Nederland

Bijen en vlinders sterven uit: de gevolgen

03 maart 2016 10:45 Aangepast: 03 maart 2016 12:07
Beeld © EPA

De bij- en vlinderpopulaties in de wereld worden met uitsterven bedreigd. Alarmerend? Jazeker, zeggen wetenschappers, want ons eten wordt hierdoor schaars. "Voor koffie bijvoorbeeld zijn bijen nodig."

Wetenschappers uit 124 landen zijn tot de conclusie gekomen dat 40 procent van de bij- en vlindersoorten in gevaar is. Dat bleek tijdens een conferentie in Maleisië. Het congres trok de conclusie dat het niet best is gesteld met de dieren en insecten die de gewassen bestuiven. Bijen, vlinders, kevers, vliegen en vleermuizen hebben het moeilijk.

Effect op ons voedsel
De bijen zaten al langer in het verdomhoekje, schrijft het wetenschappelijk blad de New Scientist, maar de vlinder komt nu ook in gevaar. De gevolgen voor de mens zijn groot. "Dit heeft veel effect voor de natuur en ons voedsel", zegt Koos Biesmeijer van Naturalis tegen RTL Nieuws. Hij schreef mee aan het rapport.

Ruim driekwart van onze landbouwproducten is namelijk afhankelijk van bestuivers. Dan gaat het over fruit, groente, koffie, cacao, noten en plantaardige olie. Die producten dreigen op termijn schaars te worden. Biesmeijer: "Je ziet het nu al. In appelbomen en koffievelden zie je regelmatig te weinig bestuivers om een goede oogst te leveren. Denk je eens een dag in zonder koffie of chocola?" 

Koffie duurder
Theoretisch dan, want Biesmijer verwacht niet dat de koffie helemaal uit de schappen zal verdwijnen. "De gevolgen op de langere termijn voor ons kan wel zijn dat het allemaal duurder wordt. Maar wij kunnen dat wel hebben. Echt erg is het voor de 2 miljard kleine boeren in ontwikkelingslanden die direct afhankelijk zijn van hun oogst."

Er zijn verschillende oorzaken te noemen over waarom het slecht gaat met insecten:

  • De wetenschap vermoedt dat het te maken heeft met de intensieve landbouw die zich richt op één gewas. Daar blijven bijen weg omdat ze er te weinig voedsel vinden. 
  • Ook het toenemend gebruik van pesticiden is een bedreiging voor insecten. Bestrijdingsmiddelen doden de dieren of zorgen ervoor dat hun voortplanting in gevaar komt.
  • Ook klimaatverandering speelt een rol, zegt Biesmeijer. "Bijvoorbeeld voor hommels. Zij zijn aan de kou aangepast met hun vacht, het zijn eigenlijk vliegende teddybeertjes."

Landbouwgif
Zijn er ook oplossingen voor het probleem? Gelukkig wel. "Maar dan moet er wel wat gebeuren", zegt Biesmeijer. "De landbouw moet op termijn veel duurzamer worden, en daarvoor ligt een rol voor overheden." Wanneer gewassen op een andere manier worden gekweekt, zijn er veel minder pesticiden nodig.

Verder zijn communicatie en scholing belangrijk. "Boeren weten daar vaak niet welke insecten goed zijn voor hun gewassen en welke insecten hun oogst aantasten. Bijen hebben een 'bed-and-breakfast' nodig om te leven, een nestplek en voedsel. Dus je moet ze een goed landschap bieden." 

Ook hoopt de onderzoeker dat mensen zich bewust worden van het belang van bijen en in steden vaker letterlijk de bloemetjes buiten zetten. "Tuinen en balkons met bloemen kunnen bijen zeker helpen om meer voedsel te vinden", zegt hij. 

Meer op rtlnieuws.nl:
Zijn bijen de weg kwijt? Gps moet uitvinden waarom populatie afneemt

 

`