Columns Europese Verkiezingen

Iedereen een APK

22 mei 2014 13:46

Één stoplicht staat op rood, een ander springt op groen – in Europa is altijd wat te doen. Ik hoor het Herman Finkers nog zeggen. Over het uitgaansleven in Almelo dan, natuurlijk. Maar de parallel met Europa is dichterbij dan u denkt. Lees de column van Sjoerd den Daas in onze serie over de Europese Verkiezingen.

In 2012 nog, was ING 's werelds grootste financiële instelling. De Internationale Nederlanden Groep. Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden. Hoewel de I in de tussentijd misschien beter vervangen zou kunnen worden door een E, blijft het concern een grote jongen. Natuurlijk, de Europese Nederlanden Groep. Dat bekt niet zo lekker, maar dekt wel beter de lading. ABN Amro is inmiddels vooral Nederlands. SNS REAAL? Die was het al. Maar voor de Rabobank, en ook voor ING geldt dat ze even zo goed nog op de Autobahn en op de Route du Soleil rijden.

In zo'n - toch vooral Europees - speelveld wil je zeker weten dat er toch vooral veilig doorgereden kan worden. Niet alleen door de Nederlandse bestuurders. Veiligheid wordt juist ook bepaald door die andere weggebruikers. Door banken, maar vooral ook door bedrijven en burgers. Maar daarvoor is het van levensbelang dat ze APK gekeurd zijn. De eerdere APK’s, dat moge duidelijk zijn, waren onvoldoende in staat om het probleem al bij de wortel te onderkennen. 

Uiteraard - de motorkap werd opengegooid door de toezichthouder, de EBA. Maar banken gingen niet de brug op. Omdat er misschien wel teveel auto’s tegelijkertijd naar de garage moesten, op het moment dat de garage dat niet aankon. Zo kon het gebeuren dat het Spaanse Bankia en ook het Belgische Dexia bijna freewheelend door de stresstesten heen kwamen. Kort daarna moesten beide banken alsnog aankloppen bij de staat. Echt grote slachtoffers zijn ons daarbij bespaard gebleven. Maar je moet er niet aan denken dat – midden op de snelweg – de remschijven van die bumperklever achter je, het begeven. Omdat jíj de pineut bent.

In het geval van de bankensector is dat nog altijd de belastingbetaler. Maar de eurogroep – onder leiding van Jeroen Dijsselbloem – en ook het Europees Parlement, hebben gas gegeven de laatste tijd. In z'n vijf, geholpen door bittere noodzaak, is de bankenunie opgetuigd. Iets wat ik enkele jaren geleden voor onmogelijk had gehouden. Alle balansen worden doorgelicht en het toezicht wordt Europees. Frankfurt kijkt mee bij onze banken. Geen populaire boodschap, misschien. Maar wel één, die er voor zorgt dat de kans dat wíj opnieuw moeten opdraaien tijdens een nieuwe bankencrisis, stukken kleiner wordt. Of het hoofdkantoor nu in Amsterdam of in Barcelona staat. Iedereen doet – op hoofdlijnen in elk geval – hetzelfde examen.

Ongelukken kun je nooit voorkomen. Ook APK-gekeurde auto’s kunnen uit de bocht vliegen. En natuurlijk blijft het risico bestaan dat bestuurders te hard, of door rood rijden. Maar laten we in elk geval hopen dat de APK die voor al onze auto's geldt, ook voor de banken op een geloofwaardige manier wordt uitgevoerd. Want alleen bij een geslaagde Asset Quality Review en de daarop volgende stresstest, kan de schade, die heeft geleid tot de grootste financiële crisis sinds de jaren '20, in de toekomst zoveel mogelijk voorkomen worden. Dat zouden wij, als Nederland, op eigen houtje niet kunnen.

Ik kan niet overzien waar we nu uiteindelijk precies voor stemmen. Voor Europa? Tegen Europa? Iedereen heeft zo zijn of haar eigen beweegredenen. Maar ik constateer wél dat er veel gebeurd is, de laatste jaren. Het Europees Parlement heeft, zeker ook bij de totstandkoming van de Bankenunie, een belangrijke rol gespeeld. Zaligmakend is het nog allerminst. Maar er zijn in elk geval op bankengebied belangrijke stappen gezet.

Een aantal banken zal de komende tijd voor een rood stoplicht komen te staan. Een test waar iedereen voor slaagt, is weinig geloofwaardig. De banken die zakken, zullen op zoek moeten naar extra kapitaal. Om oude gaten te dichten, om etterende wonden weg te snijden. Maar Herman Finkers heeft gelijk. Dat kan ik niet ontkennen. Waar één stoplicht op rood staat, springt een ander op groen. En dan kan de Europese bankensector hopelijk weer doen waar het voor bedoeld is. Geld aantrekken en uitlenen.

Sjoerd den Daas is economie verslaggever voor RTL Nieuws en RTL Z.