Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

06 augustus 2018 17:54

Selfies Nederlandse tieners met rijbewijs doorverkocht op darkweb

Op het darkweb verkopen criminelen selfies waarop Nederlandse jongeren met hun net behaalde rijbewijs te zien zijn. De foto's worden misbruikt voor identiteitsfraude, een flink groeiende vorm van online criminaliteit waarvan het aantal slachtoffers elk jaar verdubbelt.

In de afgelopen maanden hebben meer dan vijftig jongeren een selfie met hun rijbewijs op Instagram geplaatst. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om honderden potentiële slachtoffers, zo blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws.

#geslaagd

Jongeren plaatsen de selfie om te laten zien dat ze zijn geslaagd voor hun rijexamen, met het rijbewijs als bewijs. De foto's worden veelal getagd met woorden als #rijbewijs, #geslaagd of #rijbewijsgehaald, waardoor ze voor kwaadwillenden gemakkelijk te vinden zijn. Instagram ondersteunt al jaren foto's in hoge kwaliteit. De gegevens op het rijbewijs zijn daardoor vaak goed leesbaar.

Op online zwarte markten op het darkweb, het verborgen gedeelte van het internet waar onder andere drugs, wapens en kinderporno worden verhandeld, bieden criminelen deze selfies te koop aan. De prijzen variëren tussen de 50 en 80 euro voor een pakket met enkele tientallen selfies. Een rijbewijsselfie wordt gemiddeld voor zo'n 2,50 euro per stuk doorverkocht.

Zo worden selfies met rijbewijzen misbruikt door criminelen:

 

Identiteitsfraude

De rijbewijsselfies duiken met name op bij Marktplaatsfraude. De crimineel biedt onder de naam van het slachtoffer bijvoorbeeld een smartphone aan. Om het vertrouwen van de koper te winnen, wordt een selfie met identiteitsbewijs opgestuurd. Zodra de koper betaalt, verdwijnt de crimineel met het geld, en de persoon op de selfie wordt vervolgens als oplichter bestempeld en aan de publieke schandpaal genageld. 

Marktplaats en andere handelswebsites zijn populaire platformen voor identiteitsfraude, zegt het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en -fouten (CMI). Zo vragen criminelen verkopers van producten om hun identiteit te bevestigen voordat ze de betaling overschrijven. Nadat de verkoper een foto van zijn identiteitsbewijs heeft opgestuurd, verdwijnt de crimineel en sluit vervolgens een duur telefoonabonnement of naam van het slachtoffer af. Het gaat jaarlijks om vele honderden gevallen van deze vorm van oplichting, en dat aantal blijft maar groeien, zo stelt het CMI.

Sluwe truc

Ook de Haarlemse Wilfred trapte in deze sluwe Marktplaatstruc, vertelt hij tegen RTL Nieuws. Hij bood voor 35 euro de schoenen van zijn vrouw te koop aan, en een geïnteresseerde koper wilde ze wel overnemen. Of hij even zijn rijbewijs kon opsturen, want de koper had wat vervelende ervaringen gehad en wilde zeker weten dat Wilfred de schoenen op zou sturen. Hij stemde in. 

Snel daarna werd er een telefoonabonnement op zijn naam afgesloten: "Je hoort altijd die waarschuwingen voor identiteitsfraude, maar nu zie je wat er kan gebeuren: iemand sluit met een foto zomaar voor twee jaar een abonnement af met een telefoon van 1000 euro. Ik ben goed van vertrouwen en dacht: dit is oké. Maar uiteindelijk levert het me allemaal een hoop ellende op."

'Het kan me niets schelen'

RTL Nieuws heeft de 53 mensen van wie hun rijbewijsselfie op Instagram te vinden is, geïnformeerd over de gevaren. Een deel verwijderde daarop hun selfie, zoals studente Lara: "Hier had ik helemaal niet over nagedacht, dankjewel", stuurde ze in een privébericht.

Sommigen lijken echter niet bang te zijn voor eventuele identiteitsdiefstal: "Het kan me echt niets schelen", zegt studente Julia desgevraagd. Het overgrote deel van de gecontacteerde mensen heeft na een maand nog niet gereageerd.

KopieID

Volgens het CMI worden steeds meer zaken online gedaan en vindt er minder identificatie in persoon plaats aan de balie: "Hierdoor is het makkelijker je voor te doen als een ander." Op die manier lukt het criminelen om bijvoorbeeld telefoonabonnementen of bankrekeningen op iemand anders naam te openen. Ook worden identiteitsbewijzen veelvuldig gebruikt om anderen op te lichten, waarschuwt het CMI.

Het CMI raadt mensen aan om geen kopie van een identiteitsbewijs aan particulieren te geven, en alleen aan organisaties met een wettelijke taak, zoals je bank of werkgever. Moet je toch een kopie van je identiteitsbewijs geven, bijvoorbeeld als je een auto wil huren? Dan kun je de app KopieID gebruiken om een veilige kopie van je rijbewijs, identiteitsbewijs of paspoort te maken. En tot slot: zet nooit een foto of selfie van identiteitsbewijs op sociale media.

Topnieuws