Columns Europese Verkiezingen

‘Gij zult rood staan’

09 mei 2014 18:48

Europese burgers die vol goede verwachtingen het beste voor hebben met Europese samenwerking worden wel erg op de proef gesteld. Toch moeten we voorwaarts, meent Hans de Geus in onze serie over de Europese Verkiezingen.

Tijdens het hardlopen of afwassen fantaseer ik vaak wat ik zou doen als ik de baas was van de wereld. Heel kinderachtig en ik zal u hier niet lastigvallen met al mijn onuitvoerbare plannen en idealen. Maar wat wel mooi is, denk ik dan hoopvol, is dat we in Europa de mogelijkheid hebben gecreëerd om met zijn allen en zijnde de grootste economie ter wereld nou eindelijk eens wat grensoverschrijdende problemen aan te pakken op een manier die recht doet aan onze eigen, op een rijke historie en diverse culturen gebaseerde, gedeelde waarden.

Een gezamenlijk energieplan, fiscale harmonisering, bevorderen en delen van kennis en innovatie, een betere kwaliteit van bestuur, uitvoering en toezicht door specialisatie en schaal. Dat is waar we het allemaal voor doen.

Dat dat niet altijd even goed lukt is heel jammer, en waar pas echt het bloed mee onder de nagels vandaan wordt getrokken is de doorzichtige Euro-PR waar weldenkende burgers vervolgens mee worden beledigd. Houd daarmee op en leg gewoon uit dat het moeilijk is.

Maar laat ik deze column niet die kant opgaan, de feiten zelf zijn al lastig genoeg. Een paar voorbeelden:

- Wij worden geacht rood te staan op de bank.

Overheden moeten op middellange termijn hun uitgaven en inkomsten vrijwel in evenwicht hebben. Die afspraak ging erin als zoete koek omdat het zo plausibel klinkt. Maar het is verre van logisch en getuigt van grote onkunde. In een gesloten economie tellen per definitie de  overschotten en tekorten van de overheid en de private sector op tot nul. Kijk maar. Als een overheid geen tekort mag hebben, en bedrijven daarnaast de laatste tijd in de praktijk nogal veel blijken te sparen, betekent dat dat gezinnen gedwongen worden om rood te staan [1]. Niemand die de moeite nam dat er even bij te vertellen, bij dat mooie begrotingspact van ons. Wel een cruciale reden waarom de groei maar niet op gang komt en gezinnen in de knel raken.

- Wat gebeurt er met mijn stem?

Over een vermeend democratisch tekort wordt veel geklaagd, maar ik moet u bekennen dat ik daar geen zinnig woord over kan zeggen omdat ik de procedures en samenhang tussen de verschillende instituties niet kan overzien. Maar áls je dan eens ergens induikt, kom je rare dingen tegen. In een stemming door het Europees Parlement om de door de commissie voorgestelde klimaatdoelen ambitieuzer te maken, bleek dat bínnen fracties tegengesteld werd gestemd. Hans van Baalen, die nu eens wél de moeite neemt om te stemmen, stemde tégen, maar zijn VVD fractiegenootjes Manders en Mulder stemden vóór. Hier na te kijken (even Nederland selecteren in het vakje ‘all member states’). Dan ziet u ook dat Corien Wortmann van het CDA/EPP tégen was, maar de rest van haar fractie vóór (per ongeluk op het verkeerde knopje gedrukt?) Mooi dat parlementariërs onafhankelijk en naar geweten stemmen – dat zou in Den Haag meer moeten gebeuren – maar voor burgers is dit niet te volgen. Wat gebeurt er met je stem? [2] Het valt niet te weten.

- Dubbelhartig over soevereiniteit

Toevallig komt Hans van Baalen ook hier als voorbeeld van pas, want het stoort dat hij binnen een partij die met de mond nationale soevereiniteit benadrukt, er geen been in ziet te stemmen voor maatregelen waar macht van de gehéle EU uit handen wordt gegeven aan bijvoorbeeld een Rus of aan investeerders-tribunalen. Pennywise, poundfoolish de achterban naar de mond pratend. Wees eerlijk over drijfveren en verder strekkende gevolgen van maatregelen.

- Race-to-the-bottom

Zo maar een economisch feitje: de industriële productie in Duitsland is onverwacht gedaald in maart. Maar nu komt het. Een oorzaak is, volgens de uitstekende ING analist Carsten Brzeski: “the Eurozone recovery is not (yet) strong enough to have a positive impact on the German industry”. Laat tot u doordringen wat hier staat. Jarenlang moesten tekortlanden bezuinigen, mensen ontslaan, lonen verlagen, nationaal erfgoed privatiseren, alles om Duitse banken en spaarders uit de wind te houden. Spanjaarden, Grieken, ze moesten allemaal als Duitsers doen: zuinig aan, hard werken, exporteren. En nu wordt verwacht dat men eens flink BMW’s en Audi’s gaat kopen om Duitsland verder te helpen. De berooide delen tellen niet meer op tot een bloeiend geheel. Vergelijk het met een tafel die wiebelt. Elk rondje saneren is als het afzagen van een stukje tafelpoot om een wiebelende tafel te stabiliseren. Na de zaagbeurt merk je: verrek, hij wiebelt nóg! Andere 3 poten stukje korter. Etcetera, totdat de tafel geen poot meer over heeft. Tegenspoed zit ingebakken in het Groei- en Stabiliteitspact: we saneren en flexibiliseren elkaar in een neerwaartse spiraal richting werkloosheid en verarming.

Ik sluit maar snel af. Met een oproep aan het Europees apparaat: Help mij me niet mee te laten slepen in Eurocynisme. Houd het schaakbord speelbaar voordat boze krachten het voortijdig met stukken en al omwerpen, want dat levert geen winnaar op. Zelfs geen remise.

 

[1] Afgezien van internationale handel. Met een groot exportoverschot kunnen alle sectoren in een land tegelijkertijd sparen, want dan verhuizen de tekorten naar de landen waar we handel mee drijven. Maar aangezien we de EU graag als een grote interne markt zien is hier de aanname dat we met zijn allen per saldo geen handelsoverschot met China, VS of Mars willen hebben.

[2] Dit is tevens een oproep aan de Brusselse verslaggevers bij de dagbladen: licht er eens een casus uit. Hoe is een besluit tot stand gekomen? En schets periodiek wat er speelt, welke kant beweegt de tanker op, wat viel er op aan het gedrag van fracties en parlementariërs?

Hans de Geus is commentator bij RTLZ en op twitter te volgen via @hansdegeus

 

Eerder verscheen al in deze serie.

Joop Hazenberg: De haat naar Europa

Thierry Baudet: Eurofielen en het antwoord dat nooit gegeven wordt'