Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan ook al jouw Bright nieuws, video's, stuff en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Tech

Vooraf ingevulde toestemming voor cookies mag niet

01 oktober 2019 13:02 Aangepast: 01 oktober 2019 18:12
Beeld © Getty Images

Het vinkje waarmee bezoekers toestemming geven voor het gebruik van cookies op een website mag niet al vooraf zijn ingevuld. Sitebezoekers moeten echt een bewuste handeling verrichten om goedkeuring te geven voor het volgen van hun internetgedrag. 

Als het vinkje al is gezet en gebruikers dus alleen nog maar op 'ok' hoeven te drukken om door te gaan, dan is dat geen bewuste keus en is hun toestemming dus niet geldig, oordeelt het Europees Hof van Justitie.

Duidelijke uitleg

Daarnaast moet er duidelijk vermeld worden hoe lang de gegevens van bezoekers worden bewaard door een site, en of en zo ja welke partijen toegang hebben tot de cookies. 

Cookies worden onder andere gebruikt om gegevens van sitebezoekers te volgen en om te zorgen dat alle functies op de site goed werken. Maar met sommige cookies wordt ook data van het internetgebruik van bezoekers gevolgd, die weer gebruikt kan worden voor het tonen van gerichte reclames. 

Al ingevuld vinkje niet genoeg

En dat laatste was precies wat er gebeurde bij de Duitse onlineloterij Planet49. Met een al aangevinkt vakje gaven bezoekers van de site toestemming voor cookies, waarna onder meer informatie over hen werd verzameld die vervolgens werd gebruikt bij het maken van reclame voor bedrijven waar Planet49 mee samenwerkte. 

Dat is volgens het Hof in strijd met Europees recht, dat het privéleven van de consument beschermd. Met alleen het klikken op een al aangevinkte optie is dat recht niet voldoende gewaarborgd. 

In onderstaande illustratie, een screenshot van de website van de NPO, wordt duidelijk waar het om gaat. Bezoekers accepteren door op de groene knop te klikken de algemene cookies op de site, ze kunnen alleen extra cookies accepteren of weigeren voor sociale media en advertenties.

Het cookie-instemmingsveld op een NPO-website. Het cookie-instemmingsveld op een NPO-website.

Over het randje

Die aanpak is net over het randje, zegt Stefaan van der Jeught, woordvoerder van het Hof. "Het staat al klaar voor je, en dat mag niet. Je moet kunnen kiezen, pas dan is het actieve toestemming." 

Een juridisch expert gespecialiseerd in internetrecht denkt dat bovenstaand voorbeeld wél kan, hoewel hij erkent dat je erover kunt discussiëren. "Maar als je kijkt naar het screenshot, dan zie je wel duidelijk voor welke cookies je akkoord geeft en er is een actieve handeling voor nodig, door het drukken op de groene knop", zegt Jay Remmelzwaal, juridisch adviseur van ICTRecht. 

Hij wijst nog op een ander belangrijk punt uit het vonnis: het informeren van de gebruiker over de bewaartermijn van de gegevens die met de cookies worden verzameld en wat ermee gebeurt. "Ik denk dat in de praktijk gelinkt gaat worden naar een cookieverklaring waar in staat hoe het juridisch zit", zegt Remmelzwaal.

Van der Jeught benadrukt dat partijen die denken dat er juridische ruimte zit in het vonnis, altijd alsnog naar de rechter kunnen stappen.   

Dwingende cookiewalls

Woordvoerder Inger Sanders van toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens (AP) laat weten dat ze het vonnis bestuderen. De AP is het grotendeels eens met het vonnis, en benadrukt dat er geen sprake is van geldige toestemming als cookies al zijn aangevinkt. 

Wat de uitspraak betekent voor het gebruik van zogenaamde dwingende cookiewalls, waarbij de gebruiker geen andere keuze heeft dan alles te accepteren, is niet duidelijk. Het Hof heeft dit niet behandeld, aldus Van der Jeught.

Eerder dit jaar stelde de AP dat dit soort cookiewalls, die veel nieuwsmedia hebben, niet mogen. Onder meer De Telegraaf, Volkskrant, AD, GeenStijl en ook alle sites van RTL, inclusief die van RTL Z, hebben zo'n cookiewall waarbij je gedwongen je data deelt of geen toegang krijgt.

Of AP daarna actie heeft ondernomen tegen die cookiewalls wil Sanders niet zeggen. De dwingende cookiewalls staan op dit moment nog overeind. 

Verschillende wetgeving

Ook de Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op cookiebeleid van websites. Wat de ACM betreft, die erop toeziet dat de Telecommunicatiewet wordt nageleefd, kunnen cookiemuren volgens die wet wel, zegt woordvoerder Saskia Bierling.

"Maar wij kijken wat minder streng hiernaar dan de AP", zegt ze. En omdat privacywet AVG strenger is dan de Telecommunicatiewet krijgt de uitleg van AP wat betreft cookiemuren voorrang in dit geval, legt ze uit.   

ACM is verder te spreken over het vinkjesoordeel van het hof, omdat ACM de wet al jarenlang op dezelfde manier uitlegt, zegt Bierling. Wel erkent ze dat de cookieregels wat duidelijker gehandhaafd kunnen worden en noemt ze twee verschillende handhavers met een andere kijk op dezelfde zaak niet wenselijk.

"We zijn dan ook in overleg met AP over de handhaving", zegt ze. Wanneer daar iets concreets uit gaat komen weet ze niet. "Maar dat gaat geen jaren duren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Toezichthouder: dwingende cookiewalls media mogen niet

Hoe werken tracking cookies?

Cookies zijn kleine bestandjes die tijdens het surfen op jouw pc of telefoon worden opgeslagen. Soms zijn ze nuttig, want ze onthouden bijvoorbeeld dat je ergens bent ingelogd. Maar ze worden ook ingezet om je online te volgen; dit gebeurt met tracking cookies.

Met tracking cookies wordt je surfgedrag door een advertentiebedrijf in kaart gebracht en op basis van die gegevens worden gepersonaliseerde advertenties getoond. Lees je veel over mode en bezoek je vaak webshops? Dan krijg je sneller reclame voor kleding te zien. 

Sommige mensen vinden dat deze advertentiebedrijven inbreuk op hun privacy maken, omdat ze hen online volgen. Anderen vinden het juist fijn dat ze gepersonaliseerde advertenties krijgen, omdat ze die relevanter vinden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore