Ga naar de inhoud
Tech

27 :: Woonkamer 2.0

<p><strong>Boxee, zeg maar de iTunes voor je tv, brengt een ommekeer teweeg in hoe we en wat we kijken.</strong></p>&#13; <p></p>

Fred Wilson kijkt televisie in een moderne woonkamer, die waarschijnlijk toch net even anders is dan de jouwe. Noem het woonkamer 2.0. Als managing partner bij Union Square Ventures, dat investeert in sociale netwerktechnologie start-ups als Twitter, Tumblr en 10gen, brengt hij dikwijls de nieuwste gadgets mee naar huis in Manhattan. Hij vertelt dat zijn grote aha-erlebnis vorig jaar kwam, toen hij zijn Mac Mini, Apple's kleine desktopcomputer half zo groot als een broodrooster, aansloot op zijn 60 inch lcd-televisie. Opeens was internet, het hele World Wide Web in zijn woonkamer.

‘Langzaam maar gestaag begon ons gezin de Mac Mini te gebruiken in plaats van de dvd-speler en de decoder van het kabelbedrijf', schreef hij recentelijk op zijn zakelijke weblog. Zijn zoon kijkt YouTube video's met z'n vrienden, zijn vrouw kijkt via Hulu.com naar uitzendingen van Saturday Night Live die ze had gemist en het hele gezin luistert naar muziek op iTunes en Last.fm. Als ze geen video's kijken, dan vertoont de tv een diashow van familiefoto's afkomstig van een server die in de kelder staat.
‘Velen denken dat streaming video niet klaar is voor prime time op een groot scherm in de woonkamer waar het hele gezin vertoeft', vervolgt hij in zijn blogstukje, ‘maar ik kan je vertellen dat dat niet waar is.'

Wilsons hightech woonkamer klinkt als state-of-the-art, maar is eigenlijk hard toe aan een upgrade. De interface van de Mac Mini is wat grof en de software kan niet overweg met de favoriete streamingdiensten van het gezin. Soms pakt een van de kinderen het toetsenbord erbij om een browser te starten en hun favorieten zelf te zoeken. Met andere woorden, soms lijkt het wel of ze de afstandsbediening hebben ingeruild voor een kluwen van kabels en hardware in hun woonkamer. Er zijn uiteraard elegantere apparaten zoals de Apple TV en Microsofts Xbox met Media Center die ook internet op tv tonen, maar dat gaat je kosten. Als je The Daily Show met Jon Stewart wil zien op een Apple TV, dan kost je dat twee dollar en ben je verplicht een Apple platform te gebruiken, iTunes, in plaats van een gratis dienst als Hulu. (Films en televisieseries huren op een Apple TV is momenteel nog niet mogelijk in Nederland en Hulu laat alleen Amerikaanse bezoekers toe, al bestaat daar een omweg voor.) In de strijd om het web naar de woonkamer te brengen, zag Wilson kortom een kans voor een underdog. En dat is waar Boxee in beeld komt.

Karaokeparty
Boxee is geen fysiek apparaat maar een computerprogramma dat je gratis kunt downloaden. Het scant al je aangesloten apparaten, van je computer tot je iPod, op zoek naar foto's, muziek en video's. Het presenteert die bestanden vervolgens via een aantrekkelijke interface die je kunt bekijken op je televisie. Wil je kiekjes kijken van je laatste vakantie? Zet ze op je widescreen tv. Of kijk naar CNN, streamend vanaf de site van de zender. Het kan allemaal.

Boxee kan ook recensies tonen en castbezettingen, trailers en samenvattingen. Je hebt geen extra laptop op schoot meer nodig met de Internet Movie Database website om te checken waarom dat nieuwe personage in Heroes er zo bekend uitziet. Het stelt gebruikers ook in staat om films en andere media aan te raden aan andere Boxee-gebruikers of automatisch een tweet op Twitter te plaatsen met wat je zojuist hebt gekeken. Wil je een karaokeparty houden in je woonkamer door mp3's te streamen en de songteksten erbij in beeld te hebben die Boxee voor je opzoekt? Doe wat je niet laten kunt! Wil je Nederlandse ondertiteling bij die ene film die je hebt gedownload? Kan Boxee allemaal voor je regelen.

En Boxee is niet alleen sociaal, het is opensource. Onafhankelijke programmeurs kunnen applicaties bouwen, net zoals voor Firefox, Facebook of de iPhone, om de software op maat te maken voor specifieke wensen. Winsten komen uit partnerships met zenders en diensten als Netflix. Boxee kan van je tv maken wat je wilt - en het is ook nog eens gratis.

Afgelopen voorjaar downloadde Wilson (47) een alfaversie van Boxee op zijn Mac Mini. ‘Mijn kinderen zagen het en zeiden: wow, dit is echt gaaf! Dat was voor mij het eerste signaal dat Boxee op het goede spoor zit.' Wilson toont zijn persoonlijke pagina op Boxee.tv en laat zien wat er zoals gaande is bij hem thuis. Hij keek afgelopen weekend naar Finding Forrester op Hulu. Die ochtend had hij naar Belle & Sebastian geluisterd. Ik kon zo in zijn woonkamer 2.0 kijken.
Mid november kondigde Wilson aan op de weblog van Union Square Ventures dat het bedrijf 4 miljoen dollar heeft geïnvesteerd in Boxee, samen met Spark Capital uit Boston.

Feedback
Boxee verkeert momenteel in ‘alfa', wat duidt op de eerste testfase en dat er nog veel werk is te doen. Zo ontbeert het nu nog een eenvoudige zoekfunctie om specifieke series of acteurs te vinden. Je kunt het niet bedienen met een afstandsbediening, tenzij je Boxee op een Apple TV zet of een Apple afstandsbediening koopt voor een Mac Mini. (Boxee werkt overigens ook op Windows en Linux. De Windowsversie is op moment van schrijven nog niet klaar, maar lang zal dat niet meer duren.) De interface heeft bovendien wat schoonheidsfoutjes in de navigatie. Maar Boxee's bedenker en maker, Avner Ronen, is hier volledig van op de hoogte.
Ronen (33) woont in New Jersey met zijn vrouw Maskit en drie kinderen. Hij verhuisde circa tien jaar geleden naar de staat New York vanuit Israël waar hij als ingenieur het eerste intranet voor de Israëlische defensie ontwikkelde. Hij bracht zijn nieuwe bedrijf, Odigo, een instantmessagingdienst, mee naar Amerika. In 2002 verkocht hij zijn bedrijf voor 20 miljoen dollar aan Comverse Technology, maar dat werd opgedoekt in 2004.

Ik bezoek Ronen in zijn kantoor in downtown Manhattan op een dinsdagmiddag en val middenin een telefoongesprek dat hij heeft met een Boxee-gebruiker; een van de honderdduizend alfa-gebruikers die hem doorlopend voorzien van feedback via mail, Twitter en Skype. Er hangt niks op de muren in zijn kantoor en ook zijn bureau is tamelijk leeg. Op een Rubiks' kubus na die hij weglegt zodra ik binnenkom.

Ronen vertelt dat hij sinds 2004 heeft gebrainstormd over Boxee met jeugdvriend Tom Sella. Ze waren geïnspireerd geraakt door XBMC, een ander opensourceprogramma oorspronkelijk gemaakt voor de Xbox spelcomputer. ‘We kaatsen ideeën over en weer over hoe de toekomst van tv er uit zou zien', beschreef Ronen eerder op de weblog van Boxee. ‘Wat betekent een echte connected experience? Hoe zullen mensen delen? Hoe vindt de interactie plaats? Hoe ontdekken ze de content? Wat is rol van het web hierin? Wat voor applicaties zullen mensen draaien op hun tv? We dronken bier. We rookten. We gingen diep. We noemden het Boxee.' Ze brachten hun eerste versie afgelopen voorjaar uit. Dit jaar mikt Ronen op een miljoen gebruikers.

‘Met Boxee heb je helemaal geen decoder meer nodig', zegt Ronen in zijn kantoor. ‘De ervaring van je televisie is gelimiteerd.' Tuurlijk is er de decoder met harde schijf, legt Ronen uit, die je in staat stelt tv-programma's te kijken in je eigen tijd. Maar die decoder eist daarmee ook dat je moet plannen. Als een vriend de tv-serie Fringe aanraadt en die komt niet voor in de lijst van on demand content van je kabelaar, dan val je midden in het seizoen. Met Boxee vind je alle afleveringen online en kun je beginnen met de pilotaflevering.

Handvol zenders
Terug in het kantoor van Wilson voorspelt hij dat Boxee een ‘hit wordt onder de geeks'. Maar het moet ook gewone tv-kijkers aantrekken. Boxee kan hun kijkgedrag voorgoed veranderen. Maar willen ze dat ook? Of zoals Wilson het zegt: ‘De hamvraag is of mijn moeder het zal gebruiken.'
Velen van ons, waaronder Wilsons moeder, kijken nog steeds tv in een woonkamer 1.0. Mijn grootvader bijvoorbeeld loopt tegen de 90, heeft kanker overleeft, is oorlogsveteraan en slechthorend. Je hebt oordoppen nodig om zijn woonkamer binnen te lopen, omdat hij het volume van de tv altijd voluit heeft staan. Hij woont in een rustige buitenwijk. In plaats van 2,5 kinderen had hij met zijn vrouw vier kinderen. In de jaren zestig zaten zij met z'n allen rond de tv en keken samen naar een van een handvol zenders. Televisie bracht zijn gezin, en vele andere gezinnen tot diep in de jaren negentig, bij elkaar in de woonkamer.

Toen kwam de computer. Nu kijken we tv met onze laptops op schoot, al mailend en blogs checkend of een feitje opzoekend terwijl we de nieuwste aflevering van Gossip Girl in ons opnemen. Of we laten het televisietoestel links liggen (voor sommigen gaat het tv-toestel de kant op van de vaste telefoonlijn) en kijken onze favoriete series direct op de computer. Hulu en YouTube zijn bezig hun kwaliteit te verhogen en breiden hun bibliotheken uit. Er is meer te zien dan honden op skateboards. Filmklassiekers als Lawrence of Arabia staan gratis online.

Volgens een rapport van onderzoekcentra Conference Board en TNS Global is het aantal mensen dat online televisie kijkt verdubbeld sinds 2006. Een op de vijf huishoudens zet de laptop aan in plaats van de tv. Maakt internet de woonkamer daarmee overbodig? Nee, het helpt de woonkamer te evolueren.

Sociale gebaren
‘Er zitten diverse mensen in dezelfde kamer tv te kijken maar er staan ook laptops open. Is dat omdat tv onaantrekkelijk is, of omdat het niet voldoende biedt?' vraagt Bijan Sabet, partner bij Boxee-investeerder Spark Capital, tijdens een telefooninterview. In de jaren negentig was Sabet een van de eersten die het web de woonkamer in bracht. Hij werkte bij WebTV Networks dat het eerste convergentieapparaat introduceerde dat internet, interactieve televisie, digitale televisie en games combineerde. In augustus 1997 werd WebTV Networks overgenomen door Microsoft voor ruim 425 miljoen dollar.

Volgens Sabet heeft Boxee die kans ook. Avner Ronen en zijn team hebben de knowhow. Een televisiemaker als Sony of Philips heeft de hardware die het programma misschien wel nodig heeft. Als zij een alliantie vormen kan Boxee in no time in je huis staan (en daarmee Apple verslaan).
Sabet illustreert hoe zijns inziens de competitie achterloopt door te wijzen op de semi-interactieve diensten van bijvoorbeeld kabelexploitanten die de kijker via de rode knop op de afstandsbediening een product laten bestellen. Wie zit daar nou op te wachten? ‘In plaats daarvan vind ik het te gek dat je met Boxee via één klik een update op je Twitter kan plaatsen dat je het programma dat je aan het kijken bent tof vindt', licht Sabet toe. ‘Al deze sociale gebaren die plaatsvinden in sociale applicaties komen in je televisie-ervaring terecht.'

Boxee kan de woonkamer redden door de tieners te lokken, die in hun kamer naar hun laptop staren, en moeder die op haar iPhone nog even de laatste RTL Boulevard meepikt. En m'n opa is ook niet verloren. Boxee's bedenker Ronen denkt dat zijn software zelfs een goede kans maakt bij senioren. ‘Als mijn ouders uit Israël op bezoek zijn en ze zien foto's van de kinderen op het tv-scherm, dan zijn ze daar heel enthousiast over.' Dus relax, zegt-ie, ga lekker zitten. Het is maar woonkamer 2.0.

Tekst: Gillian Reagan Beeld: Blanca Gomez