We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLNieuws.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

Sponsored content
20 april 2017 09:55

Tijd voor een Robotfonds!

Tijd voor een Robotfonds!

De Robots komen: het is slechts een kwestie van tijd tot iedereen zijn baan kwijt raakt. Vervelend, zeg: maar wat doen we er aan? Lees verder voor de grafiek van de dag van Lukas Daalder van Robeco.


Bron: Business Insider

Wees gerust. In deze bijdrage ga ik u niet vermoeien met de hele discussie over robots en of de opmars ervan nu wel of niet desastreus is voor al die werkenden die hun baan gaan verliezen. Die discussie wordt vrijwel dagelijks gevoerd en de korte samenvatting daarvan is dat niemand het weet. De optimisten roepen dat er nieuwe banen zullen komen waarvan we nu nog niet kunnen weten dat ze nodig zijn, de pessimisten stellen dat robots inmiddels de concurrentie met dokters, chauffeurs, advocaten en restaurantpersoneel aangaan en dat dit tot sociale problemen gaat leiden. De stellingen zijn ingenomen en het levert verder niet heel veel nieuwe inzichten op.

Als ik mijzelf ergens zou moet plaatsen dan zit ik waarschijnlijk in de groep van gematigd pessimisten, maar ik laat me graag overtuigen van mijn ongelijk. Liefst wel met feiten (welke nieuwe banen komen er dan?) en niet met verwijzingen naar het verleden en de opmerking dat alle koetsiers van de paardenwagens toch ook een baan in de auto-industrie vonden. Resultaten uit het verleden bieden geen garanties…

Maar dat terzijde. In deze column ga ik er voor het gemak van uit dat de robots inderdaad aan een niet te stuiten opmars bezig zijn, waarbij de arbeidsmarkt gaandeweg wordt uitgehold. Hoe voorkom je dan dat dat alle winst en inkomen toevalt aan een kleine en selecte groep van robotmakers, terwijl de rest van de wereld werkloos wordt en tot de bedelstaf is verdoemd? Bill Gates kwam onlangs met de suggestie dat er een belasting zou moeten worden ingesteld op robots, om zo de opkomst van robots (en de teloorgang van arbeid) betaalbaar te maken. Hij kon op weinig bijval rekenen: het zou een ongewenste rem op technologische ontwikkelingen zijn en wat is nou eigenlijk het verschil tussen een robot en een computer? In de discussie die vervolgens plaatsvond werd er door andere gesuggereerd dat er een beter alternatief was: in plaats van belasten, moet je als overheid juist investeren in die robotbedrijven!

Overheden worden daarmee mede-eigenaar van de robotmakers en krijgen daarmee ook een deel van de koek en de winst, zo ging het argument. Die winst kan je vervolgens gebruiken voor scholing of steun. Richt een beleggingsfonds en bouw een belang op in de komende (heersende) Robotklasse!

Aan dat idee moest ik denken toen ik bovenstaande grafiek zag langskomen. Het is een grafiek van Bank of America en laat zien hoeveel geld er de afgelopen drie jaar naar Robotfondsen is gevloeid. Het lijntje laat weinig aan de verbeelding over: beleggen in robots is hot. Tijd voor het Robotfonds!

Hoe aardig het idee ook klinkt, zie ik toch voornamelijk praktische problemen:

1 - Waar bijvoorbeeld het Noorse Oliefonds (NBIM) een doelstelling heeft op de lange termijn een goed risico-rendement te genereren, tracht het Robotfonds een claim te leggen op een deel (van de winst) van Het Grote Robotbedrijf (of De Grote Robotbedrijven, zo u wilt). Denk aan een soort Skynet van Terminator, maar dan niet als maker van robots die mensen uitroeit, maar als uiterst winstgevende aandelenbelegging.

Daarmee zou dit fonds een 100% aandelen belegging worden en dus ook de volatiliteit van de aandelenmarkt ondervinden. Nou zijn aandelen op zich al redelijk volatiel, maar als je in slechts één sector gaat beleggen, moet je helemaal op wat koersbeweging rekenen. Denk hierbij vooral even aan de Nasdaq, die in 2000-2002 ongeveer 75% van haar waarde verloor. Of de politiek happig is om een dergelijk verlies van publiek geld te accepteren, vraag ik me sterk af. Let wel, de Nasdaq is nog een redelijk brede gedifferentieerde index, niet een portefeuille waarbij het doel is eigenaar te worden van Het Grote Robotbedrijf. Van een goede spreiding kan in dit geval nauwelijks sprake zijn, met alle gevolgen van dien.

2 - Het is niet altijd het pure specialistische bedrijf dat uiteindelijk als winnaar uit de bus komt in een sector. Wie tien jaar geleden in zelfrijdende auto’s had willen investeren, had waarschijnlijk niet direct aan een belegging in een zoekmachine gedacht (Google), en wie de retailer van de toekomst had willen kopen, had zijn geld in online boekenwinkel (Amazon) moeten steken. Moet je nou juist beleggen in fondsen als Fanuc, Yaskawa en ABB, of is het toch waarschijnlijker dat Tesla of Samsung als grootste overblijft? Hoe makkelijk is het om die Skynet op voorhand te spotten?

De meeste Robotbedrijven zijn redelijk onbekend


Bron: Robotics And Automation News

3 - Het beeld van een alles overheersend bedrijf waar alle winst van de robotisering neerslaat klinkt leuk, maar klopt uiteraard niet. Ik wil nog best fantaseren dat robots op een goed moment het meeste werk doen, maar dat betekent absoluut niet dat er slechts robotproducenten overblijven. Ook over honderd jaar hebben we nog bedrijven als Unilever of BASF, die gewoon nog winst maken en die aandelen op de beurs hebben uitstaan.

4 - Het kan best zijn dat daar op een goed moment geen mensen meer in dienst zijn, zo ver wil ik nog wel gaan, maar zolang het management maar tijdig inspeelt op die massale robotisering hoeft dat zeker niet te beteken dat die bedrijven er zelf niet meer zullen zijn. Anders gezegd, robots kunnen dan wel de toekomst zijn, dat betekent niet er alleen maar robot-aandelen overblijven. De vraag is dan in hoeverre het wenselijk is om al je eieren in de mand te leggen die inzet op Het Grote Robotbedrijf (de producent van alle robots), terwijl een meer gespreide portefeuille veel minder onzeker is. Door de doelstelling de Skynet van de toekomst te willen kopen, neem je wat mij betreft een onwaarschijnlijk groot risico.

5 - Het hele idee achter het Robotfonds is dat je een deel van de winst verzilvert en gebruikt om de mensen die werkloos geworden zijn op te vangen en te scholen. Waar de overheid dus graag een jaarlijks, groeiend dividend zou willen zien, staat dat wellicht haaks op de doelstelling van het bedrijf. Om Amazon nog een keer te noemen, dat bedrijf zet alles in op groei en geeft geen cent uit aan dividend. Als overheid heb je in dat geval weinig andere keuze dan je aandeel in het bedrijf te verkopen, waarmee je je claim op toekomstige winsten eveneens terugbrengt.

6 - Stel nou eens dat al de voorgaande argumenten genegeerd worden en het idee van staatsgeleide Robotfondsen populair wordt, wat denk je dat er met de prijs van de Robotaandelen gebeurt? De grafiek hierboven laat al zien dat de populariteit van deze aandelen sterk is gegroeid, maar dat is nog niets als overheden opeens massaal gaan investeren. Prijzen gaan door het dak, waarmee een zuigende werking uitgaat naar nieuwe robotproducenten.

Door de bomen zie je het bos niet meer. Het roept herinneringen op aan het einde van de jaren ’90, toen iedereen overtuigd raakte van de toekomst van internet. Lollig voor de startups, maar de meeste beleggers leverde het slechts een bloedneus op. Interessant vind ik in dit geval altijd de grafiek die de samenstelling van de Amerikaanse en Britse beurs in 1900 laat zien. Aandelen met een link naar de opkomst van treinen waren groots! Of een overheid die indertijd een Treinfonds had opgestart om al die werkloze koetsiers te helpen hier financieel echt gelukkig van geworden is, kan je je sterk afvragen.

Treinaandelen, die gingen het helemaal worden!


Bron: Dimson, Marsh & Staunton

Kortom, het is een leuk idee op papier. In de praktijk gaat het helaas niet werken. 

Topnieuws