Nederland

Vloggers aangepakt: reclame voor kinderen wordt verboden

23 november 2016 18:00 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
Leerlingen krijgen les in het maken van apps op een tablet Beeld © ANP

Het is vaak onduidelijk of vloggers betaald krijgen om video's te maken of niet. De toezichthouder wil nu ingrijpen: sluikreclame in vlogs wordt verboden en voor kinderen tot twaalf jaar mag helemaal geen reclame worden gemaakt.

Met honderdduizenden of soms miljoenen volgers hebben vloggers veel invloed. Als een populaire vlogger metalshirts draagt, kunnen webshops de vraag nauwelijks aan. Of als een vlogger in één van zijn video's betaald wordt om vissticks van een specifiek merk te bakken, willen kinderen ook die vissticks eten.

Het is vaak onduidelijk of vloggers nu echt enthousiast zijn over een product, of omdat een bedrijf hen daarvoor betaalt. Daarom wil de toezichthouder, het Commissariaat voor de Media (CvdM), samen met de vloggers duidelijke reclameregels opstellen.

Vrij spel

Op dit moment hebben vloggers vrij spel in Nederland. Het CvdM mag alleen toezicht houden op televisie, radio en on-demanddiensten als Uitzending Gemist, maar gaat zijn toezicht door aankomende Europese regelgeving uitbreiden naar andere media als YouTube.

"Het moet voor kijkers helder zijn wanneer iets reclame is en wanneer niet", zegt Madeleine de Cock Buning, voorzitter van het Commissariaat, tegen RTL Nieuws. "Dat moet niet alleen op tv en radio gelden, maar ook online. Daar zitten kinderen en jongeren die heel gemakkelijk te beïnvloeden zijn."

Het CvdM wil samen met de vloggers twee belangrijke regels opstellen: vloggers mogen geen reclame maken voor kinderen tot twaalf jaar, en ze moeten het altijd aangeven als ze door een bedrijf zijn betaald om een video te maken.

225.000 euro

Als een vlogger zich niet aan de nieuwe regelgeving houdt, kan de toezichthouder in de toekomst boetes uitdelen. De hoogte van deze boetes is nog niet bekend, maar voor traditionele media is 225.000 euro het maximumbedrag.

"De kans is groot dat er uiteindelijk boetes gaan vallen, net als bij traditionele media gebeurt", zegt De Cock Buning. "Maar we willen liever geen boetes uitdelen, want vloggers zijn niet de boosdoeners. Er heerst momenteel veel onwetendheid en we zien dat vloggers juist duidelijkheid willen."

Zelfregulering

De Cock Buning zegt dat het voor kijkers altijd duidelijk moet zijn als een bedrijf betaalt om een product in een video te krijgen: "Als een make-upmerk een vlogger betaalt om mascara aan te prijzen, moet een vlogger dit zeggen." 

Het Commissariaat voor de Media, dat als doel heeft kijkers eerlijk en onafhankelijk te laten informeren, wil de definitieve regels het liefst volgend jaar introduceren. De toezichthouder hoopt dat de regels leiden tot zelfregulering.

'Als mensen het vragen ben ik eerlijk'

YouTuber Nysira reviewt laptops van het merk MSI, maar stelt in die video's niet dat ze door het bedrijf wordt betaald. "Als mensen het vragen ben ik gewoon eerlijk", zegt Nysira, die bevestigt dat ze het voortaan wel in de beschrijving gaat melden als het om een gesponsorde video gaat. MSI vindt dat het logo in de video voldoende is om aan te tonen dat het een 'commerciële samenwerking' betreft.

Influencers als Rutger Houweling en May-Britt Mobach, respectievelijk van techwebsite Want en beautywebsite Amayzine, maken in vlogs reclame zonder dat het wordt gemeld. Mobach prijst bijvoorbeeld een koffiemachine aan en Houweling een auto, maar op YouTube staat niet dat het om betaalde video's gaat.

Dit soort praktijken zijn voor kijkers onwenselijk, zegt De Cock Buning van het Commissariaat: "Als je niet zegt dat je wordt betaald door een bedrijf dan belazer je de boel."

In een reactie laat Houweling weten dat de kijker in het bijschrift van de video wordt gewezen op het bijbehorende artikel, waarin wordt vermeld dat het om een commerciële samenwerking gaat. Mobach heeft niet gereageerd.

Lees ook: Zo leer je je kind omgaan met de sluikreclame van vloggers

`