Zeilen in Tokio

Roelof is broer, fan én coach van olympisch kampioen Marit: 'Ik heb erover getwijfeld'

29 juli 2021 21:06 Aangepast: 01 augustus 2021 10:11
Marit en Roelof Bouwmeester Beeld © ANP

Normaal gesproken zijn de Olympische Spelen een evenement waar kennissen, vrienden, maar vooral familieleden graag hun sporters toejuichen. Dit keer niet: coronaregels. Toch heeft topzeilster Marit Bouwmeester dit jaar 'gewoon' haar broer Roelof bij zich. Hoe dat kan? Hij is de bondscoach. Hoe zou het zijn om broer, fan én coach van de olympische kampioen te zijn?

"Als er een betere coach was geweest, had ik die wel genomen." De woorden van zijn zus Marit waren hard, maar duidelijk. En dus werd Roelof haar coach, na de Olympische Spelen van Rio in 2016. Roelof: "Ik heb er wel over na moeten denken, het zou mijn eerste baan als hoofdcoach worden en meteen met de olympische kampioen die ook nog mijn zus is. Zet je de familierelatie op het spel? Daar dacht ik wel aan."

'Je kunt makkelijker eerlijk zijn'

Van die twijfel is inmiddels niets meer te merken. Ze spraken er goed over, eisten duidelijkheid, en inmiddels ziet Roelof zelfs eerder voordelen aan de situatie. "Als je in de basis wéét dat je het beste met elkaar voor hebt, kun je ook makkelijker eerlijk, en soms hard zijn."

De achterblijvers

Roelof is er wel, maar in Tokio zijn ze er vaak niet bij vanwege corona: de familieleden en vrienden van de olympiërs. En juist zij zijn van enorm belang in de carrières van deze topsporters.

In deze serie portretteren we olympiërs door de ogen van hun naasten. Deze keer Roelof Bouwmeester, over zijn zus Marit.

Volgens Marit is Roelof dus ook de beste coach die er mogelijk is. Want hij mag dan misschien relatief onervaren zijn in de functie, onervaren in een zeilboot is Roelof allerminst. Net als Marit was hij heel goed, en het had weinig gescheeld of ook hij was olympiër geweest. Zijn rug, hart, en tegenstander Rutger van Schaarenburg gooiden in 2011 en 2012 roet in het eten.

Twee hartoperaties

De problemen met zijn lichaam zouden ook voor een vervroegd einde van zijn carrière zorgen. Twee keer werd Roelof geopereerd aan zijn hart. De ingrepen moesten een einde maken aan zijn hartritmestoornissen. "Soms had ik een hartslag van 220, en nog steeds wel", zegt hij. "De operaties lukten niet echt. Ik had daarna geen zin meer in nog een ingreep. Ik kan er nu goed mee leven, weet wanneer ik even rustig aan moet doen." 

Roelof en Marit Roelof en Marit

Hij zegt het terwijl hij kijkt naar zijn horloge, dat zijn hartslag in de gaten houdt. Opvallend genoeg waren het eigenlijk niet de hartproblemen die de meeste problemen veroorzaakten. "Die rug was veel erger. Lag ik soms drie dagen op bed. Dan vraag je je soms toch wel af waarvoor je het allemaal doet."

EK tijdens vakantie

Roelof waagde in 2013 nog wel een poging om terug te keren in de zeilboot. Hij was met zijn vriendin op vakantie in Kroatië, waar toen ook het EK was. Tijdens de gezellige ontbijtjes en tripjes door deed hij mee, en werd pardoes zevende. "Maar ik had er geen plezier meer in, toen wist ik echt dat het klaar was."

Roelof tijdens een wedstrijd in 2012 Roelof tijdens een wedstrijd in 2012

Ondertussen had Marit al lang en breed de wereldtop bestormd. Tweede op de Spelen in Londen, en al vol overgave bezig om in Rio haar doel te bereiken: goud. De zeilfamilie Bouwmeester is inmiddels een vaste waarde in het mondiale topzeilen, en daar zijn vader en moeder Bouwmeester in een klein Fries dorpje maar wat trots op.

Opa zeilde, pa had een motorboot

Want het begon voor Roelof en Marit allemaal in Warten. Wikipedia schat het aantal inwoners op 900, dus het is geen schande als je het niet kent. Onder de rook van Leeuwarden groeiden Roelof, Marit en Anneke op. Altijd de kleine Friese watertjes op: Roelof herinnert zich het nog goed. Ver reizen deed de familie ook niet. "We deden in de vakanties gewoon boodschappen bij onze eigen supermarkt."

Het echte zeilen zat niet eens in de familie. Ze hadden een motorbootje, daarmee werden de meeste kilometers gemaakt. Alleen de opa van Roelof en Marit zeilde weleens wat, en tijdens de beruchte Sneekweek werden er dan door pa en opa wel een wedstrijdje gezeild. 

Roelof had maar één klein vonkje nodig en vond dat in de Sneekweek. "Ik wilde dat ook, bedacht ik me." En voordat Roelof het wist, zat hij op zijn tiende in een Optimist, een klein bootje voor kinderen.

Op naar Medemblik

Hij was goed. Niet meteen heel goed, want dat bleek later pas. En zijn ouders hadden ook niet veel zin om stad en land af te reizen voor een hobby van hun kind. Groningen, Friesland, Drenthe. Ver genoeg toch?

Vond Roelof in het begin ook wel. Totdat een trainer meer potentie in hem zag, en Roelof meenam naar trainingen in Medemblik, Noord-Holland. Daar trainde de top van Nederland op dat moment. "Daar werd ik er eerst een paar maanden finaal afgevaren. Na een tijdje kon ik leuk meedoen, en uiteindelijk kwam ik vooraan terecht."

Roelof bij een wedstrijd in 2011 Roelof bij een wedstrijd in 2011

Het vervolg is beschreven. Vanaf 2008 werd het echt serieus, maar door fysieke tegenslagen stopte zijn carrière vroegtijdig. Maar onbedoeld had Roelof wel de rode loper uitgerold voor Marit. Zij zag Roelof plezier hebben in de boot, en twijfelde niet: een levensdoel was geboren.

Feesten of zeilen?

En waar Roelof zoals hij zelf zegt nog weleens twijfels had over het profbestaan, had Marit dat niet. "Ik stond rond mijn achttiende wel op een kruispunt. Ga ik studeren en feesten, of ga ik sporten? Dat vond ik best lastig." Marit had al veel eerder een knoop doorgehakt. "Die zocht op haar zestiende de Engelse topcoach Littlejohn op en zei: ik wil goud winnen op de Spelen, hoe doe ik dat?" 

Roelof beschrijft daarmee direct de grootste kwaliteit van Marit: haar vastberadenheid. Hij kan het niet genoeg benadrukken: "Marit heeft concessieloos sporten tot kunst verheven. Nooit zal iets haar afleiden. Nog steeds niet."

Oom en tante

Nou, misschien toch wel. Het kind van Anneke. De zus van Roelof en Marit beviel vorig jaar van haar zoontje, terwijl Roelof en Marit aan het trainen waren in Spanje. "Marit wilde meteen naar Anneke toe", zegt Roelof. "Ik had zoiets van: hij is er volgende week ook wel. Laten we blijven trainen. Maar dat gevoel zat bij Marit wel diep ja."

Niet dat Marit zich laat afleiden van het belangrijkste doel natuurlijk: goud in Tokio. Na zilver in Londen en goud in Rio zou dat een bizarre prestatie zijn, zeker nu ze na acht races in Tokio is afgezakt naar de zevende plek in het tussenklassement.

"Aan de top komen is mooi, aan de top blijven is zoveel moeilijker", zegt Roelof. Het is misschien een cliché, maar daarom is het waar. "Al die dames waar ze in 2012 tegen voer, die zijn er niet meer. Marit nog wel."

Roelof en Marit Roelof en Marit

En toch is er ook iets veranderd in de manier waarop Marit naar de sport kijkt, zegt Roelof. "Toen ze trainde onder coach Littlejohn in 2012 hoorde je Marit altijd teksten zeggen als 'de tweede is de eerste verliezer', en toen ze tweede werd, vertrok Littlejohn ook. 'Jij zult nooit winnen', had hij tegen Marit gezegd.

Blij met zilver

Het deed pijn, maar Marit raapte zichzelf bij elkaar en kwam sterker terug dan ooit. "En ze kan nu ook weer met blijdschap terugkijken op dat zilver in 2012. Dat lukte eerst niet."

Is Marit in Tokio bezig met haar laatste Spelen? Ze is immers 33. Roelof zegt er helemaal niets over. Ze zien het na de Spelen wel.

Dat geldt ook voor Roelof zelf, die nog niet weet wat hij na Tokio doet. Coach blijven, of toch iets anders doen? "Ik heb een vriendin, en ook wel een kinderwens. En ik ben nu veel van huis, ik weet niet of ik dat altijd wil. Aan de andere kant is het fantastisch om nu zo bezig te zijn."

Marit Bouwmeester komt komende nacht in actie bij race 9 en 10 van de olympische zeilwedstrijden in haar klasse.

Meer verhalen over Olympiërs en hun familieleden lees je hier

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore