Achter de slagboom

Cijfers bevestigen: meer criminele verdachten op vakantieparken

19 juli 2022 14:08 Aangepast: 26 juli 2022 17:16
Bij een grote controle dit voorjaar bij een vakantiepark in het Drentse Erm hield de politie meerdere mensen aan. Beeld © ANP

Op Nederlandse vakantieparken wonen een kwart meer mensen die verdacht worden van misdrijven dan het landelijk gemiddelde. In sommige provincies loopt dat aantal op tot bijna twee keer zoveel. Dat blijkt voor het eerst uit een meting op basis van politiecijfers.

De gemiddelde Nederlander komt er om een midweek weg te zijn met het gezin en te plonzen in het zwembad. Maar politiecijfers bevestigen wat overheidsdiensten al langer roepen: ook criminelen houden zich schuil achter de slagboom van vakantieparken.

Uit een eerste meting over zeven provincies blijkt dat op vakantieparken 24 procent meer mensen wonen die verdacht worden van een strafbaar feit dan gemiddeld. Het percentage verschilt sterk per provincie: op Noord-Hollandse vakantieparken wonen ruim 18 procent meer verdachten, in Utrecht zelfs ruim 80 procent.

'Getal valt hoger uit'

De cijfers vallen volgens de Noord-Hollandse Commissaris van de Koning Arthur van Dijk in de praktijk waarschijnlijk hoger uit, omdat op sommige vakantieparken sprake is van illegale bewoning of onderhuur. "Het zou zomaar kunnen dat er nog meer verdachten op die parken verblijven. En daarom is het echt zaak dat we met z’n allen moeite doen om dat te stoppen."

Nauwelijks toezicht

Sommige vakantieparken blijken een gewild verblijfsoord voor criminelen. Vooral op verloederde parken, waar weinig toeristen meer komen, is er nauwelijks toezicht. Soms is er door een ons-kent-ons-sfeer zelfs sprake van een veilige zone, waar buitenstaanders meteen opvallen. 

Ook is het verblijf relatief anoniem omdat in veel provincies een goede adresregistratie van huisjes achter de slagboom ontbreekt. "Veel vakantiehuisjes zijn niet geregistreerd. Dat betekent dat je daar redelijk anoniem kunt verblijven. Dat is de aantrekkingskracht", legt Van Dijk uit. 

Drugslab

Naast gebrekkige registratie van woningen, schrijft ook lang niet elke vakantieparkbewoner zich netjes in. "U en ik staan ergens ingeschreven in Nederland. In de basisregistratie personen, zoals dat zo mooi heet", zegt Commissaris van de Koning Van Dijk. "Als dat op een vakantiepark niet gebeurt, hebben we geen zicht op wie er wonen." 

Door die anonimiteit kunnen criminelen ongestoord een wietkwekerij of een drugslab opzetten, of een illegaal bordeel. Bovendien lenen vakantiehuisjes zich voor criminele investeringen en witwassen, blijkt uit een recent rapport van het RIEC Oost Nederland, een organisatie die criminele ondermijning tegengaat.

Openstaande celstraf

Bij een grote controle op drie naast elkaar gelegen vakantieparken in het Drentse Erm nam de politie dit voorjaar harddrugs in beslag en werden meerdere mensen aangehouden. De politie trof onder meer iemand aan die nog een openstaande gevangenisstraf had. Ook bleken er meerdere mensen te wonen zonder dat zij ingeschreven stonden in de basisregistratie personen.

De controleactie viel bij bewoners van de vakantieparken niet in goede aarde. Zij voelen zich gecriminaliseerd en wijzen erop dat de problemen maar op één deel van het park voorkomen.

'Park weer zuiveren'

Provincies en gemeenten doen daarom pogingen om alle vakantiehuisjes op parken apart te registreren. "Dat vereist heel veel energie. Want je moet al die huisjes langs", zegt Van Dijk. "Samen met het Rijk hebben we een financiering kunnen vinden om gemeenten daarbij te ondersteunen. Dat betekent dat ze kosteloos al die parken in kaart kunnen gaan brengen", aldus Van Dijk. 

De registratie moet de overheid meer zicht geven op wat er in vakantiehuisjes gebeurt, aldus Van Dijk. "Zo kan een gemeente ook echt tot actie overgaan om een park weer te zuiveren van de activiteiten die daar niet thuis horen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

'Vakantieparken populair bij criminelen voor witwassen'

Drugs, uitbuiting en prostitutie

Bij een controle op recreatiepark West-Friesland in het Noord-Hollandse Opmeer was het deze maand nog raak: de politie en de gemeente troffen er mensen aan die verdacht worden van drugshandel, arbeidsuitbuiting, mensenhandel en prostitutie. Ook werd een vuurwapen aangetroffen.

"Vakantieparken zijn in trek bij criminelen, bijvoorbeeld voor het telen van hennep of het maken van synthetische drugs", zei burgemeester Gerard van den Hengel van Opmeer. "De veiligheid en de leefbaarheid staat onder druk."

1600 parken, matige bezetting

In Nederland staan volgens het CBS ongeveer 1600 vakantieparken, waar zomerhuisjes, stacaravans of bungalows worden verhuurd. De meeste vakantieparken zijn te vinden aan de kust en in Oost-Nederland. 

Op al die parken samen kunnen elke nacht bijna 350.000 mensen slapen, maar uit cijfers van het CBS blijkt dat zelfs in het hoogseizoen amper 60 procent van die slaapplaatsen bezet is met gasten. Een signaal dat lang niet elk park economisch levensvatbaar is.

Zo constateerde het Expertisecentrum Vitale Vakantieparken Overijssel eerder dat ruim een kwart van de parken in die provincie niet vitaal is. Zij stellen dat deze parken vatbaar zijn voor ondermijnende criminaliteit en dat er vaker dan gemiddeld problemen zijn met veiligheid en leefbaarheid.

Bijna 8000 incidenten

De cijfers over verdachten op vakantieparken zijn gebaseerd op registraties van verdachten in de politiesystemen. Ze zijn vandaag gepubliceerd door Zicht op Ondermijning, een team dat met behulp van data onderzoek doet naar criminele ondermijning in Nederland. 

De onderzoekers van Zicht op Ondermijning keken naast verdachten ook naar incidenten op vakantieparken. Op de 850 vakantieparken in de zeven provincies die zijn onderzocht werden in vijf jaar tijd 7780 misdrijven geregistreerd door de politie.

In het merendeel van de gevallen gaat het om inbraak en diefstal, maar de politie telde ook 850 geweld- en seksuele misdrijven, 60 drugsmisdrijven en 10 vuurwapenincidenten.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore