Nederland

Vechten voor veilig vliegen is 'morele plicht' voor nabestaanden MH17

10 mei 2017 18:41 Aangepast: 10 mei 2017 20:29
Thomas Schansman: "We zijn drie jaar verder, en nog niets opgeschoten." Beeld © RTL Nieuws

Thomas Schansman verloor zijn 18-jarige zoon Quinn bij de ramp met vlucht MH17. Hij richt zijn pijlen nu op Oekraïne, dat het luchtverkeer willens en wetens zou hebben blootgesteld aan oorlogsgevaren – en met desastreuze afloop. "Het kan niet zo zijn dat dit ongeluk voor niets is gebeurd."

Pas nog stapte Thomas Schansman in een vliegtuig. "Na de ramp met de MH17 is eigenlijk niet veel veranderd. Behalve dan dat we ons er veel meer van bewust zijn als we boven conflicthaarden vliegen. Het Midden-Oosten, Oekraïne. Daar lopen we risico's. Beangstigend."

'Idioot risico'

Hij overweegt sterk zich aan te sluiten bij de zaak die de Duitse advocaat Elmar Giemulla tegen Oekraïne aanspant. Giemulla stelt dat het land medeplichtig is aan de dood van de 298 inzittenden van vlucht MH17, doordat het verzuimde zijn luchtruim te sluiten terwijl daar alle aanleiding toe was.

Het is raar, vindt Schansman, dat het land zijn luchtruim onder 10.000 meter hoogte aanmerkte als oorlogsgebied, 'en daarboven als vakantiegebied waar vliegtuigen veilig overheen zouden kunnen vliegen'. Dat is, zegt Schansman, 'een idioot risico geweest'.

300 miljoen euro

Het ligt voor de hand dat Oekraïne die keus maakte omdat het geen geld wilde mislopen. Landen krijgen betaald door luchtvaartmaatschappijen voor het gebruik van hun luchtruim. Schansman heeft begrepen dat met die luchtrechten voor Oekraïne jaarlijks omgerekend 300 miljoen euro gemoeid is.

Thumbnail

Herinneringen aan Quinn, thuis op de schouw. (Foto RTL Nieuws)

Dat is daarom ook het bedrag dat de Duitse nabestaanden van het land willen eisen als schadevergoeding. Mocht Oekraïne worden veroordeeld, zegt Schansman, dan kan elk land zich voortaan afvragen: wat kost het als ik het toch doe, en het gaat fout?

Straf moet pijn doen

Zo'n straf kan niet hoog genoeg zijn, vindt Schansman. "Die moet een land echt pijn doen als het misloopt, en als blijkt dat ze onterecht dit risico hebben genomen. Het moet dé reden zijn voor landen om het mee te nemen in hun afwegingen."

Hij denkt dat de nabestaanden van vlucht MH17 door het voeren van zo'n rechtszaak ook iets kunnen betekenen voor de veiligheid van het luchtverkeer. "Onze geliefden terughalen kan niet meer. Maar ik denk dat wij de morele plicht hebben om hiervoor te vechten. Niet alleen voor onszelf, maar voor alle mensen die vandaag de dag in een vliegtuig stappen en over conflictgebieden vliegen."

Blijven strijden

Frustrerend vindt hij het dat in dat opzicht nog geen vooruitgang is geboekt. "We zijn drie jaar verder, en nog niets opgeschoten. Je zou er moedeloos van worden. En dat betekent dat je daarvoor moet blijven strijden. Elke keer weer van je laten horen: hoe is dit mogelijk?"

Bijna driehonderd mensen verloren het leven 'door een conflict waarmee ze niets te maken hadden', zegt Schansman. "Bijna tweehonderd ervan waren slachtoffers uit Nederland. Dan zeg ik: regering, sla op de trom! Breng dat naar voren in alle kringen waar het van toepassing is. Het kan niet zo zijn dat dit ongeluk voor niets is gebeurd. Nog steeds kennen we de toedracht niet. En er is niemand die Oekraïne daar verder op aanspreekt."

`