Sport en stress

Giga-druk werd ondergang voor turnster Simone Biles: 'Ik voel haar pijn'

28 juli 2021 19:27 Aangepast: 29 juli 2021 09:34
Simone Biles tijdens de Spelen in Rio. Beeld © AFP

Ze leek onoverwinnelijk. Turnster Simone Biles wilde vijf keer goud halen op de Spelen. Maar nadat stress vat op haar had gekregen, besloot ze niet meer verder te gaan. Oud-olympiërs noemen haar besluit 'moedig', maar voelen ook haar pijn. "De stress vreet en vreet aan je en opeens kun je niets meer", zegt oud-schaatser Stefan Groothuis, die zelf te maken kreeg met depressie.

Op zijn 29ste ging het mis. "Ik ging de lat steeds hoger leggen. Maar ik haalde steeds niet die gedroomde tijden en stelde mezelf steeds teleur. Dat ging vreten en nog meer vreten", zegt Groothuis. 

Groot zwart gat

De oud-schaatser en olympiër weet als geen ander dat je mentale gezondheid de grootste vijand in de sport kan zijn. Halverwege zijn carrière belandde hij in een depressie. Een half jaar lang.

"Ik zat in een groot zwart gat. Je zit gevangen en kon eigenlijk niets. Mijn hoofd moest weer gaan functioneren."

Stefan Groothuis met z'n gouden medaille voor de 1000 meter (Sotsji 2014) Stefan Groothuis met z'n gouden medaille voor de 1000 meter (Sotsji 2014)

Groothuis is nu zzp'er in de bouw en vader van drie kinderen. Als we hem spreken, is hij onderweg met zijn gezin voor een vakantie in Frankrijk. Het nieuws van de Amerikaanse turnster Simone Biles is hem niet ontgaan. "Natuurlijk leef je mee en weet je wat zo’n sporter meemaakt. Een dapper besluit, maar ook zonde, omdat het gebeurt tijdens een Olympische Spelen."

Mentale problemen

De 24-jarige Biles meldde zich af voor de finale van de meerkamp. De titelverdediger trok zich dinsdag terug uit de landenwedstrijd. Aanvankelijk werd gemeld dat ze een 'medisch probleem' had. Later verduidelijkte Biles dat het gaat om mentale problemen. Groothuis: "Als het hele land zich bezighoudt met jouw prestaties dan zorgt dat voor een gigantische druk. Je kunt je afvragen of je het daar allemaal voor moet doen."

Bekijk ook: Dumoulin superblij met zilveren medialle

Tom Dumoulin trok zich een tijd terug om zich te bezinnen op zijn toekomst. Vandaag won hij zilver.

Ook sportpsycholoog Tim Koning noemt het 'heel triest' en 'allesbehalve makkelijk om te doen'. "Als je geen plezier ervaart, kun je ook niet de beste prestaties leveren", zegt hij. “Het is ook heel stoer en dapper dat zij een lans weet te breken voor het mentale aspect."

Dumoulin: terug van weggeweest

Andere sporters gingen haar voor. Zo gaf wielrenner Tom Dumoulin begin dit jaar toe dat hij de lol in het fietsen kwijt was en voor onbepaalde tijd zou stoppen. Vandaag kwam hij keihard terug: hij pakte zilver in de tijdrit.  

Ook oud-zwemmer Michael Phelps, een van de grootste olympische sporters ooit, kampte jarenlang met depressies. Hij won 28 olympische medailles, maar die brachten hem weinig geluk. "Ik wilde alleen maar meer, meer en meer." De zwemlegende sprak na zijn carrière openhartig over zijn depressies.

Phelps poseert in 2017 met de 'comeback of the year'-award. Phelps poseert in 2017 met de 'comeback of the year'-award.

Oud-tafeltennisster en 'speelster van de eeuw' Bettine Vriesekoop stelt dat er veel verborgen leed is. Tijdens alle grote kampioenschappen had de inmiddels 59-jarige Vriesekoop last van spanning. En ze vond nooit echt een medicijn.

'Elke dag die stress'

"Jarenlang was er elke dag die stress. Ik heb zo vaak gedacht aan stoppen", zegt ze. "En dan is tafeltennissen ook nog een heel stressvolle sport. Elke millimeter kan het verschil maken." Ze miste goede mentale begeleiding. "Dat was er niet echt in mijn tijd. Mijn trainer kon de druk zelf niet aan. Dat helpt je als speler niet mee."

Dat er meer aandacht is voor de mentale gesteldheid van sporters, is een heel goede ontwikkeling, zegt Vriesekoop. "Hard nodig ook."

Bettine Vriesekoop Bettine Vriesekoop

Gouden jaren

Voor oud-schaatser Stefan Groothuis brak na zijn zwarte periode de beste sportieve tijd van zijn leven aan. Zo won hij olympisch goud bij de Winterspelen van Sotsji in 2014.

Hoe hij dat verklaart? "In die donkere periode heb ik iets geleerd wat me voorheen niet lukte: relativeren. Zeggen tegen iemand dat je moet relativeren werkt niet, je moet het zelf leren. Dat lukte me. Gek genoeg: daarna had ik beste jaren van mijn leven."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zonder Biles moet turnteam VS goud aan Rusland laten

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore