Bijna verdubbeld

Veel meer agenten ontslagen om lekken en misbruiken gevoelige informatie

11 juli 2020 11:18
Foto ter illustratie. Beeld © ANP

Het aantal agenten dat door de politie is ontslagen omdat zij gevoelige informatie misbruikten of lekten, is bijna verdubbeld in een paar jaar tijd. Volgens de Politiebond worden agenten steeds vaker benaderd door criminelen.

Uit gegevens die de onderzoeksredactie van RTL Nieuws na een verzoek (pdf) inzag, blijkt dat in de afgelopen twee jaar in totaal zestig agenten voorwaardelijk of onvoorwaardelijk zijn ontslagen voor het lekken of misbruiken van politie-informatie. In de twee jaren daarvoor waren dat er nog 34.

Aantal ontslagen voor lekken/misbruiken informatie

Informatie binnen handbereik

De politie heeft geen eenduidige verklaring voor de forse stijging. De bereikbaarheid van informatie voor agenten is door technologische ontwikkelingen bijvoorbeeld flink vergroot. Daarnaast zegt de politie de laatste jaren meer aandacht te hebben voor misbruik.

"Wij denken dat sprake is van een combinatie. De laagdrempeligheid van informatie leidt wellicht tot meer misbruik, de extra aandacht tot meer meldingen en onderzoeken."

Ontslag zwaarste sanctie

Een agent die een bekende Nederlander of zijn buurman zonder gegronde reden natrekt in het politiesysteem, maakt zich al schuldig aan lekken of misbruik van informatie. In veel gevallen worden deze agenten bestraft met een berisping. Alleen bij de meest heftige kwesties, bijvoorbeeld het lekken naar criminelen, volgt de zwaarste maatregel: ontslag.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hoofdagent eenheid Rotterdam verdacht van lekken informatie, drugsbezit en witwassen

Voorzitter Jan Struijs van de Politiebond noemt de stijging van het aantal ontslagen voor lekken zorgwekkend. Hij kan zich vinden in de verklaring van de politie, maar merkt ook toegenomen aandacht vanuit het criminele milieu. De bond krijgt van leden steeds vaker meldingen dat zij zijn benaderd door criminelen.

Zwakke plekken

"Wat wij echt constateren is dat de georganiseerde misdaad heel actief is de laatste jaren op zwakke plekken in de organisaties en ook bij de politie. En die doen dat heel gericht, specifiek", legt Struijs uit. "Vaak via de digitale weg, maar ook gewoon in de sportschool of in het café."

Volgens hem moet meer onderzoek worden gedaan naar het fenomeen lekken, zodat ervan kan worden geleerd. "De omvang en de diepte ervan, die weten we eenvoudig niet. Want we hebben gewoon een blinde vlek hierin. En dat is mijn pleidooi ook elke keer: doe onderzoek, doe onderzoek."

Spreekuur met criminelen

Politie-informatie is goud waard. Wie als crimineel een ingang heeft bij de politie, heeft een voorsprong. Mehmet A., een jonge agent in Amsterdam, was ruim een jaar zo'n ingang. Tegen betaling deelde hij informatie uit politiesystemen met diverse criminelen. A. zou zelfs spreekuur houden in zijn auto en deelde informatie uit lopend politieonderzoek met motorclub No Surrender.

Na duizenden raadplegingen van het politiesysteem buiten werktijd, liep hij eind 2018 tegen de lamp nadat collega's hem hadden afgeluisterd in zijn auto. Tegenover de rechter bekende A. te hebben gelekt. Volgens de agent werd hij ook bedreigd en onder druk gezet door criminelen. A. kreeg uiteindelijk 45 maanden cel.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Lekken bij de politie: 'Agent doet dat vaak uit onoplettendheid'

Alleen door rechtszaken zoals die tegen Mehmet A. wordt soms iets meer duidelijk over de achtergronden van een zaak. Maar in de meeste gevallen worden die onder de pet gehouden. RTL Nieuws verzocht daarom via de Wet Openbaarheid van Bestuur om omschrijvingen van ontslagzaken. Maar in tegenstelling tot andere overheidsinstanties maakt de politie die, onder andere vanuit het oogpunt van privacy, niet openbaar. 

'Geheimhouding onbegrijpelijk'

Onbegrijpelijk, vindt PvdA-Tweede Kamerlid Attje Kuiken. "De Belastingdienst doet het, de douane doet het. Dus ik zou willen zeggen aan minister Grapperhaus: zorg ervoor dat de politie ook op deze wijze rapporteert. Het is niet leuk, maar het is zo ontzettend belangrijk dat we van deze integriteitsschandalen leren, zodat het voorkomen kan worden, zover dat gaat.”

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De activiteiten van criminele douaniers: drugssmokkel, fraude en wapenbezit

Politie: meer aandacht voor lekken

In een reactie laat de politie weten dat ze beter zicht wil krijgen op zaken waarbij aan criminelen wordt gelekt. "Daarom gaan we dit jaar verder met de ontwikkeling van een systeem dat opmerkelijke bevragingen door collega’s signaleert."

Daarnaast wordt er vanwege de betere bereikbaarheid van informatie extra aandacht besteed aan 'onwetend lekken', bijvoorbeeld het laten slingeren van informatie.

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore