Ga naar de inhoud
Onderzoek

Oud-minister van Landbouw strijkt tonnen op met dubieuze grondhandel

Archieffoto Beeld © ANP

Het familiebedrijf van voormalig CDA-minister van Landbouw Cees Veerman heeft in de afgelopen maanden meer dan een half miljoen verdiend aan dubieuze grondspeculatie. Particulieren kochten via een tussenhandelaar, voor bedragen die wel tien keer boven de marktwaarde liggen, stukken landbouwgrond van hem. Hen werd wijsgemaakt dat de grond snel in waarde zou stijgen, maar dat blijkt een fabel.

Kopers zijn voor tienduizenden euro's gedupeerd, terwijl de kas van zowel Veerman als de tussenhandelaar werd gespekt. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws.

Met zijn familiebedrijf C.P. Veerman Holding verkocht de oud-minister de afgelopen maanden meerdere door henzelf opgeknipte stukjes landbouwgrond bij Nieuw-Beijerland aan grondhandelaar JE Vastgoed. Die verkocht het weer door aan particulieren met de boodschap dat er een zeer grote kans was dat de grond snel bouwgrond zou worden en dus in waarde zou stijgen. Maar navraag bij de gemeente leert dat daar geen enkele sprake van is. Nu niet en ook niet in de nabije toekomst.

RTL Nieuws onderzoekt grondhandel

Dit is het derde verhaal in een serie, waarin de onderzoeksredactie van RTL Nieuws de dubieuze handel in kleine stukjes landbouwgrond ontrafelt. 

  1. Tienduizenden Nederlanders slachtoffer van dubieuze grondhandel

  2. Notarissen beschermen nauwelijks tegen windhandel met grond: kopers structureel belazerd

  3. Oud-minister van Landbouw strijkt tonnen op met dubieuze grondhandel 

Tips? onderzoek@rtl.nl

'Klonk als goed verhaal'

Veerman en JE Vastgoed sloten een deal voor de verkoop van 7 hectare landbouwgrond. Die zou volgens het Kadaster een gemiddelde marktwaarde vertegenwoordigen van ongeveer 500.000 euro. Het bedrijf van de minister krijgt er 45 euro per vierkante meter voor en zal er, als JE Vastgoed alles heeft afbetaald, meer dan 3 miljoen aan overhouden.

JE Vastgoed betaalt telkens een deel af aan Veerman als het kopers heeft gevonden voor kleine stukjes grond. Die kopers, veelal particulieren, betalen tussen de 80 en 88 euro per vierkante meter aan de grondhandelaar. In totaal zijn tot nu toe op deze wijze 42 kleine kavels verkocht. Het leverde Veerman ruim 710.000 euro op. JE Vastgoed verkocht de kavels vaak dezelfde dag door voor in totaal ruim 1,3 miljoen euro.

Agrariër Joop Langelaan is één van de gedupeerden van de dubieuze handel. Hij werd eind vorig jaar gebeld door JE Vastgoed met een bijna niet te weigeren aanbod. "Het klonk als een goed verhaal en ik had een goed jaar gehad. Omdat ik geen oude dag gereserveerd heb, dacht ik ja, misschien is dit voor later. Dat was de opzet. Dus ik dacht: grond houdt over het algemeen zijn waarde, dus dat sprak me wel aan."

Boer Joop verliest tienduizenden euro's aan waardeloze grond, oud-minister profiteert

03:01
Joop Langelaan is één van de gedupeerden en doet z'n verhaal.

Wie is Cees Veerman? 

Cornelis Pieter (Cees) Veerman was namens het CDA minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij tussen 2002 en 2007. Hij promoveerde in 1983 aan de Universiteit Wageningen met het proefschrift 'Grond en grondprijs'. Veerman was als bijzonder hoogleraar onder meer verbonden aan de Katholieke Universiteit Brabant en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Na zijn ministerschap was hij onder meer voorzitter van Natuurmonumenten. Naast deze functies is Veerman akkerbouwer in de Hoeksche Waard. Samen met zijn zonen vormt hij de directie van C.P. Veerman Holding BV.

Het opknippen en verkopen van kleine stukjes landbouwgrond voor veel hogere prijzen dan normaal is niet verboden. Wel is deze grondhandel zeer omstreden, omdat dergelijke kavels vrijwel nooit van bestemming veranderen en dus ook niet meer waard worden. Een tuchtrechter noemde het in een vonnis al eens windhandel. 

Lucratieve deal

Het heeft de bv van Veerman niet weerhouden om een lucratieve deal te sluiten met grondhandelaar JE Vastgoed. Veermans holding liet zelf de aan particulieren verkochte percelen één voor één opknippen bij het Kadaster en liet ook een bodemonderzoek uitvoeren dat door JE Vastgoed aan potentiële kopers werd gestuurd. 

De 73-jarige oud-bewindsman Veerman en zijn zoons zijn dus op de hoogte van het feit dat hun grond als speculatiegrond wordt verkocht. 

'Onaanvaardbaar'

"Niet alles wat juridisch mag, is moreel aanvaardbaar. En (oud-)politici moeten in dit opzicht een voorbeeldfunctie vervullen", oordeelt hoogleraar politieke filosofie en economische ethiek Rutger Claassen van de Universiteit Utrecht. Hij noemt het handelen van de oud-politicus problematisch met oog op 'het toch al wankele aanzien van de politiek'. "De hamvraag is: zou je dit aan je beste vriend verkopen?"

Die kans is niet zo groot blijkt uit het antwoord van Veerman, nadat RTL Nieuws hem deze vraag voorlegde. "Ik zou mij ervan vergewissen dat deze vriend weet wat hij wil en natuurlijk ook geen enkele garantie geven voor toekomstige bouwbestemming, wanneer daar geen concreet zicht op is. Wanneer die goede vriend er toch brood in ziet (…) zou ik waarschijnlijk wel bereid zijn een kavel te verkopen."

De Zuid-Hollandse gemeente Hoeksche Waard, waar Nieuw-Beijerland onder valt, laat weten dat er op dit moment op geen enkele wijze plannen of ook maar gedachten zijn voor het bebouwen van de opgeknipte kavel van Veerman.

De gemeente zegt ook dat er nooit officieel contact is geweest met JE Vastgoed. "Begin 2022 is een collega door iemand benaderd die informeerde naar dit specifieke perceel in Nieuw-Beijerland. Deze persoon heeft toen niet de naam JE Vastgoed gebruikt. Achteraf bleek dat deze persoon met hetzelfde nummer belde, waarmee ook contact met onze inwoners is gezocht, toen wel onder de naam JE Vastgoed."

'Oplichting'

RTL Nieuws bekeek alle verkoopaktes tussen Veerman, JE Vastgoed en de 42 kopers die tot nu toe toehapten op de door Claassen als misleidend omschreven verkooppraatjes van JE Vastgoed. Nadat RTL Nieuws hier vragen over had gesteld aan zowel Veerman als JE Vastgoed passeerden op 5 april nog vier transacties bij notaris Roem in De Rijp. De onderzoeksredactie zag ook brochures en andere informatie die JE Vastgoed deelde met potentiële kopers.

Notarissen
Lees ook:
Notarissen beschermen nauwelijks tegen dubieuze grondhandel: kopers structureel belazerd

Zo meldde het bedrijf aspirant-kopers en RTL Nieuws dat er voor de grond interesse zou zijn van projectontwikkelaar VolkerWessels. Dit bedrijf laat echter weten zich hier niet in te herkennen. "Dit is oplichting", stelt advocaat Bert van Mieghem. "Als je mensen verkeerde informatie geeft en ze op basis daarvan overhaalt om veel te veel geld te betalen, dan ben je mensen aan het oplichten."

Hoewel Veerman niet zelf contact heeft met kopers en niet verantwoordelijk is voor het handelen van JE Vastgoed, profiteert zijn bedrijf wel van de handelswijze van de grondhandelaar, stelt Van Mieghem. "Deze oud-minister is niet naïef. Die weet hoe dit werkt. Je weet dat deze handel niet klopt en je weet ook dat de mensen die de grond kopen niet steenrijke beleggers zijn, maar heel gewone mensen die hier vaak hun hele pensioen in stoppen. Daar moet je niet je geld mee willen verdienen."

Joop voelt zich belazerd door de oud-minister en de grondhandelaar. Hij betaalde veel te veel van zijn zuurverdiende centen voor landbouwgrond die veel minder waard is. "Dat geld had ik net zo goed in de sloot kunnen gooien. Omdat ik zelf zo eerlijk ben, verwacht je niet dat een ander zoiets doet. Om geld, geld, geld, alleen maar geld. Zo beroerd."

'Geen vreemde prijs'

De oud-minister erkent in een reactie dat er geen enkele concrete aanwijzing was en is dat er in de nabije toekomst sprake is van een wijziging naar bouwbestemming. Toch stelt Veerman dat de 45 euro per vierkante meter die zijn familiebedrijf ontving 'bepaald geen vreemde prijs' is. "C.P. Veerman Holding B.V. heeft de grond verkocht aan JE Vastgoed B.V., die daar een goede prijs voor bood, maar niet een zodanige prijs dat wij oneerlijke handelspraktijken hadden moeten vermoeden."

Veerman stelt de handelswijze van JE Vastgoed niet te kunnen beoordelen. "Het was en is de directie van C.P. Veerman Holding B.V. niet bekend op welke manier JE Vastgoed B.V. een partij benadert. Op het moment van sluiten van de koopovereenkomst, overigens ook nu nog, heeft C.P. Veerman Holding B.V. geen enkele aanwijzing gehad dat er sprake is van 'oplichting' of andere onfatsoenlijke handelingen."

Ben
Lees ook:
Ben ik misleid? Zes vragen en antwoorden over dubieuze grondhandel

Reactie JE Vastgoed

JE Vastgoed betwist in een reactie dat het kopers onjuiste informatie heeft gegeven. Als bewijsmateriaal hiervoor is onder meer een niet ondertekende intentieverklaring met het logo van VolkerWessels Vastgoed overlegd, maar die onderneming zegt hiervan niet op de hoogte te zijn en stappen te ondernemen tegen JE Vastgoed. "Wij nemen met klem afstand van deze handelswijze en veroordelen dit misbruik van onze documenten en daarmee onze goede naam. Wij zullen JE hier dan ook op aanspreken."

Over het contact met de gemeente Hoeksche Waard stelde JE Vastgoed eerder tegenover RTL Nieuws dat dit uitvoerig was, nu zegt het bedrijf dat de contacten 'nog pril' zijn.

JE Vastgoed stelt dat het kopers voorhoudt dat landbouwgrond een waardevaste investering vormt. En dat er bij de kavels 'opwaarts potentieel' is, vanwege mogelijke bestemmingsplanwijzigingen. Het blijft onduidelijk waarop de claim 'waardevast' gebaseerd is, aangezien de prijs van 80 euro of meer die kopers betaalden ver verwijderd is van de gemiddelde prijs van 7,04 euro per vierkante meter voor landbouwgrond in Zuid-Holland.

JE Vastgoed erkent dat het de grond verkoopt voor tien keer hogere prijzen dan de gemiddelde prijs voor landbouwgrond. Hoewel kopers en ook RTL Nieuws eerder middels brochures en in gesprekken werd gewezen op de 'unieke kansen' op 'ontwikkeling binnen afzienbare tijd' van het perceel in Nieuw-Beijerland zegt het bedrijf nu: 'Er is een kans op bestemmingswijziging, of die kans groot of klein is hangt met name af van de locatie en de bereidwilligheid van de gemeente.'