Sport

'Levensgevaarlijk dat wielrenners nog fietsen zonder helm'

16 mei 2017 19:57 Aangepast: 17 mei 2017 02:29
Archieffoto van een valpartij. Beeld © ANP

Yelle Tieleman vloog zes weken geleden met zijn racefiets over de motorkap van een auto. Zonder helm was het slecht met hem afgelopen, vermoedt hij. Nu hij weer op de fiets zit, vindt hij het onbegrijpelijk dat hij nog steeds wielrenners tegenkomt zonder helm. Met de actie #draagjehelm probeert hij hen te overtuigen.

"Toen ik de bocht nam, was hij daar ineens. Een inhalende auto op een smalle weg. Voor mij was er geen ontkomen meer aan." Yelle, 28 jaar en verslaggever van AD Utrechts Nieuwsblad, hield een gebroken neus en een stevige hersenschudding aan het ongeluk over. Zijn gezicht lag open. 

Te warm of niet stoer?

Of zoals hij het zelf zegt: "Dankzij mijn helm had ik relatief lichte schade. Het had veel erger kunnen zijn. Een open schedel, hersenschade."

Al vóór het ongeluk verbaasde de journalist zich over fietsers zonder helm. Waarom zou je dat doen? "Het antwoord is dat ze het misschien te warm vinden, dat een helm beknellend zou zijn. Misschien vinden ze het er stoer uitzien? De profs reden vroeger zonder helm, maar dat doen ze al zeker vijftien jaar niet meer. Ik snap niet dat je zo'n risico wilt nemen."

Oude mannen en studenten

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Dat zullen de meeste wielrenners beamen. Een klapband, een onoplettende tegenligger waarvoor je plotseling moet uitwijken, een opstandig steentje op het asfalt. Hoe goed je ook kunt fietsen, je gaat zo onderuit. Op de straat, op de stoep of misschien wel tegen een boom. 

Yelle Tieleman krijgt veel bijval op Twitter met zijn actie #draagjehelm. Het zijn altijd mannen die zonder helm rijden, merkt een wielrenster op. Het zijn de oude renners, zegt een ander. Yelle ziet ook jonge mensen. Studenten, vermoedt hij, die net een fiets hebben gekocht en nog even besparen op de helm. 

Helm is wel de norm

Het gaat waarschijnlijk niet om een grote groep. 96 procent van de toer- en sportfietsers zegt altijd een helm te dragen, meldt het SWOV, het wetenschappelijke bureau voor verkeersveiligheid. Maar volgens de Koninklijke Nederlandsche Wielren Unie blijft het belangrijk om mensen te wijzen op hun veiligheid. "Het is hetzelfde als met alcohol in het verkeer, dat moet je ook blijven roepen", zegt een woordvoerder.

Wedstrijdfietser Gideon den Hertog (33) moet zeggen dat hij ze niet zo vaak tegenkomt, racefietsers zonder helm. "Ik hoor vaker dat iemand bewust op een groep wielrenners is ingereden dan dat iemand hersenletsel heeft gehad door een val zonder helm."

'Niet zo betuttelen'

Zelf draagt hij als competitieve wielrenner altijd een helm omdat hij traint in een groep. En bij wedstrijden en toertochten is het sowieso verplicht. Maar dat maakt hem geen voorstander van de actie #draagjehelm. Laten we niet zo betuttelen, zegt hij.

"Ik raad iedereen een helm aan, maar als iemand in z'n eentje een rondje doet, laat hem in zijn waarde. Wat loopt diegene nou voor risico op een stil landweggetje zonder helm? De kern is: een helm kan hersenletsel voorkomen, maar het is natuurlijk nooit de oorzaak. Dat is een gevaarlijk kruispunt of een oud dametje dat je over het hoofd ziet. Ik vind dat mensen de vrijheid moeten houden om zelf te kiezen."

Liever met humor

Als je per se een punt wil maken, hou het dan positief, zegt Gideon. Als voorbeeld noemt hij de bekende oud-profrenner Mario Cipollini, die vorig jaar gevat met onderstaande foto reageerde op de kritiek dat hij zo vaak zonder helm reed. Hij draagt hem nu zelfs binnen!

Zo beschermt de helm

Het heeft een gekke vorm, is van plastic en piepschuim en weegt ongeveer 250 gram. Hoe kan zo'n helm je tegen hoofdletsel beschermen? Zo zit het: de racefietshelm zorgt ervoor dat bij een val van de fiets de kracht op je hoofd wordt geabsorbeerd en vertraagd, staat uitgelegd op de website van het SWOV, het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek. De klap van de val wordt daarnaast verdeeld over een groter oppervlak. De helm voorkomt ook dat je hoofd in direct contact komt met de grond of een object.

Belangrijk is wel dat de helm goed past en goed is vastgezet. Ook moet de helm onbeschadigd zijn en niet eerder een klap hebben opgevangen.

Het dragen van een helm tijdens het racefietsen vermindert de kans op hersenletsel met 35 procent, zegt wielrenbond KNWU. Volgens het SWOV verkleint een helm het risico op ernstig hoofdletsel met meer dan 65 procent. Maar dat percentage is gebaseerd op een snelheid van 20 kilometer per uur. Het beschermende effect wordt snel minder bij hogere snelheden.  

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore