Nederland

MH17-nabestaanden overwegen Oekraïne aan te klagen: 'Luchtruim had dicht gemoeten'

10 mei 2017 18:37 Aangepast: 10 mei 2017 20:59
Beeld © EPA

Bijna drie jaar na de ramp met vlucht MH17 richten de nabestaanden hun pijlen op Oekraïne. Dat land heeft verzuimd zijn luchtruim te sluiten en is daardoor medeplichtig aan de dood van hun geliefden, stellen ze. De nabestaanden onderzoeken de mogelijkheden om Oekraïne veroordeeld te krijgen.

Een veroordeling van Oekraïne moet jurisprudentie opleveren die andere landen hun luchtruim in onveilige situaties doet sluiten.

'Morele plicht'

Thomas Schansman verloor bij de MH17-ramp zijn zoon Quinn. Hij vindt het niet te verkroppen dat vliegtuigen nog altijd over conflictgebieden vliegen. "Onze geliefden terughalen kan niet meer", stelt Schansman. "Maar ik denk dat wij een morele plicht hebben om te vechten voor onszelf en al die andere mensen die in een vliegtuig stappen. Daar moet het veilig zijn."

ZIE OOK: Vechten voor veilig vliegen is 'morele plicht' voor nabestaanden MH17

Schansman en een aantal andere nabestaanden zeggen tegen RTL Nieuws sterk te overwegen zich aan te sluiten bij de Duitse luchtvaartadvocaat Elmar Giemulla. Hij heeft namens vier Duitse nabestaanden een zaak tegen Oekraïne aangespannen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. 

Twee van de Duitse nabestaanden zijn zoon en dochter van een Nederlander die bij de ramp omkwam.

 

'Miljoen euro per slachtoffer'

Giemulla eist namens de nabestaanden 300 miljoen euro van Oekraïne, omdat Oekraïne zijn luchtruim niet heeft gesloten. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid stelde na uitgebreid onderzoek dat dat wel had gemoeten. "Ik vind dat Oekraïne per slachtoffer een miljoen moet betalen", aldus Giemulla. "Oekraïne heeft door na te laten het luchtruim te sluiten geld ontvangen voor het gebruik van dat luchtruim. Dat is zo’n 300 miljoen euro. Met een uitspraak wordt niet alleen aan Oekraïne, maar aan alle staten een boodschap gegeven: Wees voorzichtig. Wie geen baas meer is in eigen huis, moet zijn luchtruim sluiten."

RTL Nieuws sprak uitgebreid met twee topjuristen op dit gebied, hoogleraar en advocaat Liesbeth Zegveld en universitair hoofddocent Marieke de Hoon. Zij betogen dat de nabestaanden een sterke zaak hebben.

Gevaren in kaart

Er is van alles geprobeerd, ook door Nederland, om gevaren voor de luchtvaart beter in kaart te brengen. Zo kwam er deze website waarop landen en luchtvaartmaatschappijen veiligheidsinformatie kunnen uitwisselen. Maar volgens Ben Swagerman, tijdens de MH17-ramp veiligheidstopman van de KLM en tegenwoordig topman van Qatar Airways, werkt die site niet.

Swagerman: "Het gaat hier vaak om hele sensitieve informatie die niet vrijelijk op een publieke website zal worden gedeeld. En wat er tot nu toe gepresenteerd is op die website is informatie die uit andere hoofde al lang beschikbaar was."

Thumbnail

Boven Afghanistan en Pakistan

Sinds de ramp met de MH17 vliegt de commerciële luchtvaart met een grote boog om Oost-Oekraïne heen en ook Syrië en Irak worden door luchtvaartmaatschappijen gemeden, maar boven andere conflictgebieden wordt volgens deskundigen nog gewoon gevlogen. "Bijvoorbeeld Afghanistan en Pakistan, daar wordt nog lustig overheen gevlogen", zegt Joris Melkert, luchtvaartexpert aan de TU Delft.

"Afghanistan zou zelf moeten zeggen: het is niet veilig. Dat lijkt me een hele verstandige keuze als je ziet dat de Taliban steeds verder oprukt, wetend wat voor wapentuig die allemaal hebben. Maar daar zitten natuurlijk allemaal consequenties aan. Financiële consequenties, aan ieder vliegtuig dat overvliegt verdient een land geld. Bovendien moet je als land op zo’n moment toegeven dat je de situatie niet onder controle hebt. Dat is natuurlijk een enorm gezichtsverlies."

'Duidelijke waarschuwing'

Melkert denkt dat een veroordeling van Oekraïne kan zorgen dat landen waar het onveilig is hun luchtruim eerder sluiten. "Dat zou een hele duidelijke waarschuwing kunnen zijn", zegt hij. "Dan gaan de ogen wel open."

Donderdag vindt er een openbare hoorzitting plaats waarin de nabestaanden zich door specialisten laten bijpraten over hun kansen in een zaak.

Meer op rtlnieuws.nl: 

`