Schade zelf betalen

640.000 huishoudens zonder aansprakelijkheidsverzekering: 'Wekelijks problemen'

28 mei 2022 09:20 Aangepast: 21 juni 2022 10:23
Archieffoto Beeld © ANP

Honderdduizenden Nederlanders riskeren grote financiële problemen voor zichzelf én voor anderen doordat ze geen aansprakelijkheidsverzekering hebben afgesloten. Het Juridisch Loket ziet het vaak misgaan: elke week kloppen er mensen aan die na schade financieel in de knel komen.

Een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren beschermt je tegen schade die je aanricht bij iemand anders. Bijvoorbeeld als je iemands telefoon laat vallen, als je hond iemand bijt of als je als fietser tegen een voorbijganger botst.

De onderzoeksredactie van RTL Nieuws sprak met gedupeerden van wie het leven werd ontwricht na een ongeluk. Ze krijgen hun kosten niet of nauwelijks verhaald omdat de veroorzaker van de schade onverzekerd is.

Honderden problemen

Zulke scenario's doen zich regelmatig voor. Bij het Juridisch Loket komen door het hele land wekelijks vragen binnen. Zowel van mensen die schade hebben veroorzaakt en onverzekerd zijn, als van mensen die te maken hebben met schade door een onverzekerde tegenpartij. "Op jaarbasis zijn het er bij het Juridisch Loket minstens een paar honderd", zegt jurist Jordy Tschur.

Ook verzekeraars bevestigen dat beeld. Rechtsbijstandverzekeraar ARAG staat vaak mensen bij die na schade door een onverzekerde tegenpartij in de problemen komen. "Dit komt echt heel regelmatig voor. Het is een structureel probleem", zegt een woordvoerder.

Geen WA-verzekering

Verwar de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren niet met de WA-verzekering die je als automobilist verplicht moet afsluiten. Zo'n verzekering beschermt je tegen schade die je in je auto veroorzaakt. Een aansprakelijkheidsverzekering is – anders dan een WA-verzekering – niet verplicht.

Onwetendheid

Een aansprakelijkheidsverzekering is niet duur: als alleenstaande heb je er al één voor een paar euro per maand. Toch hebben zo'n 640.000 Nederlandse huishoudens de verzekering niet, blijkt uit cijfers van marktonderzoeksbureau Ipsos.

"Ik denk dat het voor een groot deel onwetendheid is", zegt hoogleraar aansprakelijkheidsrecht Eddy Bauw. Uit de cijfers van Ipsos blijkt dat vooral jonge mensen geen aansprakelijkheidsverzekering afsluiten. Soms zijn uitwonende studenten meeverzekerd onder de verzekering van hun ouders. Maar stop je met studeren, dan moet je bij schade aanspraak doen op je eigen verzekering.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Van kastje naar de muur om letselschade: verzekeraar schuift uitbetaling af

"De aansprakelijkheidsverzekering zit vaak in een pakket met de inboedelverzekering die je afsluit als je voor het eerst een eigen huis krijgt. Als jong persoon heb je meestal nog geen eigen huis", denkt Bauw, "dus dan weet je misschien niet eens van het bestaan van de aansprakelijkheidsverzekering af."

Niet verzekerd

Tot wat voor problemen het ontbreken van een aansprakelijkheidsverzekering kan leiden, weet Nadia van den Broek als geen ander. In 2019 werd ze, op de fiets, aangereden door een andere fietser, met hersenletsel tot gevolg. Niet alleen fysiek, maar ook financieel was de impact groot: de persoon die haar aanreed, bleek namelijk niet verzekerd te zijn. Nadia doet haar verhaal in deze video:

Bij een ongeluk met letsel dekt de zorgverzekering ziekenhuiskosten, maar schade is er meestal op meer vlakken. Gemiste werkdagen, noodgedwongen hulp in het huis, of aanpassingen aan je woning bijvoorbeeld. Krijgt iemand door jouw handelen te maken met zulke kosten, dan kan die dat op jou verhalen. Heb je geen aansprakelijkheidsverzekering, dan moet je zelf voor de schade opdraaien.

Torenhoge schade

"Bij letselschade kan het echt in de tonnen lopen", zegt hoogleraar Bauw. "Rijd je bijvoorbeeld een student geneeskunde aan en wordt die daardoor arbeidsongeschikt, dan kan het in extreme gevallen zo zijn dat je verantwoordelijk wordt gesteld voor al het geld dat iemand tijdens een loopbaan als arts verdiend zou hebben."

Dat soort bedragen kunnen de meeste mensen niet zomaar ophoesten. "Het zijn vaak juist de mensen met weinig geld die zo'n verzekering achterwege laten", zegt letselschade-expert Rini Withagen.

"En je kunt mensen niet hun bijstandsuitkering af gaan nemen, ook als ze verantwoordelijk zijn voor de gemaakte schade. Het is het bekende gezegde: van een kale kip kun je niet plukken."

'Verzekering verplichten'

Heb je dus schade die veroorzaakt is door iemand zonder aansprakelijkheidsverzekering – en kan diegene de schade niet uit eigen zak betalen – dan is er weinig dat je kunt doen. "Bij ongevallen met een motorvoertuig kun je nog naar het Waarborgfonds Motorverkeer", zegt Withagen, "en bij geweldsmisdrijven naar het Schadefonds.'' Maar zijn die zaken niet van toepassing? "Dan zit je met de gebakken peren", aldus Withagen.

De partij met schade draait dus op voor de kosten, maar ook voor de aansprakelijke partij kan de impact groot zijn. Als een rechter bepaalt dat je als schadeveroorzaker inderdaad verantwoordelijk bent voor de gemaakte kosten van het slachtoffer, kan je schuld je blijven achtervolgen.

Ook als je geen geld hebt, kan de uitspraak van de rechter tot wel twintig jaar geldig blijven. "Bijvoorbeeld na tien jaar kan de partij die schade heeft dus alsnog een deurwaarder inschakelen, als je dan wel een hoger inkomen of spaargeld hebt", zegt Jordy Tschur van het Juridisch Loket.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Deel maaltijdbezorgers niet verzekerd voor aansprakelijkheid: 'Risico's zijn enorm'

Letselschadeadvocaat Gerben Janson pleit voor een verplichte aansprakelijkheidsverzekering. "We hebben immers ook een verplichte autoverzekering. Bij schade zou het voor alle partijen makkelijker zijn als iedereen een aansprakelijkheidsverzekering had."

Maar, benadrukt hij: "Als je het verplicht stelt, loop je het risico dat de premies hard gaan stijgen. Dat komt doordat meer mensen dan zo'n verzekering hebben, en verzekeraars dus ook vaker uit moeten gaan keren."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore