Exclusief

Actieve handel in privégegevens uit kentekenregister: 'Schokkend en gevaarlijk'

23 juli 2019 14:27 Aangepast: 23 juli 2019 17:37
Archiefbeeld. Beeld © ANP

Er vindt een levendige handel plaats in de miljoenen namen en adresgegevens die in het kentekenregister van de RDW staan. De organisatie was hier niet van op de hoogte, en is samen met de politie een onderzoek gestart.

Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws, dat de afgelopen maanden het illegale aanbod van deze gegevens in de gaten hield. De RDW beheert bijna 14 miljoen Nederlandse kentekens die aan bedrijven, personen en adressen zijn gekoppeld.

Verschillende experts die RTL Nieuws sprak, vinden de handel schokkend. "Je kunt na een verkeersruzie bij iemand aanbellen en het recht in eigen hand nemen", zegt Els de Busser, docent cybersecurity aan de Universiteit Leiden.

Telegram

Op Telegram, een populaire chat-app, zijn publieke kanalen waar illegale goederen worden verhandeld, met name drugs. In diezelfde kanalen bieden mensen ook aan om de NAW-gegevens van kentekens te achterhalen. "Binnen één uur een hit met naam en adres", wordt er geadverteerd. De kosten variëren van 50 tot 150 euro. 

RTL Nieuws vroeg de afgelopen periode de NAW-gegevens van een aantal kentekens op. Daarvoor hebben de bestuurders van de auto's vooraf toestemming gegeven. In alle gevallen ontvingen we binnen enkele minuten de juiste NAW-gegevens, en een enkele keer ook nog het juiste mobiele telefoonnummer. 

Inbreken en stalking

De gegevens uit het kentekenregister kunnen voor allerlei doeleinden worden gebruikt, legt cybersecuritydeskundige De Busser uit. "Stel, iemand gaat naar de langetermijnparking van Schiphol, waar veel mensen hun auto achterlaten voor ze op vakantie gaan. Je noteert daar een aantal kentekens, en gaat dan vervolgens proberen in te breken bij hen."

De verkoop van deze gegevens kunnen ook gevaarlijkere gevolgen hebben, zoals stalking en andere vormen van lastigvallen en intimidatie. "Ik vind dit zeer verontrustend. Zeker met het van kracht worden van de Europese privacywetgeving vorig jaar is het van groot belang dat gegevensbeschermingsregels worden nageleefd."

De RDW is verantwoordelijk voor de kentekens in Nederland. De RDW is verantwoordelijk voor de kentekens in Nederland.

Tussenpersonen

De verkopers, die als tussenpersonen fungeren, stellen 'mensen bij de RDW' te kennen die toegang hebben tot het kentekenregister. Het telefoonnummer werd geregeld via een 'ingang bij de gemeente'. De buit wordt vervolgens tussen de twee personen verdeeld. Betaling gaat veelal via online betaalkaarten van PaySafe, een Tikkie of cryptocurrency Bitcoin. 

De afgelopen maanden heeft RTL Nieuws acht accounts gezien die deze gegevens verkopen. Op dit moment is er een aantal accounts actief die kentekens natrekken. Ze stellen zo'n drie tot zes keer per week werk te hebben. Dat zou betekenen dat er maandelijks tientallen namen en adressen uit het kentekenregister voor criminele doeleinden worden doorverkocht.

'Ernstige zaak'

Gert Jan Holland, divisiemanager Registratie & Informatie bij de RDW, vindt de bevindingen van RTL Nieuws een 'ernstige zaak'. "We willen natuurlijk voorkomen dat deze gegevens in oneigenlijke handen komen, laat staan dat het verhandeld wordt. Dat vinden wij ernstig, en nemen we zeer serieus. Wij gaan deze situatie uitzoeken om dat een halt toe te roepen."

"Er wordt misbruik gemaakt van informatie, over de rug van anderen. En je weet niet wat er met die informatie vervolgens gedaan wordt. Dat willen wij voorkomen", stelt Holland. "De RDW heeft een heel systeem van maatregelen, we worden geauditeerd en gecontroleerd, en we doen er alles om ons register waterdicht te houden."

In het verleden is er al eens een medewerker van de RDW ontslagen omdat hij gevoelige gegevens uit de systemen aan anderen verstrekte. "Mensen zijn altijd omkoopbaar, en vormen daarmee een zwakke schakel", zegt Holland. "Dit is nooit honderd procent te voorkomen. Maar elk persoon die misbruik maakt van persoonsgegevens, is er één te veel."  

Wie hebben er toegang tot het kentekenregister?

Iedereen kan gegevens uit het kentekenregister opvragen, zoals het merk van de auto, de vervaldatum van de algemene periodieke keuring (apk) en het bouwjaar.

Zodra het om gevoelige gegevens gaat, zoals namen en woonadressen, kunnen alleen bepaalde organisaties toegang krijgen. Het gaat dan om overheidsdiensten als de politie, Belastingdienst, CJIB en gemeenten. De RDW houdt geen toezicht op hun toegang.

Ook verzekeraars, advocaten en deurwaarders hebben toegang tot deze gevoelige gegevens. Hun toegang wordt wel steekproefsgewijs gecontroleerd door medewerkers van de RDW.

Het kentekenregister bevat ook historische gegevens, zoals welke auto's een persoon heeft gehad.

Bij het opvragen van gevoelige gegevens wordt er volgens de regelgeving zo veel mogelijk gedaan om te controleren welk persoon welk kenteken natrekt. Dit wordt ook wel logging genoemd. 

Of andere organisaties die toegang hebben tot het kentekenregister, zoals de Belastingdienst, ook loggen, controleert de RDW niet. Daarvoor zijn deze organisaties zelf verantwoordelijk, stelt de RDW.

RTL Nieuws heeft niet kunnen vaststellen bij welke organisatie de corrupte medewerkers in dienst zijn.

Martin Kok

Het natrekken van kentekens gebeurt met name binnen het criminele circuit. Nabil B., kroongetuige in de strafzaak tegen tegen de criminele groep rond de voortvluchtige crimineel Ridouan Taghi, heeft verklaard dat hij het kenteken van de auto van de vermoorde misdaadblogger Martin Kok heeft nagetrokken, bleek eerder uit een reconstructie van NRC

De vriendin van de broer van Nabil B. werkte bij een bedrijf dat parkeercontroles uitvoert voor de gemeente Amsterdam. Voor haar werk kon ze kentekens natrekken en de bijbehorende NAW-gegevens inzien. Daar hadden ze, net als andere aanbieders op Telegram, ook een handeltje in.

Verantwoording

De redactie van RTL Nieuws heeft voor dit onderzoek zelf persoonlijke informatie bij kentekens opgevraagd. Deze kentekens houden we geheim, om de eigenaren van deze voertuigen te beschermen tegen eventuele acties. De RDW heeft RTL Nieuws gevraagd om welke kentekens het gaat, zodat de RDW met die informatie in het systeem kan nagaan waar en door wie de gegevens zijn opgevraagd. De hoofdredactie van RTL Nieuws heeft besloten deze kentekens niet te verstrekken aan de RDW. De RDW is zelf verantwoordelijk om de lekken op te sporen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`