Exclusief

Stoppen met thuisstudie kan onterecht duizenden euro’s kosten

05 augustus 2019 16:54 Aangepast: 05 augustus 2019 19:47
Archieffoto. Beeld © iStock

Particuliere opleidingsinstituten zoals NCOI, Capabel en LOI overtreden de wet. Cursisten die stoppen met hun opleiding moeten onterecht toch duizenden euro's betalen voor lessen die ze niet meer volgen. De instituten zijn daar eerder door de rechter voor op de vingers getikt, maar toch blijven ze hoge bedragen eisen. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws.

Jaarlijks beginnen tienduizenden Nederlanders aan zo’n studie, vaak naast hun werk. Als mensen eerder stoppen, moeten ze wel het complete studiegeld betalen. En dat terwijl meerdere rechtbanken en zelfs de Hoge Raad deze praktijk als 'onredelijk' hebben bestempeld. Toch gaan de opleiders ermee door.

Naheffing van 3500 euro

Veel leerlingen zijn in de problemen gekomen omdat ze grote bedragen moesten betalen. Zo raakte de 26-jarige Romy uit Brabant al haar spaargeld kwijt en moest ze een extra baan nemen omdat ze na een half jaar stopte met haar tweejarige mbo-studie bij NCOI. Ze moest het hele eerste jaar betalen via een naheffing van 3500 euro. "Ik ging hier tegenin, maar schijnbaar stond het in de zogeheten 'kleine lettertjes'. Daardoor had ik geen andere keuze, dacht ik", zegt Romy tegen RTL Nieuws.

Maar leerlingen moeten kunnen stoppen met een opleiding, zonder dat ze onredelijk hoge kosten moeten betalen. Dat hebben rechters bepaald in meerdere rechtszaken tegen opleiders. Volgens de Hoge Raad is een opleiding een zogenoemde 'overeenkomst tot opdracht'. Die overeenkomst moet elk moment opgezegd kunnen worden, zonder beperkende voorwaarden. Leerlingen zijn volgens het consumentenrecht alleen verplicht om te betalen voor het deel van de opleiding dat ze al gedaan hebben én een 'redelijk deel' van de kosten zoals bijvoorbeeld lesmateriaal dat al verstuurd is. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gestopt met mijn opleiding, kan ik geld terugeisen?

'NCOI misleidt klanten bewust'

Toch blijven opleiders volhouden dat leerlingen die stoppen tijdens een meerjarige opleiding het hele eerste jaar moeten betalen. Bij kortere opleidingen moet vaak sowieso het lesgeld voor de hele opleiding worden betaald, ook al stopt de leerling na een maand. Volgens rechtsbijstandverzekeraars ARAG en DAS overtreden opleiders daarmee het consumentenrecht. "De annuleringsvoorwaarden van veel particuliere instellingen zijn tegen de wet", stelt Olav Wagenaar van DAS. 

RTL Nieuws sprak een klokkenluider van binnenuit NCOI. Dat is één van de grootste opleiders van Nederland, met merken als Scheidegger, Schoevers en NTI. Volgens de klokkenluider weet NCOI dat het fout zit met de voorwaarden, maar gaat het bewust door met het misleiden van klanten.

"De klantenservice zal altijd proberen om mensen al het geld te laten betalen. Alleen als de klant volhoudt en met een advocaat komt, of naar de uitspraken van de rechter verwijst, binden ze pas in." Volgens de klokkenluider wil NCOI niet met deze praktijken stoppen omdat dat het bedrijf teveel geld zou kosten.

De wet wordt overtreden, maar de instituten kunnen er wel mee wegkomen. Hoe zit dat?

Opmerkelijk genoeg is het niet verboden voor opleidingsinstituten om strenge annuleringsvoorwaarden in hun algemene voorwaarden opnemen. Als een student het er niet mee eens is, kan die naar de rechter stappen. Als de rechter algemene voorwaarden te streng vindt, en de student in het gelijk stelt, moet de opleider van z’n financiële claim verlagen of er vanaf zien. Dat kan tot zeker vijf jaar na het ondertekenen van de voorwaarden.

NCOI ontkent klanten te misleiden. Verder verwijst NCOI, net als opleider Capabel, naar de voorwaarden zoals opgesteld door brancheorganisatie NRTO. De Nederlandse Raad voor Training en Opleiding stelt dat de algemene voorwaarden van hun leden zijn afgestemd met de Consumentenbond.

Maar de Hoge Raad vond dat al in 2016 niet genoeg. Volgens de hoogste rechter was de voorwaarde dat iemand het hele jaar moest betalen, terwijl die persoon maar 3 maanden les had gehad, te streng. "Aan dit oordeel kan niet afdoen dat het annuleringsbeleid is afgestemd met diverse instanties, zoals de Consumentenbond", zo schreef de Hoge Raad.

Weinig leerlingen gaan gevecht aan

Hoeveel mensen jaarlijks beginnen aan een studie met soortgelijke voorwaarden is niet bekend volgens de brancheorganisatie. ARAG Rechtsbijstand behandelt elk jaar 'zeker tientallen tot honderden zaken per jaar' van mensen die geld terug willen na het beëindigen van hun opleiding. "Daarmee is vaak winst te halen voor de consument," stelt Esther Brouwer-Van Vliet van ARAG. Concurrent DAS stelt elk jaar 'ongeveer 20' van dit soort gevallen te behandelen. Beide bedrijven wijzen er op dat slechts een klein deel van alle leerlingen het juridische gevecht aangaat met hun opleider.

Veel mensen denken dat ze gebonden zijn aan de strenge voorwaarden van de opleiders. "Maar," zegt Brouwer-Van Vliet, "de wet biedt bescherming aan consumenten, waardoor je ook weer van die voorwaarden af kunt." Zij ziet goede mogelijkheden voor mensen als Romy om een deel van hun geld alsnog terug te krijgen. Romy laat in een reactie weten dat ze alsnog juridisch advies gaat vragen om haar geld terug te krijgen. 

Voor de meeste mensen is de stap naar de rechter echter te duur en te risicovol, waardoor ze besluiten te betalen. Toen Artur Olejnik wilde stoppen met zijn opleiding aan de LOI vanwege een verhuizing naar het buitenland, moest hij 1200 euro betalen. "Ik heb er geen advocaat opgezet en ik was door mijn verhuizing ook druk met andere dingen. Ik dacht: ik heb ervoor getekend en de regels staan op de site. Maar nu ik hoor dat die voorwaarden helemaal niet mogen, vind ik mijn behandeling helemaal onredelijk."

Reacties op misleiden van klanten

Brancheorganisatie NRTO:

De Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) heeft de algemene voorwaarden van hun leden afgestemd met de Consumentenbond. Deze voorwaarden worden met enige regelmaat geactualiseerd. Aangesloten leden hebben zich aan deze voorwaarden te houden, maar kunnen wel altijd ten gunste van de consument afwijken van deze voorwaarden.

NCOI:

"Wij hanteren de voorwaarden zoals opgesteld door onze brancheorganisatie NRTO. Als lid van de NRTO zijn wij verplicht  deze voorwaarden aan te houden. Wij zien dan ook geen reden deze voorwaarden aan te passen. Studenten die het hier niet mee eens zijn, kunnen bij ons een klacht indienen die wij dan serieus zullen bekijken." NCOI ontkent verder klanten te misleiden. "Onze missie is om mensen te helpen bij het leven lang ontwikkelen."

Capabel:

"Wanneer een student besluit met een opleiding te willen stoppen, gaan wij het gesprek aan om de mogelijkheden te bespreken. Regelmatig leidt dat gesprek tot het alsnog vervolgen of aanpassing van de opleiding. Capabel is aangesloten bij de brancheorganisatie NRTO en die heeft de algemene voorwaarden afgestemd met de Consumentenbond. Toch wijken wij ook nog vaak af van de algemene voorwaarden ten gunste van de student."

LOI:

Er was niemand beschikbaar voor het geven van een reactie.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`