Tech

Nu gesloten, straks te veel aanbod: bioscopen in de knel door corona

20 maart 2020 05:46 Aangepast: 27 maart 2020 15:16
Het coronavirus zorgt voor lege bioscoopzalen. Beeld © iStock

De coronacrisis treft ook de filmwereld hard. Overal ter wereld worden bioscopen gesloten en zijn filmopnames stilgelegd. Films die deze lente in de bioscoop zouden verschijnen worden verzet of direct online uitgebracht. "Het is een kwestie van overleven."

Toen begin maart werd aangekondigd dat James Bond-film No Time To Die niet langer op twee april in première zou gaan maar in november, reageerden veel mensen nog verbaasd. Nu blijkt dat het team achter de beroemde geheim agent een vooruitziende blik had.

De ene na de andere filmrelease wordt verzet en in sommige gevallen wordt de voorrang die bioscopen altijd hadden doorbroken. Universal Pictures, een grote speler, besloot The Invisible Man en Emma - films die maar heel kort in de bioscoop hebben kunnen draaien - direct uit te brengen via video on demand (VOD) en daarmee de bioscooprelease verder over te slaan.

Disney koos ervoor om Frozen 2 vervroegd beschikbaar te stellen op hun eigen Disney+ kanaal en ook Warner Bros. maakte deze week bekend dat de recente bioscoopfilm Birds of Prey al snel via VOD aangeboden zal worden. In Amerika sowieso, naar de Nederlandse markt wordt nog gekeken.

Still uit de verplaatste James Bond-film No Time to Die. Still uit de verplaatste James Bond-film No Time to Die.

Anne de Jong, directeur van branchevereniging Film Distributeurs Nederland noemt het 'een begrijpelijke stap'. "De bioscopen zijn dicht en je wil je publiek toch blijven bereiken."

De besluiten van distributeurs hebben grote gevolgen voor de bioscopen. Er zullen immers minder mensen naar de bioscoop gaan als een film meteen al op andere kanalen te zien is.

"Elke partij probeert nu toch te kijken naar wat voor hen het beste is, want iedereen moet overleven”, vertelt Rink Klaassen, programmeur bij bioscoopketen Kinepolis. Ook hij zegt begrip te hebben voor de keuze om films eerder op VOD beschikbaar te stellen, maar hij rekent erop na de coronacrisis weer terug te keren naar de situatie van voorheen, waarbij er heldere afspraken zijn over een periode dat een film in de bioscoop te zien is.

"We gaan ervan uit dat het een tijdelijke noodmaatregel is", aldus Klaassen. Een noodmaatregel die moet voorkomen dat distributeurs omvallen, want met de sluiting van bioscopen droogt een deel van de geldstroom op.

Gesloten bioscoop in Almere. Gesloten bioscoop in Almere.

Waar bioscopen direct het geld van de bezoeker ontvangen en daarna een deel daarvan uitbetalen aan de distributeur, moeten distributeurs het geld zelf voorschieten als ze een film inkopen. Grote studio's als Disney en Universal schieten zelfs hele producties voor.

Bioscopen kunnen nu niets anders doen dan wachten. Zodra vanuit de overheid het signaal komt dat ze weer open kunnen, begint een hels karwei voor de programmeurs. "Als distributeurs voorzichtig zijn en de eerste week na heropening niks durven uit te brengen, gaan we gewoon verder met wat er lag", zegt Klaassen.

Dat geldt niet voor de films die in de tussentijd op VOD beschikbaar zijn gemaakt, zegt hij. "We weten simpelweg niet wat er allemaal nog gaat gebeuren en beslist gaat worden, maar we hebben altijd genoeg films."

Ook Nederlands epos De Slag om de Schelde zoekt nieuwe releasedatum. Ook Nederlands epos De Slag om de Schelde zoekt nieuwe releasedatum.

Wel zeker is dat het aantal verschoven films later in het jaar voor een ophoping gaat zorgen, waardoor de filmplanning moet worden herzien.

Producent Alain de Levita liet al weten op zoek te gaan naar een nieuwe datum voor de première van het epos De Slag om de Schelde. De duurste Nederlandse film in vijftien jaar tijd wil niet te dicht bij de première van James Bond zitten. Ronald Simons, programmeur bij filmmuseum Eye, vindt dat verstandig. "Die strijd verlies je gewoon."

Ook Simons verwacht een druk najaar. "Distributeurs trekken nu titels terug. Dat heeft als gevolg dat die films in de bioscoop komen te vervallen of dat er vanaf de zomer veel meer films worden uitgebracht dan het gemiddelde van tien per week."

Dat wordt een uitdaging voor programmeurs, want de planning voor het najaar zit eigenlijk al vol. "We moeten nog scherper programmeren. Als je meer films gaat vertonen, kun je ze een minder lang leven in de bioscoop geven", aldus Simons.

Cinema 1 bij Eye in Amsterdam Cinema 1 bij Eye in Amsterdam

Bovendien wordt het strijden om de beste plek, want elke film wil ingedeeld worden op de eerste avondvoorstelling, die het best bezocht wordt.

"Eye heeft vier zalen. Dus mochten er vijf nieuwe films ingepland worden, dan kun je sowieso de films van de week daarvoor geen populaire plek in de programmering meer geven. Die moeten dan naar de late voorstelling of overdag worden ingedeeld. Dan komen er aanzienlijk minder bezoekers”, legt Simons uit.

Sommige films zullen de bioscoop niet eens meer halen door het grote aanbod. "Iedereen in de filmwereld lijdt hieronder. Of je nu een kleine distributeur bent of een grote studio", zegt De Jong.

Zelfs als de bioscopen weer open gaan, is het de vraag hoe snel de bezoekers terugkeren. "In China gingen deze week de bioscopen weer open, maar er kwam geen hond op af. "Dat is niet veelbelovend", zegt Simons. Ook De Jong maakt zich daar zorgen over. "Hoe gaan mensen zich gedragen? Hoe snel is alles weer back to normal? We weten het gewoon niet."

Dat maakt de tijdelijke overstap naar VOD een logische keuze, maar voor De Jong staat één ding buiten kijf: "Uiteindelijk is straks de bioscoop toch weer de mooiste plek om een film te kijken."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore