Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Weekend Magazine editie 44, 2017 Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

Stranger things: toeval of niet?

Deze week is het tweede seizoen van de populaire Netflix-serie Stranger Things gestart. Geesten zien, een droom die werkelijkheid wordt of liedjes die wel een boodschap uit het hiernamaals lijken. Puur toeval, of zijn paranormale zaken te verklaren?

Heb je het zelf wel eens meegemaakt? Een oude vriend die belt, terwijl je net aan hem dacht. Of de radio speelt net het liedje dat jij op dat moment aan het nurieën bent? Gewoon toeval, toch? Maar soms is het niet meer zo makkelijk te verklaren. Mariska, Jill, Eva en Sarah maakten allemaal iets mee waarvan zeker weten: dat kan geen toeval zijn.

Jill (40): 'Ik droomde dat hij een relatie had' 
“Laatst had ik een date met een leuke man. Na een heerlijk diner lag ik ’s nachts in bed. Ik droomde dat mijn date van die avond in een relatie zat. Die droom was zo sterk, dat ik midden in de nacht mijn telefoon pakte en hem een berichtje stuurde: ik twijfel of jij nog wel vrijgezel bent. De volgende ochtend kreeg ik antwoord: ik heb inderdaad een relatie.”

“Dit is niet het enige wat ik meemaakte. Ik was op Curaçao toen de euthanasie van een familielid plaatsvond. Ik had er moeite mee, omdat het zo onverwachts kwam. Met mijn telefoon in mijn handen lag ik op het strand. Het is onverklaarbaar, maar de hele tijd spookte het de kleur ‘oranje’ door mijn hoofd. Mijn oom was architect en werkte veel met zwart, wit en grijs. Ik tikte naar het thuisfront: ik krijg het woord oranje door, wat is dat toch? Mijn familie antwoordde: ‘We zitten op oranje stoelen en de bloempot naast zijn bedrand is oranje.’ Achteraf bleek dat hij tijdens zijn laatste projecten met één kleur werkte: oranje. Niet veel later vertel ik op een druk terras dit verhaal aan een vriendin. Opeens daalde een oranje vlinder op ons tafeltje neer. We keken elkaar aan: dit is té toevallig. We zaten nou niet bepaald in een groen park waar veel vlinders waren.”

“Ik hou niet van het woord paranormaal, ik noem deze twee voorbeelden liever sterke intuïtie. Dat maakt het minder zweverig. Toch geloof ik wel dat er meer is, maar je moet me niet vragen hoe het werkt. Ik denk dat we dat nog moeten ontdekken.” 

Eva (30): 'Mensen komen vaak naar mij toe als ze antwoorden zoeken'
“Toen ik jong was, dacht ik dat ik gek werd. Er kwamen allerlei gedachten binnen en ik had geen idee of die nu van mezelf waren of van anderen. In mijn dromen zag ik heel veel gezichten, ik werd dan niet uitgerust wakker. Op de middelbare school hoorde ik depressieve gedachten van leerkrachten, maar ook van een vriendin. Ik kreeg binnen dat ze anorexia aan het ontwikkelen was en vroeg aan haar of ze zichzelf wel mooi vond en of ze eigenlijk wel goed at. Doordat die vriendin me eerlijk antwoord gaf, wist ik dat het klopte, en dat ik haar gedachte had gezien. Ik deelde mijn ervaring met mijn moeder en ze keek er niet raar van op. Mijn moeder kan ook dingen aanvoelen en gaf me oplossingen, manieren om hiermee om te gaan. Ze vertelde me onder andere hoe ik de ‘mensen’ uit mijn dromen naar het licht kon sturen.”

“Laatst was ik op een workshop.  Naderhand kwam ik de vrouw die de workshop gaf tegen op het toilet. Terwijl ik naar haar keek, zag ik een vrouw bij haar. Die was zo duidelijk dat ik er iets van móest zeggen. Normaal doe ik dat niet, nu voelde het goed. Ik vroeg of er onlangs een jonge vrouw was overleden. ‘Kun je dat zien?’ antwoordde ze verbaasd. Het was haar zus, ze waren heel close.”

“Inmiddels heb ik een manier gevonden om de beelden en gedachten onder controle te houden. Alleen als ik een vraag stel, krijg ik een gedachte of beeld vrij nauwkeurig binnen. Heel vaak klopt dat ook. Familie, vriendinnen, maar ook onbekenden komen naar me toe voor een sessie waarbij ik ze help vragen te beantwoorden over de toekomst of het verleden. Ik leg uit hoe dit voor mij werkt in het boek De Waarheid, dat in december uitkomt.”

Wat zegt de wetenschap?

Nederlanders zijn nuchtere types en toch gelooft ongeveer driekwart van de mensen dat er ‘meer’ is. Niks nieuws: in alle tijden en culturen zijn er zieners, heksen, waarzeggers en andere mensen die onverklaarbare fenomenen proberen te duiden.

Weinig wetenschappers branden hun vingers aan onderwerpen als telepathie en helderziendheid. Maar Jacob Jolij durft zich er wel aan te wagen. Hij is universitair docent experimentele psychologie, maar bestudeert ook 'anomale cognitie', wat vroeger parapsychologie werd genoemd.

Samen met hoogleraar en experimenteel fysicus Dick Bierman doet hij onderzoek naar onderwerpen waarvan sommigen beweren dat ze paranormaal zijn. Jolij wil uitzoeken of dit soort verschijnselen echt waar zouden kunnen zijn. Jolij: “Het moeilijke is om ‘paranormale’ verschijnselen in het lab te bestuderen. Hoewel heel veel mensen beweren paranormale ervaringen te hebben gehad, is het nog nooit iemand overtuigend gelukt paranormale verschijnselen in een laboratorium aan te tonen. Wetenschappelijk gezien kan je er daarom niet zoveel mee.”

Hier zijn twee mogelijke verklaringen voor. De eerste: paranormale verschijnselen bestaan gewoon niet. Dit is wat 99 procent van de wetenschappers gelooft. En de tweede: er is daadwerkelijk meer, we hebben het alleen nog niet ontdekt. Jolij: “Paranormale ervaringen zijn van alle culturen en alle tijden. Daarbij, de afgelopen jaren hebben we toch wat rare dingen gezien in onze experimenten, net als sommige collega’s. Ik vind dit soort zaken de moeite waard om wetenschappelijk uit te zoeken.”

Onderbuikgevoel verklaard
Veel zaken waarvan mensen denken dat ze paranormaal zijn, zijn heel goed wetenschappelijk te verklaren. Allereerst is daar toeval. Bijvoorbeeld als je nét aan die vriendin denkt die je al een half jaar niet hebt gesproken en ze belt je die avond. Jolij: “Je moet niet vergeten dat er heel veel mensen op deze planeet wonen, die bij elkaar heel veel gedachten hebben. Er is altijd wel iemand die nét aan een vriendin denkt die opbelt. Maar omdat het zo opmerkelijk is, onthouden we juist die gebeurtenissen. Terwijl we alle keren dat we aan die vriendin denken terwijl ze niet belt weer vergeten. Het lijkt daardoor heel bijzonder, maar dat valt tegen.”

Vooral mensen die vaak keuzes maken op basis van hun intuïtie, hebben het idee dat er meer is tussen hemel en aarde. Maar dat onderbuikgevoel is vaak te verklaren door je hersenen. Jolij: “Er zijn een heleboel signalen de je onbewust opmerkt, maar niet bewust registreert. We kunnen onze bewuste aandacht maar op maximaal vier dingen tegelijkertijd richten, maar waar we niet op letten, wordt wel opgepikt door de hersenen. Dus die bus waar je net op tijd voor wegspringt terwijl hem niet had gezien? Dat was geen paranormaal voorgevoel, maar je onbewuste brein.”

Helderziendheid bewezen
Jolij heeft ook een onderzoek gedaan waarbij een sterke magneet het normale gezichtsvermogen heel even uitschakelt, maar 1/20ste van een seconde. “In die hele korte tijd zet je het bewuste deel van je hersenen uit, maar het onbewuste deel blijft werken. Terwijl de proefpersoon het niet kan zien, wordt een blij of boos gezicht getoond. De uitdrukking die iemand maakt nadat hij het plaatje ziet, kan hij of zij daarna nog voelen. Als er wordt gevraagd: ‘Wat heb je gezien?’ Dan zegt diegene: ‘Niks’. Maar als je vraagt: ‘Was het een blij of boos gezicht?’, dan weet diegene het antwoord toch. Zelf ben ik ook proefpersoon geweest. Het voelt echt alsof je helderziend bent, maar er is dus een ‘normale’ verklaring.”

Toch ziet Jolij in zijn experimenten wel gekke dingen die hij nog niet goed kan verklaren. “Volgens sommige collega’s doen bepaalde experimenten denken aan ‘niet-lokale correlaties’, een begrip uit de quantummechanica. We weten dat in de quantummechanica deeltjes met elkaar ‘verstrengeld’ kunnen zijn. Wat er met één deeltje gebeurt, beïnvloedt direct, ongeacht de afstand, het andere deeltje. Tja, dat lijkt wel ‘telepathie’. Maar het is nogal een stap van quantum-deeltjes naar mensen.”

Er zouden dus verbindingen of verbanden in het heelal kunnen bestaan. Maar dit is een hele controversiële gedachte om telepathie of helderziendheid te verklaren. Zover wil de wetenschap niet gaan.

Sarah (37): 'Ik droomde dat mijn vriend Gordon tegenkwam. Dat bleek ook zo te zijn'
“Ik was 23 en had een vriendje dat ik niet helemaal vertrouwde. Op een avond zei hij dat hij bij zijn broer ging oppassen op de kinderen. Ik ben naar bed gegaan, maar werd wakker omdat ik dacht dat er een vrouw naast mijn bed stond. Ze zei: ‘Niet schrikken ik wil je iets laten zien.’ Ik zag dat mijn vriend op een feest stond met Gordon. ‘Maak je niet druk,’ zei de vrouw, ‘ik wil het je alleen laten weten.’ Het was een bizarre droom, dacht ik. Tot ik de volgende dag aan mijn vriend vroeg of hij op een feest was geweest. Hij vertelde over zijn avond, en dat hij Gordon was tegengekomen en er zelfs mee had gepraat. Ik heb hier geen verklaring voor, maar het is echt gebeurd. Die dromen heb ik jarenlang niet gehad, tot deze week. Ik droomde over mijn neefje van 11. In mijn droom was ik ontzettend kwaad op hem. Hij was ook woedend en gaf me een schop. De volgende dag belde ik mijn zus en vertelde ik het haar. Mijn zus had net een aanvaring met hem gehad. Zijn woede had ik blijkbaar opgepikt, heel vreemd.” 

Mariska (51): 'Ik keek naar zijn schilderij en prompt kwam ons liedje op de radio'
“Mijn man had twee jaar ALS toen hij in april dit jaar overleed. Hij is 50 geworden. Omdat hij groot fan van Prince was, draaiden we op zijn begrafenis het nummer I would die for you. Niet lang na zijn overlijden stond ik bij zijn schilderij in de woonkamer. Wat ik nooit doe, deed ik nu wel; ik vroeg hardop: ‘Waarom moest jij nou dood?’ Binnen een halve minuut klonken de eerste tonen van I would die for you uit de radio. Ik barstte in tranen uit. Het was voor mij heel helder: deze boodschap kwam rechtstreeks van hem.”

“Ik heb vaker het gevoel dat zijn energie nog om ons heen hangt. Echt duidelijk beschrijven kan ik het niet, maar het gevoel is sterk. Als ik ’s avonds onrustig in bed lig en zeg: ‘Ah Sjon, sla even een arm om me heen’, dan voel ik me rustiger worden, alsof hij het echt doet. Misschien is het gewoon een geruststellende gedachte die ik nodig heb om in slaap te komen, maar ik geloof ook dat toeval niet bestaat.”

Door Linda Samplonius

Slaaf van je gewoontes

Het lijkt zo onschuldig: iedere dag een blikje cola light. Of twee misschien, drie in het uiterste geval. Maar voor ze het wist kon redacteur Hanneke Mijnster niet meer zonder: ze had een heuze verslaving onder de leden, net als zoveel mensen die niet functioneren zonder hun kopje koffie of chaggie worden als ze hun sugarfix niet krijgen. Hoe kom je daar dan weer vanaf?

“Alleen deze?” De pompbediende kijkt me verbaasd aan. Zijn bovenlip trekt zelfs een beetje op. Het is donderdagochtend, kwart over acht, en ik zet alleen een blikje cola light op de toonbank. Tja. Op een rijksweg ergens in Noord-Holland, kijk ik recht in het spiegelbeeld van mijn verslaving. Bestaat er ook een CA? Een Cola Anonymous? Ik ga op zoek naar de beste manier om mijn door cola doordrenkte leven te beteren.

Even ter verdediging (blijkbaar voelt dat toch nodig): ik drink geen koffie, geen drankjes waar je vleugels van krijgt en ik rook niet. En die cola was dus niet voor ’s ochtends kwart over acht, maar voor later die dag. Ik ging namelijk een training volgen, ergens in een chique hotel in Monnickendam, en bedacht me: bij zo'n training hebben ze vast de hele dag alleen koffie, thee en water. Een kleine kans op cola en dus anticipeerde ik op de nijpende schaarste.

Gewoonte versus gedrag

'De twee liter per dag kwam behoorlijk dichtbij'

“Dat is een belangrijk signaal van verslaving,” legt verslavingsexpert Floor van Bakkum uit. “Op het moment dat je gaat plannen dat je aan je trekken kunt komen, weet je dat je een slaaf bent van je gewoontes. Uiteraard is een verslaving aan cola of aan suiker niet te vergelijken met een verslaving aan alcohol of drugs. Op het moment dat een middel je beperkt in je dagelijks leven, moet je je pas echt zorgen maken. Toch zijn de basisbeginselen om te stoppen met cola hetzelfde als van een andere verslaving: maak een plan hoe je stap voor stap je gedrag kunt veranderen.”

'Mijn armen en benen waren helemaal verstijfd'
Goed. Een stappenplan dus. Het in kaart brengen van mijn gewoontes lijkt me een logische eerste. Ik drink sowieso elke dag cola. Een 4-pack anderhalve literflessen in de week en daarnaast menig blikje of flesje on the road. Drie eenheden (mooi, zo’n jargonterm uit de zorgwereld om de urgentie kracht bij te zetten) per dag haal ik met gemak. Op dagen van deadlines, slaaptekort en katerfratsen haal ik met gemak het dubbele. En als thuiswerkende freelancer kijkt er ook niemand raar van op als ik om half elf  ’s ochtends mijn eerste glas inschenk. Oei, daarmee komt de twee liter per dag aardig in de buurt.

Welke stap volgt? Bouw ik langzaam af of ga ik cold turkey? Nicole Wanten (65) koos drie jaar geleden voor het laatste. Zij dronk minimaal drie liter cola light per dag, en dat al dertig jaar lang. “Ik zette zelfs een fles cola zonder prik naast mijn bed, voor als ik ’s nachts dorst had. En toch ruilde ik drie jaar geleden alle glazen cola in voor water.” Een grote verandering, maar het ging haar opvallend makkelijk af. “De belangrijkste motivatie was dat mijn lijf niet lekker voelde. Ik had last van mijn slokdarm en mijn armen en benen voelden steeds vaker verstijfd. Echt naar, alsof ze afstierven. Na allerlei onderzoeken konden de artsen nog steeds niks bij mij vinden.” Haar man riep al jaren dat ze eens moest stoppen met het drinken van ‘die troep’ en Nicole dacht: dit is het enige dat ik nog kan proberen. “En verdomd, het hielp. Het heeft wel bijna drie jaar geduurd voordat ik van al mijn klachten af was, maar nu heb ik nergens meer last van. Echt, bij ons komt er geen cola meer in. Ik heb het niet meer in huis gehaald hoor. In het begin had ik nog zo’n sterk verlangen naar de smaak, maar dat is nu over. Als je nu drie flessen cola voor mijn neus zet, doet het me niks meer.”

'Het moet wel leuk blijven'
Ik kan me er nog weinig bij voorstellen. Op snakkende momenten voelt cola als het zwarte goud, zo blij kan ik zijn met een glas koude bubbels. Ik geloof dat ik meer voel voor de methode van suikervrijblogger Saskia Koopman (31). Zij pleit voor het 80-20 principe, waarbij het vooral gaat om balans. Het gros van de tijd leeft ze suikervrij en af en toe, zo’n 20 procent van de tijd dus, kan een klein taartje of een stukje extra pure chocolade best. Op deze manier gooide ze niet alleen frisdrank maar alle onnodige suikerbommen uit haar dagelijks leven. “Ik geloof niet in extremen. Als sociaal psycholoog weet ik dat jezelf iets onmogelijks opleggen geen zin heeft. Als je jezelf af en toe iets toestaat, kun je ook beter bewust kiezen om goed voor je lijf te zorgen.”

Saskia kwam zelf tot het inzicht dat ze veel te veel suiker at en dronk, toen ze de hele dag door bleef snakken naar zoetigheid. “Ik gaf trainingen in een hotel en daar waren altijd uitgebreide buffetten. Mijn dag begon al zoet en tegen de middag merkte ik dat ik echt met mijn hand in de koektrommel moest graaien om een beetje bij de les te blijven. Zonder sugarrush kon ik me niet meer concentreren op wat mijn gasten zeiden. Daar wilde ik vanaf en toen ben ik allerlei zelfhulpboeken over suiker gaan lezen. Ik pikte eruit wat het beste bij me past en maakte mijn eigen plan. Ik neem bijvoorbeeld meestal mijn eigen lunch mee, in plaats van dat ik me laat beperken tot de witte broodjes of de schreeuwende snacks die voor handen zijn als je onderweg bent en honger krijgt. Die 80-20 regel houdt het leven wel leuk. Op een verjaardag eet ik gewoon een stuk taart als iemand de moeite heeft genomen om hem te bakken. En ook mijn zoontje van 3 krijgt heus wel eens een snoepje van opa en oma. Maar ik heb die zoetigheid niet in huis, en daarmee zorg ik dat de basis in ieder geval goed is.”

Coca cola lunch break
Dat klinkt leuk, maar suiker is op zich het probleem niet. Mijn motto is al jaren dat ik alleen calorieën tot me neem als ik erop moet kauwen. Ik drink een dozijn light, en ja ja ja, ik weet wel van de aspartaam en alles. Toch helpt de opfrisser van voedingswetenschapper Jaap Seidell wel een handje. Eerder vertelde hij bij Editie NL dat cola light niet minder schadelijk is. “Light is ook slecht voor je gebit en daarnaast breng je je lichaam ermee in de war. Bij een slok cola light verwacht je lichaam namelijk suikers en die krijgt het niet. Door de cafeïne blijf je verslaafd." Volgens Seidell kun je de cola het beste vervangen door verse sappen. "Dan krijg je wel het suiker binnen dat je lichaam wil, maar verder is het een stuk minder slecht voor je."

'Ik nip aan mijn blikje alsof het een glas champagne is'

Ik besluit uiteindelijk om te minderen, en de cola nog niet helemaal af te zweren. Een week lang drink ik één blikje (want dat is toch het allerlekkerst) cola light bij de lunch. Als mijn lichaam dan toch suikers verwacht vanwege de zoetstoffen in de cola, kan ik maar beter zorgen dat er ook daadwerkelijk wat af te breken valt. Op dag 1 verheug ik me al om half twaalf op mijn colaatje. Ik eet expres langzaam en nip tussendoor van mijn blikje alsof het champagne is. Het na-lunch-colaatje mis ik wel meteen. Thee dan maar, dat heeft ook smaak. Tegen een uur of vier begint mijn hoofd te bonzen en vraagt mijn lijf om een nieuwe shot. Lang leve de fijne tips van Saskia, want ik ben voorbereid en heb verse sinaasappels in huis gehaald. Vers van de pers drink je ze het lekkerst en dit shotje zuur met vezels doet eigenlijk hetzelfde werk als mijn vroegere cola. Een soort opkikkertje is het.

Dag twee verloopt nagenoeg hetzelfde, maar dan begint de hoofdpijn al voor de lunch. Na de cola voel ik me meteen beter (of denk ik dat maar?) en de rest van de dag zing ik prima uit met bronwater en thee. De derde dag is een goeie: geen hoofdpijn en eigenlijk voel ik me wel prima en fit en zo. Mijn kinderen zijn thuis en om een uur of vijf zegt mijn zoon van zes verbaasd: “Mama, je hebt geen cola.” Ik leg hem uit dat ik aan het minderen ben, en zijn trotse snoetje raakt me wel. “Vind je nu ook ander drinken lekker dan?” Ik knik en hij zegt: “Nou, dan doe je toch helemaal geen cola meer? Kun je best.” En zo is het. Op dag vier laat ik het blik staan met de lunch en beloof mezelf dat ik ‘m rond vier uur mag opdrinken als ik het dan écht heel graag wil. Tegen half vijf zie ik het blikje in de koelkast staan. Wil ik het echt heel graag? Neuh. Trots tegen mijn zoon zeggen dat hij gelijk had, dát wil ik pas graag. En nu staat het blikje al een week dicht in de koelkast. Voor de visite. Of voor ooit, als ik het écht heel graag wil. 

Door Hanneke Mijnster

Over de kip en het ei: hier komt jouw omelet vandaan

Van onze partner Ovoned

Of je nou graag een uitsmijtertje eet, een lekkere taart bakt of na het sporten wat extra eiwitten wil: een eitje eten we allemaal weleens. Dan is het wel zo fijn om te weten waar dat ei vandaan komt en hoe de kip die het gelegd heeft, leeft. Zo kan je in de supermarkt zelf kiezen wat je belangrijk vindt.

In Nederland worden legkippen op vier verschillende manieren gehouden. Aan de code die op de eieren gestempeld staat, kan je zien hoe de kip gehouden wordt en waar het ei vandaan komt. 

Biologisch
Biologische kippen worden in stallen gehouden waar maximaal zes kippen op 1 m² leven. Buiten heeft elke kip minimaal 4 m² begroeide buitenruimte. Biologische kippen krijgen ook biologisch voer. Het behandelen van hun snavels om verenpikkerij te voorkomen, is niet toegestaan. In de supermarkt zijn de eieren van biologisch gehouden kippen te herkennen aan het begincijfer 0 van de ei-code op het ei. Vaak dragen ze ook een Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming met 3 sterren. Daarvoor moeten de houderijen nog aan aanvullende eisen voldoen, zoals niet alleen een onoverdekte, maar ook een overdekte uitloop. 

Kipcaravan

Sinds kort rijden er Kip-Caravans door de regio Eindhoven. Nee, niet die van het beroemde merk; het gaat hier letterlijk over caravans met kippen. De caravan en de kippen worden steeds verplaatst naar een ander stuk weide. Zo breng je de kippen naar het eten, in plaats van andersom.De eieren die ze leggen worden bij de caravan verkocht. Sophie Moerman, onze collega van Editie NL, ging er een kijkje nemen. Want eerder dit jaar schreven ze een wedstrijd voor het beste eier-recept uit en de winnares mag een jaar lang gratis eitjes halen bij de Kip-Caravans.

 Vrije uitloop
Bij deze stallen kunnen de kippen overdag naar buiten, waar ieder dier minimaal 4 m² oppervlak voor zichzelf heeft. Binnen heeft deze kip dezelfde ruimte als een scharrelkip: maximaal negen kippen leven op 1 m². Het buitenverblijf is grotendeels begroeid met gras en bomen. Deze eieren hebben in de supermarkt ei-code 1 als begincijfer van de code op het ei. Vaak hebben ze ook een Beter Leven kenmerk van de Dierenbescherming met 2 sterren. Ook hier geldt dat de Dierenbescherming daarvoor strengere eisen hanteert dan die in de wet zijn vastgelegd.


Een kip met vrije uitloop

Scharrel
In een scharrelstal leven maximaal negen kippen per vierkante meter. Er ligt strooisel op de vloer waar ze kunnen scharrelen en er staan plateau-etages met zitstokken op verschillende hoogten om te kunnen fladderen. Hier kunnen de kippen eten en drinken en leggen ze eieren in de legnesten. Deze eieren hebben in de supermarkt ei-code 2 als begincijfer van de code op het ei. Deze eieren krijgen vaak, wederom als ze aanvullende eisen voldoen, 1 ster van het Beter Leven Keurmerk. 



Een scharrelstal

Kolonie
In Nederland gelden strengere eisen dan in de rest van Europa. Sinds 2012 zijn de traditionele legbatterijen bij ons niet meer toegestaan. In plaats daarvan leven sommige kippen samen in kolonies. Bij koloniehuisvesting zitten 30 tot 60 kippen samen in een groot hok; dat komt neer op ruim 12 kippen per vierkante meter. Elk hok heeft een legnest, een zitstok, een scharrelruimte en een voer- en drinkgelegenheid. In Nederland worden de eieren van deze kippen niet in de supermarkt verkocht. De eieren worden voornamelijk geëxporteerd of verwerkt in producten.

In ons land zijn scharreleieren het populairst: ze zijn goed voor 84% van de verkoop. Ongeveer 5% is van kippen met vrije uitloop, 2,5% is biologisch. Waar de kippen ook wonen, ze krijgen overwegend hetzelfde te eten: een mengsel van granen, maïs, soja, tapioca, vitaminen en kalksteentjes. Bij kippen in de biologische houderij is dit biologisch geteeld voer. 

Wil je meer weten over eieren of zoek je een lekker recept? Dat vind je hier.

5 verse feestdagen

Vroeger waren feestdagen heel overzichtelijk. Je trok lootjes voor Sinterklaas, at je buikje rond met Kerst, knalde wat vuurwerk met Oud en Nieuw en schilderde een eitje met Pasen. En als je onder de rivieren woont, had je als dikke bonus nog een feestweekje carnaval. Maar tegenwoordig is er elke maand wel een reden om je te verkleden en met vrienden of familie iets te vieren. Want de wereld wordt steeds kleiner en we nemen steeds meer feestdagen uit andere culturen over.

Sommige van die importfeestjes zijn inmiddels niet meer weg te denken. Andere hebben voorzichtig hun voet tussen de deur. Allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen. We zetten vijf van deze nieuwe feestdagen voor je op een rijtje.

Oktoberfest
Jawohl! Deze Duitse traditie wordt ook bij ons steeds populairder. Het heeft wel even geduurd, want onze Oosterburen vieren dit festijn al dik twee eeuwen. Het eerste Oktoberfest bartstte in München op 17 oktober 1810 los ter ere van een koninklijk bruidsfeest en duurde vijf dagen. Wegens groot succes keerde het festival het jaar daarop terug en een traditie was geboren. Waar tien jaar geleden nog een enkel dorstig vriendengroepje naar München afreisde om het grootste bierfeest ter wereld bij te wonen, struikel je nu ook in Nederland over de Oktoberfesten. Lallend met je vrienden aan lange biertafels, met Duitse volksmuziek om de stemming er goed in te houden.

+ Waar de heren er toch een beetje knullig bijlopen in hun lederhosen, kun je als vrouw je decolleté laten stralen als nooit tevoren. In een dirndl komt je boezem uitstekend tot haar recht.
- Zo’n immense pul ziet er gezellig uit, maar een liter bier wegtanken zonder dat de boel halverwege lauw wordt, is zo makkelijk nog niet. Bovendien krijg je al snel een lamme arm van dat ding hoog houden.

St. Patrick’s Day
Op 17 maart herdenken de Ieren Sint-Patricius, de beschermheilige van het land. En dat doen ze heel uitbundig, met optochten, groene kabouters, concerten, vuurwerk. Groen is de nationale kleur van Ierland en dat is op deze feestdag goed te merken; groene fonteinen, groene hoedjes, brillen en outfits en zelfs groen bier! Ook in ons land wordt in toenemende mate geproost op de beschermheilige en verklaren mensen zich voor een dagje Iers. In Den Haag kleurt de Grote Markt groen, in Amsterdam heb je een St. Patrick’s Festival en in zo’n beetje elke Ierse pub worden feestjes georganiseerd. 

+ Het is de perfecte tijd voor een extra feestdag. De winter zwakt af, maar echt lente is het ook nog niet. Maart is een net-niks-maand en die kan dus nog wel wat kleur gebruiken.
- Ieren staan bekend om hun stevige alcoholgebruik en op St. Patrick's Day gaan er heel wat pints aan Guinness doorheen. Dat betekent dat de kans groot is dat je de helft van de avond luidruchtige, slappe gesprekken aan het voeren bent met grote, groene kerels. Prima als je zelf ook in de olie bent, iets minder als je hebt beloofd de bob te zijn.

Halloween
Dit uit Amerika overgewaaide griezelfeest hebben we net weer achter de rug. Halloween heeft van oorsprong zowel eeuwenoude Keltische als Christelijke invloeden. De Kelten vierden op 31 oktober het jaarlijkse oogstfeest en geloofden dat op die dag de deur naar de onderwereld op een kiertje open stond. Om slechte wezens af te schrikken, verkleedden ze zich. Ergens in de 9e eeuw mengde dit feest zich met het christelijke Allerheiligen en Allerzielen, dat op 1 en 2 november gevierd wordt en waarbij het eren van de doden centraal staat. Met religie heeft Halloween nu niks meer te maken, maar de griezelige sfeer rondom geesten en demonen zit er nog goed in. Ook op het groeiende aantal verkleedfeestjes in Nederland.

+ Voor creatieve knutselaars is dit echt een topfeest. Je huis versieren, pompoenen uitsnijden, spookkoekjes bakken en natuurlijk het bedenken van een kostuum waarmee je iedereen de stuipen op het lijf jaagt. Je kunt op alle vlakken los.
- Net als je lekker op de bank naar je favoriete serie ligt te kijken, gaat de deurbel en staat er een klein leger aan minispookjes om snoep te zeuren. Want ook kinderen hebben de smaak te pakken en dat betekent dat je de avond van 31 oktober je rust wel kan vergeten. En met een beetje pech ben je twee weken later, met Sint-Maarten, weer aan de beurt. 

Midzomer
De Zweden zijn verzot op de zomer en de start van dat seizoen is voor hen het grootste feest van het jaar. De steden liggen er rond de langste dag van het jaar stilletjes bij, want midzomeravond vieren de Zweden met vrienden en familie op het platteland. Dat feest wordt gevierd op de vrijdag vlak vóór of na 21 juni, een dag waarop de zon lang aan de hemel staat en de nacht kort is. Overal staan versierde meibomen, waar mensen zich verzamelen voor een dansfeest en zich tegoed doen aan typisch Zweedse hapjes als ingelegde haring, zalm en aardappelen met bieslook en zure room.

+ Het is een onwijs goed idee om eens uitgebreid te genieten van de langste dagen van het jaar. Lekker buiten met een hapje en een drankje. Zeker een traditie om over te nemen.
- De Zweden veranderen tijdens midzomer in een stelletje hippies. Met bloemen in hun haar dansen en zingen ze rond de meiboom. Dat zien wij Nederlanders nog niet snel doen.

Suikerfeest
De officiele naam van dit feest, dat aan het einde van de ramadan gevierd wordt, is Eid al-Fitr. In Nederland noemen we het vaak Suikerfeest, al is die naam een tikje misleidend. Want alhoewel er zeker zoete lekkernijen op het menu staan, is dat niet waar dit feest om draait. Het Suikerfeest duurt drie dagen en gaat vooral om het samenzijn met vrienden en familie. Na het bezoeken van de moskee trekken moslims mooie kleren aan en gaan ze bij elkaar op bezoek. Beladen met cadeautjes, zoetigheden én hartige hapjes.

+ Nederlandse moslims trakteren ook hun buren graag op iets lekkers en dat maakt dit feest een ideaal moment om elkaar beter te leren en je eens in de islamitische cultuur én keuken te verdiepen.
- Na al die baklava, ghoriba en andere heerlijkheden zit je met bolle buik op de bank te denken of het niet eens tijd is om (nog) een dagje of wat te vasten.

Door Kita van Slooten

Bizarre complottheorieën

Soms is het best lekker om er even in mee te gaan: complottheorieën. Want, zeg nou zelf, er is genoeg geheimzinnigs in de wereld. Wat bekokstoven ze toch allemaal op die Bilderbergconferentie? En wie waren toch de mannen in witte pakken die gesignaleeerd werden bij de Bijlmerramp? De favoriete voedingsbodem van de complottheorie is natuurlijk het internet, waar iedereen ongecontroleerd en ongefundeerd kan roepen wat in hem of haar opkomt. En voor je het weet doet zo'n kekke complottheorie razendsnel de ronde. Deze zes blijven maar rondzingen. 

1 J.K. Rowling bestaat niet 

Complotdenkers geloven niet dat J.K. Rowling bestaat. Volgens complotdenkers is het onmogelijk dat een persoon zo succesvol kan zijn met een boekenreeks en bijbehorende film serie. Hoe kan een arme alleenstaande moeder Harry Potter in 1990 verzonnen hebben en dan 7 jaar wachten voordat het gepubliceerd wordt? Laat staan dat nog geen twee jaar daarna maar liefst drie delen tegelijkertijd op een internationale bestsellerslijst staan? Onmogelijk toch. Daar zou volgens complotdenkers een team wetenschappers, reclamebureaus en schrijvers achter moeten zitten. Hoezo zou je anders nog boeken uitbrengen onder een pseudoniem? De dame in kwestie die overal haar handtekening in de boeken mag zetten is een actrice. 

Er is in ieder geval een ding dat niet aan J.K. Rowling klopt en dat is haar naam. Joanne Rowling heeft namelijk geen tweede naam. De K. Werd later toegevoegd op aanraden van haatruitgever en verwijst naar haar oma. Waarom? Omdat de uitgever dacht dat jongens de boeken niet zouden gaan lezen als ze wisten dat het door een vrouw was geschreven. Dus werd gekozen om de boeken te publiceren onder de initialen J.K. Dat kan natuurlijk niet voldoende zijn om al haar arbeid in twijfel te trekken...


2. Tupac leeft nog

Meer dan twintig jaar geleden werd hij dood geschoten en overleed een paar dagen later in het ziekenhuis. Toch zijn er nog genoeg mensen die geloven dat rapper Tupac gewoon nog leeft. Zij denken dat Tupac zijn dood in scene heeft gezet om aan de spotlight te ontsnappen. In 2016 dook er nog een vermeende selfie op van de wereldster.

Maar op welk onbewoond eiland zou hij dan nu uithangen?


3. Paul is dead

Niet alleen Tupac overleed en feest nu op een onbewoond eiland, ook Paul McCartney zou al jaren dood zijn. De zanger van de Beatles zou in 1966 gestorven zijn en vervangen door een look-alike. Op het White Album zouden aanwijzingen staan. Als je het nummer Revolution 9 achterstevoren beluistert zou je: "turn me on, dead man, turn me on, dead man" en "Get me out, Get me out!" horen. Verwijzingen naar het auto-ongeluk waarin Paul McCartney omgekomen zou zijn. 

Eind 1969 gaf Paul (of zijn vervanger) een interview waarin hij liet weten dat dit 'a load of rubbish' was.

4. Global Warming bestaat niet

De meeste mensen weten tegenwoordig wel dat het klimaat echt drastisch aan het veranderen is. Toch zijn er nog genoeg mensen die er niets van geloven. Zelfs Donald Trump denkt dat het door de Chinese overheid bedacht is. Op 6 november 2012 schreef hij op Twitter:

Global Warming zou zijn verzonnen voor financiële en ideologische redenen. Verschillende bedrijven azen op deze manier op gratis overheidsgeld. Andere mensen die in het complot zouden meewerken zijn linkse anti-Amerikaanse en anti-globalisatie bewegingen en voorstanders van alternatieve energiebronnen zoals nucleaire energie.

Verschillende wetenschappers doen al jaren onderzoek naar klimaatverandering en de oorzaak hiervan. Toch blijft de grootste opgave nog om mensen te overtuigen van het broeikas effect. 

5. One small step for man, gewoon in studio in Hollywood.

De Amerikanen zijn helemaal niet als allereerste op de maan geweest. De Apollo-maanlandingen hebben ze in 1969 en 1972 in scène gezet, gewoon in de studio. Waarom er mensen zijn die dat denken? De vlag op de foto’s wappert - wat volgens hen op de maan niet zou gebeuren - , er zijn geen sterren zichtbaar en de astronauten zouden de straling niet kunnen overleven. Ook was er in 2016 een cameraman die beweert dat hij de neppe maanlanding zou hebben gefilmd en dat er flink is gefraudeerd. Lees het hier. Toch zijn er genoeg claims die het tegendeel bewijzen. 

6. De aarde is plat

De horizon is recht en de grond onder je voeten is plat. Waar is die bolling dan? De aarde is plat, aldus de leden van de Flat Earth Society. Als de horizon recht is, dan kan de aarde simpelweg niet rond zijn. Zelfs de Amerikaanse rapper B.o.B. is er heilig van overtuigd dat de aarde zo plat is als een pannenkoek. Hij krijgt het zelfs aan de stok met de beroemde astrofysicus Neil deGrasse Tyson. In een reeks tweets klaagt B.o.B. namelijk over hoe de overheid, en dan vooral de NASA, geheim houdt dat de aarde plat is. 

Dat ruimtefoto’s overduidelijk een bolle aarde laten zien, vinden de leden van de Flat Earth Society blijkbaar niet overtuigend want tjsa... die foto's worden gemaakt door de NASA. 

Nina Verberne is vergroeid met haar smartphone en heeft haar eigen techwebsite voor vrouwen: Girl in a Tech World. Ze vindt niets leuker dan met jou haar favoriete apps en handige knowhow te delen!​

The Snowman: misser in de sneeuw

Film van de week: The Snowman
Regie: Thomas Alfredson
Met: Michael Fassbender, Rebecca Ferguson, J.K. Simmons
Waardering: 1,5 sterren

Een bioscoopzaal stap je binnen met bepaalde verwachtingen. Dat kan komen doordat je een spannende trailer hebt gezien, omdat je lievelingsacteur in de film speelt of omdat je fan bent van de regisseur. Helaas wil het nog wel eens voorkomen dat die verwachtingen niet worden waargemaakt. The Snowman, waarin de sjofele rechercheur Harry Hole samen met een jonge agente in de Noorse sneeuw op jacht gaat naar een seriemoordenaar, is zo'n film; de thriller leek de juiste ingrediënten te hebben, maar stelt op alle vlakken zwaar teleur.

Het nieuws dat begenadigd filmmaker Tomas Alfredson zich ging buigen over een bestseller van misdaadauteur Jo Nesbø werd enthousiast ontvangen. Dat Alfredson wel raad weet met boekverfilmingen had hij namelijk al laten zien met Tinker, Tailor, Soldier, Spy. En enkele jaren daarvoor had de Zweedse regisseur een berg aan prijzen gewonnen met zijn romantische horror Let the Right One in. Een ware vakman dus, die voor dit project omringd werd met grote namen.

Niemand minder dan Martin Scorsese produceerde de film en de ene getalenteerde acteur na de andere voegde zich bij zijn team. Michael Fassbender tekende voor de hoofdrol en de hele crew reisde af naar Noorwegen, dat zich met zijn overweldigende natuur en winterse landschappen uitstekend leent voor prachtige plaatjes. Maar op die mooie beelden na, zakt de film al snel in elkaar als een sneeuwpop in de zon.

The Snowman is een onsamenhangend zooitje. De zoektocht naar de moordenaar, die op de plekken des onheils griezelige sneeuwpoppen achterlaat, wordt voor zowel Harry als zijn partner Katrine steeds persoonlijker. Zijn privéleven gaat steeds meer naar de knoppen en zij verbergt iets, waarmee ze zichzelf in gevaar brengt. Probleem is dat geen van de personages fatsoenlijk is uitgewerkt. Harry is een egocentrische zuiplap, waarvan je je afvraagt waarom zijn ex-vriendin en stiefzoon überhaupt nog contact met hem willen. De emotionele scènes voelen enorm geforceerd en soms zelfs lachwekkend. Net als de tenenkrommende bijrol van Val Kilmer, die als een beschonken clown in een paar scènes voorbij komt strompelen.

Alfredson heeft inmiddels laten weten waar het allemaal is mis gegaan. Hij had te weinig tijd om op locatie alles te draaien wat hij voor ogen had. Tijdens de montage kwam hij erachter dat zo'n 15% van het verhaal ontbrak, waardoor de film nu aanvult als een puzzel waar nog wat stukjes van ontbreken. Zo is door haastwerk dus een potentiële goede thriller om zeep geholpen heeft en heeft Alfredson ook amper gebruik kunnen maken van het talent van zijn cast. Wie met al deze informatie de film nog steeds wil zien, doet er dan ook goed aan de verwachtingen naar het nulpunt terug te schroeven.

Door Kita van Slooten

 

Citroencupcakes met frambozen

In samenwerking met Fontaine Uitgevers

Het verschil tussen een cupcake die de tand des tijds doorstaat en een die in de vergetelheid raakt, heeft alles te maken met het glazuur. Het cakeje moet natuurlijk luchtig, zacht en smeuïg zijn, maar het glazuur moet sensationeel zijn. Is dat niet de belangrijkste reden waarom je een cakeje eet? 

Ingrediënten voor 12 cupcakes:

Lemon-curd:

  • 1 groot ei, plus 2 extra eidooiers
  • 90 ml citroensap (van 2 citroenen; de rasp van de citroen wordt in het cakebeslag gebruikt, rasp de citroenschil voor je de vrucht uitperst)
  • 90 g fijne kristalsuiker
  • 75 g boter, op kamertemperatuur, in blokjes van 2 cm

Cupcakes:

  • 125 g boter, op kamertemperatuur
  • fijne rasp van 2 citroenen (2 theelepels)
  • 225 g fijne kristalsuiker
  • 3 grote eieren  
  • 120 g zure room
  • 160 g bloem
  • 1½ theelepel bakpoeder
  • ¼ theelepel zout
  • 150 g verse frambozen, plus 12 extra om te garneren (ca. 60 g)

Glazuur:

  • lemon-curd (270 g)
  • 300 g mascarpone

Bereiden:

Maak eerst de lemon-curd. Klop het hele ei en de eidooiers in een kom door elkaar en zet opzij. Doe het citroensap en de suiker in een steelpan en zet hem op halfhoog tot hoog vuur. Roer tot de suiker is opgelost en giet de siroop, zodra hij aan de kook komt, al roerend bij het eimengsel. Giet het geheel weer in de pan en verwarm het al roerend met een houten lepel 4-5 minuten op laag vuur tot het gebonden is en er een of twee luchtbellen op het oppervlak verschijnen. 

Neem de pan van het vuur en roer de boter blokje voor blokje door het ei-citroenmengsel; voeg pas opnieuw boter toe als de vorige portie is opgenomen. Schep de curd als alle boter is opgelost en het mengsel glad is in een schone pot en leg een stuk plasticfolie op het oppervlak; het moet de curd raken om te voorkomen dat er een vel ontstaat. Laat de curd helemaal koud worden voor je hem tot gebruik in de koelkast zet.

Verhit de oven tot 170 °C en vul de 12 vormpjes van een gewone muffinbakplaat met papieren cakevormpjes. Als je geen papieren vormpjes hebt, bestrijk je de vormpjes en de bakplaat met boter en bestuif ze royaal met bloem; schud het teveel eruit. 

Doe voor de cupcakes de boter met de citroenrasp en de suiker in de kom van een standmixer met bisschopshaak (ook wel bekend als vlindergarde). Klop alles op halfhoge of hoge snelheid circa 3 minuten tot de botermassa bleek en luchtig is. Voeg een voor een de eieren toe en schraap de bisschopshaak en de wand van de kom na elke toevoeging met een pannenlikker schoon. Voeg de zure room toe en klop tot hij is opgenomen. Zeef de bloem met het bakpoeder en het zout in een kom en doe dit in de mixer. Blijf alles op hoge snelheid kloppen en schraap weer de bisschopshaak en de wand van de kom schoon. Schakel naar de hoogste snelheid en klop weer 20 seconden. Schakel de mixer naar een lage snelheid, doe de frambozen erin en klop een paar seconden tot de vruchten breken en het beslag grof dooraderd is met frambozen.

Schep het beslag in de papieren vormpjes – ze zullen vrijwel vol zijn – en bak de cupcakes circa 22 minuten tot een in het midden van een cakeje gestoken spies er schoon uit komt. Laat de cakejes nog in de vorm 5 minuten afkoelen voor je ze op een rooster zet om ze helemaal koud te laten worden.

Maak het glazuur als de cakejes koud zijn. Doe de lemon-curd en de mascarpone in de kom van een standmixer met garde. Klop alles op halfhoge snelheid circa 1 minuut tot een dik glazuur en bestrijk de cakejes hiermee met behulp van een kleine spatel of een botermes. Zet midden op elk cakeje een framboos en serveer ze.

SWEET
SWEET van Yotam Ottolenghi staat vol heerlijke recepten voor taarten, cakes en zoete nagerechten met zijn kenmerkende ingrediënten zoals vijgen, rozenblaadjes, saffraan, sinaasappelbloesem, steranijs, pistache, amandel, kardemom en kaneel. Van panna-cotta tot pavlova, van cupcakes tot lemon cheesecake. Een smaakvol, prachtig vormgegeven en toegankelijk boek voor elke bakfanaat.

Titel: SWEET
Auteurs: Yotam Ottolenghi & Helen Goh
Prijs: € 29,95
ISBN: 978 90 5956 758 0
Uitgever: Fontaine Uitgevers

 

 

 

 

 

 

Wie bepaalt wat hen overkomt? Achter de schermen bij GTST

Ze maken nogal wat mee, de inwoners van Meerdijk. Liefde, ruzies, intriges, misdaad, het houdt maar niet op. Heb jij je misschien ook wel eens afgevraagd wie al die verwikkelingen precies bedenkt? De Gangmakers van RTL wilden dat weleens weten en gingen op bezoek bij het schrijversteam van de serie. En actrice Britt Scholte - ook wel bekend als Kimberly Sanders - vertelt hoe het is om steeds weer al die tekst uit haar hoofd te moeten leren.

De Gangmakers van RTL komen op allerlei plekken die je normaal nooit te zien krijgt: van de kleedkamer van Idols tot de afdeling Customer Care, vanuit de modder van Healthy Fest tot achter de schermen van het Nieuws. Alle filmpjes kan je vinden op hun YouTube-kanaal of volg hen via Facebook!

Weekendagenda

Museumnacht

Gelukkig is het weer zover: de Museumnacht! En wat is er weer veel te doen: paddoburgers eten in de Hortus, luisteren naar de Jewish Jukebox in het Joods Historisch Museum, naar het heelal kijken in Artis, een ets maken in het Rembrandthuis of naar de silent disco naast de Nachtwacht in het Rijks. Te veel om op te noemen, maar ga zeker naar het dak van het NEMO want daar staan sterrenkijkers gericht op Uranus en Neptunus. Ook zijn er routes gemaakt door bekende Nederlanders langs de verschillende evenementen. Voor kaartjes en het programma: museumnacht.amsterdam.

Biertjes proeven

Het is echt weer voor een bokbiertje en gelukkig hebben ze die in overvloed op het streekbierfestival in Utrecht. Met honderden andere bijzondere bieren. Kijk op streekbierfestival.nl welke cafés meedoen. Helemaal leuk is de bier & spijsroute op zondag; hieraan doen 4 toprestaurants mee die hun gerechten hebben afgestemd op bijzondere biertjes. www.streekbierfestival.nl.

Kunst in het bos

Midden in het Nationaal Park de Hoge Veluwe ligt een van de mooiste musea van Nederland, het Kröller-Müller Museum. Het museum heeft een grote collectie Van Goghs en kunstenaars van de Stijl. Een van deze schilders is Bart van der Leck. Hij was een persoonlijke vriend van mevrouw Kröller-Müller, de naamgeefster van het museum, en een van de interessantste schilders van zijn tijd. Deze tentoonstelling geeft een mooi inkijkje in hun relatie en een overzicht van de kunst van Van der Leck en tijdgenoten. krollermuller.nl.

Bol van de pop

Tien dagen lang pop in Rotterdam: op meer dan 100 locaties zullen rond de 500 optredens zijn. Er zijn masterclasses, popquizzen, after party's maar vooral veel optredens van bekende artiesten als Frederique Spicht, Douwe Bob en Trijntje Oosterhuis en veel dj's, singersongwriters, latin en bleus. Er zijn avonden voor het 'spoken word', lezingen voor professionals en vooral veel muziek. Voor meer informatie en het uitgebreide programma, kijk op rotterdamsepopweek.popunie.nl.

Grensoverschrijdend

Het beroemde Crossing Border Festival in Den Haag bestaat 25 jaar en pakt daarom extra uit. Er komen nog meer bijzondere bands, beroemde schrijvers en dichters, en zijn nog meer voordrachten, lezingen en optredens. De Europese Literatuurprijs wordt uitgereikt aan Max Porter, die zaterdag ook geïnterviewd zal worden. Kortom, een must voor wie van lezen houdt! Kijk op het programma wie allemaal meedoen. www.crossingborder.nl.

Wat leuk dat je er bent! Vind je ons ook leuk? Volg ons dan op Facebook of abonneer je op onze nieuwsbrief!

On demand: de leukste films en series

Soms is een beetje griezelen heerlijk, zeker in deze donkere dagen. Speciaal voor deze Halloween-week gaat deze hele On Demand over engerds - of ze nou echt kunnen of hebben bestaan, of niet. Gordijnen dicht, deuren op slot, nog even onder het bed checken en kijken maar. 

MINDHUNTER

Wanneer kijken: als je geïnteresseerd bent in psychologie
Wanneer niet: als je van tempo houdt
Naast je op de bank: een dagboekje om je eigen innerlijk te onderzoeken
Waar: Netflix

Wat beweegt een seriemoordenaar? Die vraag houdt de FBI eind jaren '70 nog niet echt bezig. Pakken, die gast, en weer op naar de volgende. Het zijn agenten Holden Ford en Bill Trench die, samen met pscyhologie professor Debbie Mitford, juist wel die vraag willen onderzoeken. Daarvoor gaan ze de boer op om zoveel mogelijk seriemoordenaars achter de tralies te interviewen. 

Mindhunter lijkt misschien je typische misdaadserie, maar is dat verre van. Het gaat allemaal erg traag: er is veel aandacht voor de ontwikkeling van de personages, hun onderlinge verhoudingen en de dialogen. Dat maakt het gelijk ook ontzettend de moeite waard: als je eenmaal begint, is het maar moeilijk om te stoppen met kijken. Ford en Trench zijn geloofwaardige, complexe karakters die echt tot leven komen, en de engerds die ze interviewen net zo goed. Dat ze ondertussen ook nog een moord proberen op te lossen, is dan nog een leuke bijkomstigheid. Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in de psychologie achter misdaad.

DE ONTVOERING VAN GERRIT JAN HEIJN

Wanneer kijken: als je geïnteresseerd bent in true crime
Wanneer niet: als je fictie interessanter vindt
Naast je op de bank: je herinneringen aan eind jaren '80
Waar: Videoland

Mindhunter is gebaseerd op waargebeurde misdaden, maar als je het nog echter wil, zit je goed bij de documentaire De Ontvoering van Gerrit Jan Heijn. Hier kan je zien hoe de geest van een echte moordenaar werkt. Ferdi Elsas ontvoerde de AH-topman, schoot hem nog dezelfde dag dood en liet vervolgens zijn familie zeven maanden lang in het ongewisse over wat er met hun man en vader gebeurd was. 

Een paar weken geleden bespraken we in deze rubriek de documentaire over Motorbendes van John van den Heuvel. Jammer, vonden we toen, dat eigenlijk niemand écht wat wil zeggen. Dat is in deze docu absoluut anders. Het geeft een heel compleet beeld van hoe het onderzoek toen verlopen is - er is bijvoorbeeld uitgebreid beeld van de daadwerkelijke verhoren, gesprekken met de betrokken rechercheurs en de reconstructie die achteraf met de moordenaar zelf werd gemaakt. Dat is razend spannend, zelfs terwijl je al weet hoe het afloopt. Een goed bestede drie kwartier! 

STRANGER THINGS 2

Wanneer kijken: als je een kind van de jaren '80 bent
Wanneer niet: als het bovennatuurlijke je tegenstaat
Naast je op de bank: je Halloween-snoepjes en je herinneringen aan begin jaren '80
Waar: Netflix

​Het eerste seizoen van Stranger Things was vorig jaar onverwachts een enorme hit. En het ziet ernaar uit dat de inwoners van Hawkins - wegens succes verlengd - ook dit seizoen nog niet van het geheimzinnige kwaad verlost zijn. Het is in alles meer en grootser dan in 2016. Het bovennatuurlijke wezen is enger, de wetenschappers gestoorder, de ontwikkelingen nog chaotischer. De vertrouwde cast is weer terug, met de focus op het vriendengroepje rond Eleven, Will en Mike, maar met een aantal leuke aanvullingen - let vooral op het meisje Max. 

Omdat de vrienden nu een jaar ouder zijn, spelen er nu ineens ook zaken als puberteit, ontluikende romantiek en alle bijbehorende verwarrende gevoelens en conflicten. Dat maakt het een beetje light horror meets coming of age, doorspekt met allerlei grapjes en natuurlijk ook de talloze referenties naar de jaren '80. Je hoeft niet goed te zoeken om in Stranger Things invloeden van en verwijzingen naar bijvoorbeeld ET, Ghostbusters, Stand by me of Back to the future te zien. Dat maakt het een feestje der herkenning, wat het kijken van deze serie op zichzelf al de moeite waard maakt. Maar ook voor wie niks met dat tijdperk heeft, is hier genoeg spannends en verrassends te vinden. En er blijven genoeg eindjes open om te vermoeden dat dat voor het al aangekondigde seizoen 3 en 4 niet anders zal zijn. 

DARE

Wanneer kijken: als je weinig tijd hebt
Wanneer niet: als je ouder dan 25 bent
Naast je op de bank: YouTube, om ondertussen wat vlogs te kijken
Waar: Videoland

Kaj van der Ree, Dionne Slagter, Stefan Jurriens - we hadden eerlijk gezegd nog nooit van deze vloggers gehoord. We gooien het maar op een generatiekloofje - iedereen onder de 18 (en hun ouders) zal ze waarschijnlijk wel kennen. Speciaal voor de short form productie Dare van Videoland zijn ze achter hun vlogcamera's vandaan gekomen om de sprong van online naar (on demand) televisie te maken. In 9 afleveringen van 10 minuten laten ze zien hoe onverbiddelijk hard de (fictionele) vlogger-wereld is, waar alles draait om steeds spectaculairdere content en bijbehorende views

Of onze YouTube-sterren ook kunnen acteren, komen we niet echt te weten: het scenario is zo slecht dat zelfs de beste acteur zich er nog op zou stukbijten. Terwijl het uitgangspunt best leuk is. Het verhaal draait om Justin, die steeds uitdagingen (dares dus) van zijn volgers aanneemt. De nieuwe opdracht: breng een nachtje in een verlaten gesticht door. Nou ja, de rest kan je daarna eigenlijk zelf wel invullen. Er zijn paspoppen die ineens bewegen, rare incidenten die dan weer een droom blijken te zijn, en een duister geheim uit het verleden. Maar eigenlijk maakt het allemaal niets uit. Deze serie richt zich duidelijk op tieners. In de eerste plaats zullen die nog niet zo bekend zijn met al die clichés en wie weet nog wel hier en daar verrast worden. Maar belangrijker nog is dat zij het waarschijnlijk gewoon leuk vinden hun favoriete sterren te zien, of dat nou in een vlog is of in deze poging tot horror.