewust voor een staycation.

Hillegonda Schaaphok vindt tijdens vakanties maar één ding belangrijk: ontspannen. En dat gaat nou eenmaal het beste in haar eigen huis en tuin. “Tien jaar geleden trokken we op de bonnefooi met een camper door Europa, met onze kinderen van toen twee en vier jaar. We belandden op een overbevolkte megacamping met alleen maar Nederlanders en een uitgebreid animatieprogramma. De tweede avond keken mijn man en ik elkaar aan en beloofden elkaar: dit nooit meer!

Herrie aan je hoofd
Wij houden gewoon helemaal niet van drukte, mijn man nog minder dan ik. We wonen in een klein dorpje in Friesland en hebben ons huis, net buiten de dorpskern, helemaal zelf gebouwd. Omdat we daarnaast ook veeleisende banen hadden, gingen we heel bewust buiten het seizoen op vakantie. Als we vrij zijn, willen we namelijk vooral rust. Vreselijk om een uur in de rij te moeten staan in een pretpark, of continue herrie van anderen aan je hoofd te hebben. Naast ons huis legden we ook een boomgaard en een moestuin aan, en er kwamen schaapjes, kippen en een hond. Toen ontdekten we hoe heerlijk het hier was: in de zomer is de tuin op z’n mooist. Sindsdien blijven we in de vakanties lekker thuis.

Mijn man en ik hebben allebei een eigen bedrijf, dus we kunnen onze eigen tijd indelen. Vakantie betekent voor ons samen ontspannen en genieten met het gezin. De kinderen vinden het heerlijk dat er in die weken rust in huis is om te kunnen doen wat we willen. Mijn dochter is bijvoorbeeld gek op paardrijden en ik lig graag met een boek in de hangmat tussen de appelbomen. We slapen uit, fietsen naar de hunebedden of maken met de hond een lange wandeling door de weilanden of het bos. Als het slecht weer is, gaan we naar het zwembad of blijven een dagje binnen en maken van de woonkamer een bioscoop. Vorig jaar hebben we spontaan de kinderkamers geschilderd, gewoon omdat we daar toen tijd voor hadden. Wat dat betreft kun je denk ik júist als het regent beter thuis zijn dan op vakantie, hier heb je tenminste je eigen spullen om je heen.

Have fun!
We gaan ook echt wel eens een weekendje of weekje weg, maar dan dus altijd buiten het seizoen. Ik vind het leuk om andere plekken te bezoeken, maar als ik de Eiffeltoren wil zien kan dat ook in november, in plaats van in de lente, met tigduizend toeristen.

Straks gaat iedereen weer in de file richting Frankrijk staan, omdat ze het gevoel hebben dat dat móet, vooral ook voor de kinderen. Maar vaak zijn ouders dan zo gestrest door alle drukte en het gedoe, dat zo’n vakantie alleen maar tegenvalt. We leven in zo’n hectische tijd, zorg dat je je schaarse vrije dagen goed besteed, denk ik dan. Laad op, have fun, ontspan. En dat doen wij gewoon lekker thuis.”

Voor Mariko Naber gaat er niets boven Scheveningen, haar woonplaats. Zij brengt dus al jaren vrijwel alle vakanties door in haar eigen huis, waar ze vanuit haar kantoor aan huis de zee kan zien. In de zomer wordt de beroemde badplaats overspoeld met toeristen, maar dat vindt Mariko juist leuk. “We hebben speciaal een bankje voor de deur gezet, om lekker mensen te kunnen kijken. Vanaf mei zijn de winkels bijna dag en nacht open en het barst hier van de horecagelegenheden. Ik hou wel van die drukte. We wonen precies tussen een grote parkeergarage, een hotel en het strand in. Er komen zoveel toeristen voorbij, dat het voelt alsof je zélf even weg bent. Wij komen Scheveningen dus niet uit in de vakanties.

Nieuwe vriendjes
Elke vrije minuut ben ik met mijn man en zoon Scott op het strand te vinden. Ook op werk- en schooldagen trouwens. Soms ontbijten we in een van de hotels of picknicken we in de duinen. We skaten met het hele gezin over de boulevard en als ik een middagje wil ontspannen, geniet ik van een massage en de sauna in het Kurhaus. Als het slecht weer is, is hier ook genoeg te doen: we hebben bijvoorbeeld een bioscoop, een bowlingbaan en een casino. En de Pier in Scheveningen is weer helemaal terug van weggeweest, daar zijn ook altijd marktjes en leuke activiteiten voor kinderen.

Is dat niet zielig?

Zomer op Bali of op Balkonia: sommige kinderen blijven de hele vakantie thuis, terwijl hun klasgenoten de wereld over vliegen. Is dat niet zielig? En wat kun je als ouders doen om je kinderen in hun eigen huis toch de vakantie van hun leven te bezorgen? Opvoedkundige Tischa Neve geeft raad.

“Kom je thuis na een verre reis of een duur dagje pretpark, zegt je kind: “Ik vond het ijsje eten het állerleukste!” Kinderen hebben vaak maar weinig nodig om te genieten. Wij associëren vakantie zelf meestal met zon, warmte en een nieuwe omgeving. Maar zeker jongere kinderen vinden het vaak helemaal niet fijn om lang in de auto te zitten naar een warm land. En soms kunnen ze ook maar moeilijk wennen aan een ander bed of onbekend huis.

Maak het bespreekbaar
Voor een bijzondere vakantie die je kinderen zich later nog zullen herinneren, hoef je echt niet per sé naar Frankrijk of Curacao, zeker niet als je zelf het liefste thuisblijft. Het gaat er vooral om dat jullie leuke dingen met elkaar doen en de kinderen voldoende tijd en aandacht krijgen van hun (relaxte) ouders. En dat kan natuurlijk net zo goed in je eigen achtertuin.

Als kinderen een jaar of zeven zijn, krijgen ze beter in de gaten dat hun klasgenoten bijvoorbeeld wel gaan skiën en zij niet. Dat vinden ze misschien best jammer, en dat is ook niet gek. Maak het bespreekbaar: leg uit waarom jullie liever thuisblijven, of waarom het even niet anders is. Vertel dat op vakantie gaan veel geld kost en dat jullie andere keuzes hebben gemaakt. Of dat jullie het niet nodig vinden om ver weg te gaan, maar liever uitstapjes in de buurt maken.

Fijne herinneringen
Kijk met je kinderen naar de invulling van de vrije weken. Wat vinden ze zelf leuk om te doen? Er zijn heel veel activiteiten die weinig geld kosten, maar wel fijne herinneringen opleveren. Logeerpartijtjes, picknicken op het strand, een hut bouwen, vuurtje stoken en marshmellows roosteren, cupcakes bakken, met z’n allen in de woonkamer slapen: samen kunnen jullie van alles verzinnen. Zo hebben kinderen toch het gevoel dat het een bijzondere tijd was, als ze na de vakantie weer op school komen.”

Scott weet niet eens echt wat ‘op vakantie gaan’ betekent. Vorig jaar is hij voor eerst op surfkamp geweest, maar dat was ook gewoon op Scheveningen. En omdat hij in de zomer ook altijd een week naar de ene oma in Zeeland en een week naar de andere oma in Maastricht gaat, heeft hij toch het idee dat hij op reis is geweest. Maar het allerliefst speelt hij op ons eigen strand, waar hij elke zomer nieuwe vriendjes maakt. Ik vind het eigenlijk ook onzin om met kleine kinderen op vakantie te gaan. Een kind van drie heeft genoeg aan een emmertje, zand en een ijsje, of dat nou aan de Spaanse of de Nederlandse kust is.

Rust om te genieten
Mijn man en ik hebben vroeger wel stedentrips gemaakt en we gaan heel soms wel eens een weekendje weg, maar dan missen we altijd de zee. En we gaan natuurlijk niet op vakantie naar een andere zee, dan blijven we echt liever thuis. We hebben een heerlijk huis met dakterras, waar we ons kunnen terugtrekken als we de herrie van de strandtenten even zat zijn. Sinds we Scott hebben, hebben we de rust om te genieten van onze omgeving en de gemakken om ons heen te zien en te waarderen. Soms gaan we een paar keer per week uiteten bij een strandtent om de hoek. Sommige mensen geven in drie weken al hun geld uit op vakantie, wij leven liever de hele zomer wat ruimer.”

En soms kiezen mensen voor een staycation omdat het gewoon even niet anders kan. Geen geld, geen tijd of slechte gezondheid: allemaal redenen om niet in de auto of het vliegtuig te stappen. Het liefst gaat Marleen elke zomer drie weken kamperen, maar dat zit er nu niet in. “Als het mij ligt, vieren we met het hele gezin vakantie in een tentje onder de Italiaanse zon. Ik ben echt verliefd op dat land. Maar ik ben veertig weken zwanger en lig al vier maanden letterlijk plat door zware bekkeninstabiliteit. Ik kan een kwartiertje in de tuin zitten op een goede tuinstoel en moet daarna weer gaan liggen. De baby komt eind april, maar ik verwacht niet dat ik in de zomer al weer helemaal op de been ben.

Noodgedwongen
Bovendien hebben we al een dochter van anderhalf en ik zie het niet zitten om met twee kleine kinderen naar een camping te gaan. Vorig jaar zijn we met z’n drietjes naar een boshuisje in Duitsland gegaan, maar zolang ik nog niet hersteld ben, kan ik niet zo lang in de auto zitten. Bovendien heb ik hier thuis mijn eigen bed, bank en stoel waarvan ik precies weet hoe lang ik erop kan zitten of liggen. Daarom blijven we deze zomer noodgedwongen thuis.

Eigenlijk is dat ook helemaal geen straf, want vorig jaar hebben we ons huis flink aangepakt. Daardoor is het vakantiebudget nu ook wel een beetje op. We hebben er twee slaapkamers bij gebouwd, een nieuwe keuken geplaatst en beneden alles geschilderd. En ook de tuin kreeg een metamorfose: we hebben nu een groot grasveld, een buitenkeuken, een loungeset, een buitenbox voor de baby en zelfs een jacuzzi. Daar maak ik zelf veelvuldig gebruik van! Omdat we zo druk waren met de verbouwing, hebben we vorige zomer eigenlijk niet echt kunnen genieten van de tuin en ons huis. Daarom verheug ik me nu op warme dagen met z’n vieren in onze fijne tuin. En natuurlijk gaan we er af en toe een dagje op uit of ergens een ijsje eten.

Bevallia
Zolang de kinderen klein zijn, gaan we lekker op vakantie naar een huisje met een zwembad, ergens in een bos, maximaal twee uur met de auto. Langer rijden zie ik nu niet zitten. Die kampeervakantie in Italië komt wel weer, als de kinderen groter zijn en ik weer helemaal hersteld ben. Dit jaar eerst maar eens naar Bevallia, daarna door naar Tuinesië en dan nog een weekendje Rund um Hause.”

Door Ronne Theunis
​Illustratie: Annet van den Ende

Zo maak je van je balkon een paradijsje

Blijf jij ook lekker thuis deze vakantie? Van het geld dat je uitspaart, kan je makkelijk je balkon of terras een make-over geven om heerlijk buiten te zitten. Met een paar leuke stoeltjes, een lekker drankje en deze gadgets creeër je een huiselijk paradijsje. 

Nu het zonnetje zich weer heeft laten zien, is het de hoogste tijd om je balkon een flinke make-over te geven. Zeker als je balkon een postzegeltje is en je misschien liever een giga dakterras of een tuin met zwembad had gewild. Want deze vijf gadgets geven je mini balkon een luxe sfeer, waar je prima een paar cocktails of een lekker fris biertje kunt wegtikken tijdens een zwoele lenteavond.

1. Balkon-tafel-bloempot

Klein balkonnetje? Dan is ’t fijn om op zoek te gaan naar een multifunctionele gadget. Zoals bijvoorbeeld de Balkonzept. De gadget is een eenpersoontafel of bureau met plantenbak ineen. Maar je kunt de plantenbak ook vullen met ijs en er zo een classy champagnekoeler van maken. Balkonzept is gemaakt van plastic en kan dus prima tegen een tropische regenbui. Balkonzept is er in zeven verschillende kleuren: van mango geel, azuurblauw tot limoengroen. De veelzijdige tafelbloempot kost 128 euro en bestel je hier.

2. De lekkerste deuntjes uit de JBL Charge 3

Wil je van je balkon echt een feestje maken, dan zorg je voor een goede speaker. De JBL Charge 3 is een kleine, krachtige draadloze speaker waar tot wel 20 uur beats uit kunnen knallen. De speaker kan tegen regen, dus mocht je 'm per ongeluk buiten hebben laten liggen, dan is dat gelukkig nog geen reden tot paniek. De speaker is verkrijgbaar in 5 kleuren. Van knalrood tot zomers turquoise. De draadloze speaker kost 139 euro en bestel je hier. Wel misschien je playlist even afstemmen met de buren!

3. Cocktails aan de balkonbar

Wil je jouw mini balkon uitbouwen, scoor dan de balkonbar. Dit is een houten tafel die je over je balkonhek hangt om zo extra ruimte te creëren. Je hoeft je kleine balkon daarom niet vol te bouwen met een tafel en stoelen maar schuift gewoon wat krukjes aan je nieuwe bar. Daarnaast kun je de bar nog uitbouwen met een je eigen moeshangtuin. Een balkonbar heb je vanaf 67,50 euro en daaraan kan je prima met je vrienden een wijntje drinken.

4. Balkonbbq

Wil je jouw balkonbar uitbreiden met een bbq? Dat kan! Je hoeft geen gigagrill te kopen die je halve balkon inneemt, maar je hangt ‘m gewoon naast je balkonbar. Net als de Balkonzept is ook de bbq multifunctioneel want in de winter gebruik je ‘m als plantenbak en in de zomer bak je er je spiesjes en hamburgers op. Voor 29,95 euro tover je jouw balkon om tot open keuken.

5. Loungen in een Lamzac

Een loungeset op je balkon gaat waarschijnlijk niet passen, zeker niet als je ook nog geregeld vrienden wil uitnodigen om een drankje te doen. Scoor dus een Lamzac. Hiermee hoef je alleen maar wat lucht te vangen om zo het ideale loungebed neer te zetten. Meer plek nodig? Dan vouw je de luchtige zak gewoon op en heb je direct ruimte! Een Lamzac heb je vanaf 74,50 euro.

6. Philips Hue Go

Een gezellig lichtje mag tijdens lange, warme avonden absoluut niet ontbreken op je balkon. Een goede lamp zorgt voor de juiste sfeer. De Philips Hue Go is een draadloze lamp die je overal op je balkon kunt neerzetten en met de bijbehorende app kun je de kleur bepalen. Ga je voor kaarslicht of discomodus? De Hue Go heeft het allemaal. De Philips Hue Go kost 79,95 euro.

Nina Verberne is vergroeid met haar smartphone en heeft haar eigen techwebsite voor vrouwen, Girl in a Tech World. Ze vindt niets leuker dan met jou haar favoriete apps en handige knowhow te delen.

5 x pinguïnweetjes

25 april was World Penguin Day, de dag waarop pinguïns wereldwijd in het zonnetje worden gezet. Niet elke diersoort krijgt een eigen dag toegewezen, maar deze wonderlijke watervogels zijn nu eenmaal erg populair vanwege hun aandoenlijke uiterlijk en onhandige gefladder. Maar zijn pinguïns wel zo snoezig als we denken? We vroegen het aan Jan Veldhuis, assistent curator bij Burgers Zoo, die een vat vol pinguïnweetjes opentrok.

Ruziemakertjes
Pinguïns kibbelen wat af. Veldhuis: "Pinguins hebben allemaal hun eigen karakter. Het zijn echt individuen, die in grote groepen samenleven en een hechte band met elkaar kunnen hebben. In een kolonie zie je wel duizenden vogels bij elkaar." Binnen zo'n gemeenschap is het lang niet altijd pais en vree. "Pinguïns maken veel ruzie, wat dat betreft zijn het net mensen. De mannetjes vechten met elkaar, maar ook bij stelletjes botst het wel eens. Dan kunnen ze elkaar echt aanvallen." Die ruzies kunnen over van alles gaan. Over een vrouwtje, over voedsel of over nestmateriaal. "Het kan zomaar gebeuren dat een pinguïn een mooi nest heeft gebouwd en een andere pinguïn langs komt om de bouwmaterialen weg te slepen naar zijn eigen stekje drie meter verderop." Nogal wiedes dat je als pinguïn dan even op je strepen gaat staan. Soms is zo'n gevecht tot bloedens toe, andere keren wordt de onenigheid beslecht door de borst vooruit te steken en wat tegen de tegenstander aan te flapperen. Zoals in de video hierboven.

Niet alleen op de Zuidpool
Lang niet alle pinguïns springen van ijsschotsen en hobbelen door de sneeuw. Van alle 17 soorten die er wereldwijd zijn, leeft slechts een deel in Antarctica. Veldhuis: "Veel mensen associëren pinguïns met kou en ijs, maar er zijn ook pinguïns die in Nieuw-Zeeland wonen en de Galapagospinguïns leven zelfs in de tropen." Wel wonen ze vrijwel allemaal ten zuiden van de evenaar, op enkele Galapagos-avonturiers na. "Op de Noordpool vind je geen pinguïns. Ze komen in het wild alleen voor op het zuidelijk halfrond. En dat ritme houden ze aan. Dus de zwartvoetpinguïns in Burgers Zoo broeden in het najaar en hun jonkies worden tussen oktober en februari geboren. Want dat is wanneer het in hun natuurlijke leefgebied Zuid-Afrika en Namibië voorjaar en zomer is."

Eerlijke taakverdeling
Als het gaat om de zorg voor hun kroost, kunnen wij mensen nog wat van pinguïns leren. Veldhuis: "Zodra er een ei gelegd is, gaan mannetje en vrouwtje keizerpinguïn om beurten broeden. Als het mannetje broedt, gaat het vrouwtje op zoek naar voedsel. Ze kan dan weken aan een stuk weg zijn." Maar hoe vinden ze elkaar terug in zo'n kolonie met talloze soortgenoten in dezelfde outfit? "Vogels hebben veel beter zicht en gehoor dan wij mensen. Een stelletje herkent elkaar aan het geluid." Ook nadat de kleine uit het ei is gekropen, blijven vader en moeder keizerpinguïn de verantwoordelijkheden voor hun jong delen, die ze uit duizenden weten te herkennen aan zijn roep.

Slechte ontsnappers
Pinguïns gaan razendsnel door het water, waarbij ze minutenlang hun adem kunnen inhouden en tot twintig meter diepte gaan op zoek naar voedsel. Op land komen ze ook nog prima vooruit, maar daar blijft het bij, want de zeevogels kunnen niet vliegen. Ontsnappen uit de dierentuin gaat dan ook niet zo makkelijk. Veldhuis: "Naar mijn weten is er in Burgers Zoo nog nooit een pinguïn ontsnapt. Ze kunnen wel klimmen en springen, maar het muurtje om hun verblijf is te hoog. En zelfs al zouden ze een manier vinden om uit te breken, dan heb je ze ook zo weer terug, want erg snel gaan ze niet." In de Deense dierentuin Odense Zoo ging een aantal pinguïns eind 2015 aan de wandel, maar veel verder dan een excursie achter de schermen kwamen de stakkers inderdaad niet. Zie video.

Niet aaibaar
Pinguïns zien er misschien heel knuffelbaar uit, maar dat zijn ze zeker niet. Veldhuis: "Ze voelen altijd een beetje nat en vettig aan. Dat komt omdat hun pakje voorzien is van een talkpoederachtig stofje dat waterafstotend werkt." Geen zacht, aaibaar vachtje dus. Maar los daarvan raadt Veldhuis het ten zeerste af om pinguïns aan te raken. "Wij interpreteren het gedrag van pinguïns vaak als menselijk. Dat komt omdat ze rechtop lopen, iets waar mensen zich mee identificeren. Maar het zijn en blijven vogels, die de wereld op een andere manier bekijken dan wij. En hun snavels zijn vlijmscherp, net scheermesjes." Veilig vanaf een afstandje bewonderen dus. Leuker voor jou én de pinguïn.

Door Kita van Slooten

Avengers: Infinity War: shockerende finale

Film van de week: Avengers: Infinity War
Regie: Anthony en Joe Russo
Met: Robert Downey Jr., Chris Hemsworth, Mark Ruffalo, Scarlett Johansson
Waardering: ★★★★☆ sterren

Black Panther, Thor, Doctor Strange en Black Widow. Het zijn maar een paar namen uit het leger aan superhelden dat met grote blockbusters al tien jaar over onze bioscopen heerst. Het begon in 2008 met Iron Man en sindsdien slaat Marvel Cinematic Universe ons met de ene na de andere superheld om de oren. Al die films zijn met elkaar gelinkt en in Avengers: Infinity War komen de krachtpatsers samen voor een grote finale, die uit twee delen zal bestaan.

Infinity War gaat verder waar Thor: Ragnarok eindigde, maar ook als je die niet gezien hebt of stiekem alweer vergeten bent, is het prima te volgen. Want de Marvel films komen in de basis altijd op hetzelfde neer: er is een machtsbeluste bad guy die het universum bedreigt en daar moeten de helden een stokje voor steken. Verschil is dit keer wel dat er niet met luchtige actie geopend wordt, maar met groot drama en verdriet. Daarmee is de toon gezet: er gaan flinke verliezen geleden worden, want de strijd is nog nooit zo zwaar geweest.

Slechterik Thanos, die we eerder in Age of Ultron en Guardians of the Galaxy zagen, is terug met meer kracht dan ooit. De meedogenloze bul vindt dat de planeten overbevolkt zijn en wil de helft van de populatie uitroeien. Zodat er voor de overlevenden genoeg voedsel en brandstoffen zijn en armoede is uitgeroeid. Zijn grootschalige genocideplannen kan hij met een knip van zijn vingers uitvoeren als hij alle oneindigheidsstenen in bezit krijgt. Deze kleine, gekleurde steentjes worden verspreid over het universum veilig bewaard, waaronder eentje om de nek van Doctor Strange en een in het voorhoofd van Vision.

Wie alle Marvel-films gezien heeft en daarmee denkt het verhaal eenvoudig te kunnen voorspellen: think again. Het is alsof de schrijvers zich hebben laten inspireren door series als Game of Thrones, waarin niets of niemand veilig is, ook de hoofdpersonages niet. De makers deinzen er niet voor terug om te shockeren, maar weten daarnaast met de spetterende actie, overdonderende visuele effecten en een goede dosis humor het bekende Marvel-gevoel op te wekken. Dus het is lachen om Robert Downey Jr. en Chris Pratt, die als Iron Man en Star-Lord weer de nodige praatjes hebben, maar ook om de bijrol van de 1.35 meter lange Peter Dinklage, als de reus die de hamer van Thor opnieuw moet smeden.

De eigenwijze superhelden kibbelen als vanouds, maar als het nodig is, slaan ze de handen ineen. Die onderlinge verbroedering is harder nodig dan ooit, want ze hebben alles te verliezen. Hun wereld, hun volk, maar ook elkaar. In het massale gevecht tegen de troepen van Thanos wordt die inzet voelbaar, wanneer de helden waar we tien jaar lief en leed mee hebben meegemaakt, bereid zijn grote offers te maken. Marvel weet alle lijntjes ontzettend slim samen te voegen en zet gedurfde stappen, waarmee de wetten van de vertrouwde formule getart worden. In het Marvel-universum is alles mogelijk. Onthoud dat, wanneer je na de heftige slotscènes beduusd de zaal verlaat.

Door Kita van Slooten

Koningstaart

In samenwerking met Uitgeverij Good Cook

​Speciaal voor Koningsdag een fijne oranje feesttaart, uiteraard gemaakt met sinaasappel! Om mee te nemen op de vrijmarkt of gewoon om dit weekend lekker op te peuzelen met vrienden en familie.

Ingrediënten (voor 6 personen): 

  • 2 grote of 3 kleinere onbespoten bloedsinaasappels
  • 30 ml water
  • 100 g suiker
  • 75 g koude boter, in blokjes
  • zaadjes uit 2 tl kardemompeulen, lichtgekneusd
  • 300 g bladerdeeg, plakjes
  • tarwebloem, om te bestuiven

Voor de crème anglaise:

  • 250 ml volle melk
  • 250 ml double cream of slagroom
  • 3 cm van een vanillestokje
  • 1 tl kardemompeulen, lichtgekneusd
  • 1 koffieboon
  • 50 g fijne kristalsuiker
  • 6 eidooiers

Bereiden:

Verwarm de oven voor tot 180 graden. Snijd boven- en onderkant van de sinaasappels af en snijd ze in heel dunne plakjes. Zet opzij.

Schenk het water in een gietijzeren of andere ovenvaste koekenpan. Voeg de suiker toe en verwarm op laag vuur, roer niet, maar schud de pan af en toe tot de suiker is gekarameliseerd en licht goudbruin is. Laat de karamel niet te donker worden. Het water voorkomt dat de suiker te snel bruin wordt langs de randen. Haal de pan van het vuur en roer er voorzichtig de boter en kardemompitjes door.

Leg de mooiste sinaasappelplakjes in de karamel. Leg de plakjes bladerdeeg op elkaar op een licht met bloem bestoven aanrecht en rol uit tot ongeveer 3 mm dik en prik met een vork gaatjes in het deeg. Snijd een cirkel uit het deeg die iets groter is dan de koekenpan en leg deze over de sinaasappelplakjes en karamel. Duw de randen van het deeg in de pan.

Bak ongeveer 30 minuten in de oven tot het bladerdeeg goudbruin is.

Schenk intussen voor de crème​ anglaise de melk en de room in een pan. Snijd het vanillestokje in de lengte open, schrap het merg eruit en voeg met de kardemompeulen, koffieboon en 1 eetlepel van de suiker toe. Breng op laag vuur aan de kook. Zet vlak voor het mengsel kookt het vuur uit en laat de smaken intrekken tot het mengsel is afgekoeld.

Klop intussen de eierdooiers en de rest van de suiker door elkaar tot ze bleek zijn en zo luchtig als een mousse. Warm de melk en room weer op tot net onder het kookpunt.

Schenk het melkmengsel al roerend, in een constante straal, over de eierdooiers en suiker. Spoel het melkpannetje uit. Schenk alles terug in de pan en verwarm al roerend op laag vuur tot het mengsel dikker wordt (zo dik dat de achterkant van een lepel ermee bedekt is en je er een lijn in kunt trekken die niet direct dichtloopt).

Zeef de crème​ anglaise boven een kan. Serveer warm of koud bij de tarte tatin. Bedek de crème anglaise als je het af laat koelen met plasticfolie om te voorkomen dat zich een vel vormt.

Citrus
In het kookboek Citrus draait het allemaal om de enorme veelzijdigheid van citrusvruchten in de keuken: van sinaasappels, pompelmoes, kumquats of limoenen tot en met de bergamotcitroen en alles wat daar tussen zit. Er staan internationale gerechten in, van klassiekers als canard à l’orange tot en met verrassende en minder bekende recepten als bruschetta met citroenlabneh, tuinbonen en za’atar. Het is een origineel, zeer compleet en fraai uitgevoerd kookboek en geeft bovendien tientallen inmaak- en conserveringsrecepten, pickles, rubs & dressings tot en met hartverwarmende (sterke)drankjes, ijs, sorbets en snoepgoed.

Titel: Citrus, veelzijdige & verfrissende gerechten
Auteur: Catherine Phipps
ISBN: 978 94 6143 169 1
Prijs: € 24,95
Uitgever: Good Cook

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Weekendagenda

Weg van de gracht

Geen zin om met hordes toeristen de Amsterdamse grachten af te schuimen? Pak dan de pont naar het NDSM-terrein in Noord. NDSM Vrijhaven biedt veel muziek, een enorme kindervrijmarkt, lekker eten en een beetje ruimte in deze rauwe omgeving. Nog verder weg? Probeer dan via ticketswap kaartjes te krijgen voor Oranjebloesem op IJburg: heerlijk dansen met de voetjes in het zand op steenworp afstand van de stad. 

Vuurwerk langs de Maas

Ook in Maastricht wordt Koningsdag uitgebreid gevierd met tientallen optredens op podia verspreid over het centrum van de stad. Langs de rivier is een uitgebreide vrijmarkt en alle kroegen hebben leuke dingen georganiseerd. Het geheel wordt afgesloten met een enorm vuurwerk aan de overkant van de Maas. Iets bijzonders doen? Boek dan een speciale vuurwerkboottocht zodat je op de eerste rang met een drankje in je hand van al het moois kunt genieten. www.stiphout.nl.

Vrijmarkten

Overal in Nederland zijn vrijdag vrijmarkten: van het Vondelpark tot Noordeinde of Leeuwarden. De leukste is misschien wel in Utrecht, want deze vrijmarkt begint al op donderdagavond om zes uur! Zo kun je al op Koningsnacht je slag slaan of vroeg opstaan en door het centrum van Utrecht langs alle kraampjes slenteren. In Park Lepelenburg is een vrijmarkt speciaal voor kinderen. Voor meer informatie: www.koningskinderen.nu.

Oranjewandelingen

Door het hele land worden op 27 april en het weekend erna Oranjewandelingen georganiseerd langs speciale 'Oranjeplekken' of gewoon door de natuur met een oranjethema. De Oranjewandeling in Apeldoorn leidt door de tuinen van Paleis Het Loo en geeft een mooi beeld van de geschiedenis van onze Koninklijke Familie. www.paleishetloo.nl.

Leer Willem kennen

In het Nationaal Militair Museum is een tentoonstelling geopend over de jonge jaren van Willem van Oranje, de Vader des Vaderlands. Het is namelijk dit jaar 450 jaar geleden dat hij de onafhankelijkheid van de Nederlanden uitriep, waardoor de Tachtigjarige Oorlog begon. Deze leuke, interactieve tentoonstelling brengt deze voorvader van de koning, zijn naasten en vijanden tot leven. De tentoonstelling maakt onderdeel uit van verschillende evenementen rondom het jubileumjaar. Voor meer informatie hierover: 80jaaroorlog.ntr.nl. Over de tentoonstelling in het NMM, zie: www.nmm.nl.