Paralympische Spelen

'Of het topsport is wat wij doen – over die vraag gaat het niet meer'

24 augustus 2021 06:58 Aangepast: 24 augustus 2021 07:16
Atlete Fleur Jong is een van de vlaggendragers van de Paralympische Spelen. Beeld © ANP

'Pure topsport', zo beschrijft chef de mission Esther Vergeer 'haar' Paralympisch TeamNL dat vandaag begint aan de Spelen in Tokio. Ze weet dat nog niet iedereen dat zo ziet, dus zegt ze erbij: "Zij doen niet onder voor de olympische sporters. De selectie was super streng; als je hier staat, hoor je hier en heb je kans op medailles."

Vlaggendragers Fleur Jong (sprint en verspringen) en Jetze Plat (triatlon en handbiken) krijgen de dag voor de openingsceremonie allerlei vragen van journalisten op zich afgevuurd. Hoe zorg je dat je snel herstelt? Hoe heb je je voorbereid op de hitte? Hoe is het om de vlag te mogen dragen?

Zó moet het zijn, zegt Fleur Jong daarover. "We hebben het over de drie onderdelen waar Jetze aan meedoet, over dat ik een wereldrecord wil lopen, en niet meer over de vraag of het topsport is wat wij doen. Dat is gewoon zo, dat weet iedereen, dat is heel duidelijk. Topsporters zijn we allemaal. Het maakt niet uit welke sport je beoefent en op welke Spelen je dat doet."

'Uniek in de wereld'

Nederland loopt voorop in die topsportmentaliteit, durft Esther Vergeer, zelf voormalig toprolstoeltennisster, voorzichtig te zeggen. "Dit TeamNL waarmee we in Tokio zijn, is professioneel en gedisciplineerd. Het brengt pure topsport mee en dat zie ik hier lang niet bij alle landen terug." 

Wat daar volgens haar zeker aan heeft bijgedragen: sportkoepel NOC*NSF maakt geen onderscheid meer tussen olympisch en paralympisch. "Alle faciliteiten, de voorzieningen, de financiën, zijn voor paralympische sporters in Nederland hetzelfde als voor olympische. Dat is uniek in de wereld." 

Vergeer: "Dat geeft de sporters het gevoel dat ze serieus genomen worden. Net zo serieus als zij hun sport nemen. Ze doen niet onder voor de olympische sporters en hebben geen ander trainingsprogramma. Die erkenning geeft motivatie en maakt het mogelijk te professionaliseren. Daardoor hebben we zo'n sterk team."

Esther Vergeer, chef de mission van Paralympisch TeamNL. Esther Vergeer, chef de mission van Paralympisch TeamNL.

Zo volg je de Paralympische Spelen

  • Omroep NOS heeft de uitzendrechten voor Nederland
  • Vandaag (dinsdag 24 augustus) is van 13.00 tot 16.00 uur de openingsceremonie te zien op zender NPO 1
  • Dagelijks (van dinsdag 24 augustus tot en met zondag 5 september) is er na het NOS Journaal vanaf 20.25 uur een Paralympisch Journaal met de hoogtepunten 
  • Online zijn de wedstrijden waarbij Nederlanders betrokken zijn live te volgen vanuit Tokio. Daarvoor zijn vier livestreams

Geen onderscheid maken, betekent ook vaak samen trainen. Paralympisch zwemmer Tim van Duuren doet dat al jaren en weet zeker dat hij zo beter is gaan zwemmen én zelfverzekerder is geworden. "Het blijft een feit dat valide sporters harder en sneller gaan, maar het heeft me wel de drijfveer gegeven om er achteraan te gaan en net zo hard te gaan."  

De samensmelting tussen sporters vindt hij fijn: "Het voelt zoals het zou moeten zijn. Een minder valide iemand is niet minder, ik vind dat iedereen gelijk is en gelijk behandeld moet worden." 

Tim van Duuren op het startblok tijdens de Amsterdam Swim Cup in 2019. Tim van Duuren op het startblok tijdens de Amsterdam Swim Cup in 2019.

'Ik wil geen olympiër zijn' 

Ook atlete Fleur Jong wil veel samen trainen. "Daar kom je verder mee, denk ik. Ik probeer het wereldrecord te breken. Daar heb ik anderen voor nodig. Ik zoek mensen op die het beter doen dan ik."

Meedoen met de valide sporters op de Olympische Spelen is voor haar juist absoluut geen wens. "Ik ben een paralympiër, ik wil geen olympiër zijn. Hier hoor ik thuis, dit is mijn strijdveld." 

'Nieuwe helden nodig'

Nu de olympische en paralympische sporters 'sporttechnisch' gelijk behandeld worden, vindt chef de mission Vergeer het tijd voor de volgende stap: op weg gaan naar een eerlijke verdeling van de aandacht. Het stoort haar bijvoorbeeld dat wedstrijden van paralympische sporters niet automatisch aandacht krijgen in het sportjournaal.

Ze ziet kleine stapjes vooruit, neem nou de reclame van de kinderen die hardlooplegende Usain Bolt uitdagen (zie hieronder). Of de interviews met paralympische sporters in het blad Helden of in het magazine Linda. "We hebben nieuwe helden, boegbeelden en ambassadeurs nodig om het echt als normaal te gaan zien."

Vlaggendraagster Fleur Jong wordt genoemd als zo'n boegbeeld. Ze ziet het als een compliment én als een verantwoordelijkheid.

Op haar zestiende verloor ze door een bacteriële infectie acht halve vingers en haar twee onderbenen. "Ik was bang. Ik wist niet waar ik in terecht zou komen, waar ik mijn nieuwe leven moest zoeken. Als wij sporters ervoor kunnen zorgen dat we zichtbaar zijn, dat mensen graag naar ons kijken en zich geïnspireerd voelen, dan is de volgende kleine Fleur een stukje minder bang."

Fleur Jong na het lopen van een wereldrecord op de 100 meter in de klasse T64 tijdens het EK para-atletiek van dit jaar. Fleur Jong na het lopen van een wereldrecord op de 100 meter in de klasse T64 tijdens het EK para-atletiek van dit jaar.

Wel minder euro's voor medaille

Wie op de Paralympische Spelen in Tokio voor Nederland een medaille binnensleept, kan rekenen op een vergoeding van 15.000 euro voor goud, 4500 voor zilver en 3000 voor brons. Win je een medaille met een team, dan wordt de vergoeding berekend met een verdeelsleutel.

De vergoeding is (nog) flink lager dan het bedrag dat de olympische sporters hebben gekregen voor hun medaille. De afgelopen Spelen in Tokio kregen zij voor goud 30.000 euro, 22.500 voor zilver en 15.000 voor brons. (Ook bij hen geldt een verdeelsleutel voor teamsporten.)

Dat verschil is jaren geleden ontstaan, legt een woordvoerder van NOC*NSF uit, en is gebaseerd op het aantal medailles dat er te winnen is op de Paralympische Spelen in relatie tot het aantal deelnemers. "Bij de Paralympische Spelen is het aantal 'starts' vanwege de verschillende categorieën per sport groter en het deelnemersveld per categorie kleiner."

Ter vergelijking, de Spelen in Rio de Janeiro in 2016:

  • Olympische Spelen: 11.551 deelnemers uit 205 landen, in totaal 974 medailles te winnen. (Nederland won er 19.)
  • Paralympische Spelen: 4.342 deelnemers uit 159 landen, in totaal 1.597 medailles te winnen. (Nederland won er 62.)

De woordvoerder: "Na Beijing 2022 wordt voor Parijs 2024 en Milaan/Cortina d'Ampezzo 2026 de gehele regeling van medaillebonussen opnieuw bekeken, inclusief het verschil per medaille tussen olympisch en paralympisch."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Paralympische Spelen wirwar van categorieën: 'Snel onoverzichtelijk'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore