Nederland

Waarom is de babysterfte in Nederland zo hoog?

31 mei 2016 19:02 Aangepast: 21 juni 2016 09:37
Beeld © iStock

Nederland zit met een hoge babysterfte. Hoewel die de afgelopen jaren is gedaald, blijft Nederland nog achter bij andere Europese landen zoals Finland, Portugal en Vlaanderen.

Gerard Visser, emeritus hoogleraar verloskunde en internationaal vooraanstaand gynaecoloog, trekt aan de bel over het in zijn ogen onnodig hoge sterftecijfer in Nederland. Hij krijgt bijval van Jan Nijhuis, hoogleraar verloskunde aan het Maastricht UMC+.

1. Wat gaat er mis in de geboortezorg in Nederland?

"Het zwakste aspect van de Nederlandse bevallingszorg is dat verloskundigen en gynaecologen niet goed samenwerken", zegt Visser. "De minister van Volksgezondheid moet ingrijpen en zeggen: nu is het uit! Naar mijn mening horen gynaecologen en verloskundigen allemaal in dienst te zijn bij dezelfde werkgever. Ik ben er van overtuigd dat de babysterfte daardoor omlaag zal gaan. De zorg rondom het begin van leven is essentieel. Als dat niet goed gaat dan hebben we het over het overlijden van baby’s, maar ook over baby’s die gehandicapt zijn. Dat kost een leven lang ellende, een leven lang zorg."

2. In 2008 was er ook al veel commotie over de hoge babysterfte in Nederland. Is er sindsdien niets verbeterd?

"Het gaat beter dan toen, maar het stagneert nu weer", zegt Visser. "In 2009 zijn er aanbevelingen gedaan dat er 24 uur per dag een gynaecoloog in het ziekenhuis aanwezig hoort te zijn. Daar is weinig van terecht gekomen. Dus als we een probleem hebben in het ziekenhuis dan moeten mensen opgeroepen worden en als je mensen oproept ’s nachts dan denk toch wel drie keer na of je die wel echt moet oproepen. Is het echt wel nodig? Dus daar verlies je tijd mee”, zegt Visser.

Om dat probleem aan te pakken moet het aantal ziekenhuizen dat verloskunde aanbiedt naar beneden. "Dat scheelt dodelijke calamiteiten", zegt Jan Nijhuis. "Dan zijn er meer bevallingen per dag en dan heeft het ook zin dat er ’s nachts een team met specialisten aanwezig is. Voor goede verloskundige zorg is het noodzakelijk dat er 24 uur per dag een gynaecoloog, een kinderarts, een anesthesioloog en een OK-team aanwezig is. Probleem is het geld. Een brandweerman krijgt betaald om in de kazerne aanwezig te zijn, ook als er geen brand is. De gynaecoloog, de kinderarts en het OK-team krijgen niet betaald als er niks te doen is."

Naar schatting van Visser heeft tien tot vijftien procent van de ziekenhuizen in Nederland de 24 uurs bevallingszorg op orde. Maar het is nog de minderheid van de ziekenhuizen. Visser is ook voorstander van minder ziekenhuizen die verloskunde doen.

3. Is dat in andere Europese landen beter op orde?

"In Portugal is dat prachtig geregeld", zegt Visser. Hij is betrokken bij een onderzoek in Porto. “Daar werken de artsen in twee shift van twaalf uur. Van acht uur ’s ochtends tot acht uur ’s avonds en van acht uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends. In zes jaar tijd hebben ze in dat ziekenhuis  totaal 16.000 bevallingen gedaan en er is geen enkel verschil in babysterfte tussen avond nacht en overdag. Altijd een specialist in huis ook een kinderarts, ook een anesthesioloog."

4. Wat gaat er in het algemeen mis?

"De verloskundige moet alerter zijn en eerder verwijzen", zegt Visser. "Datzelfde geldt voor de gynaecoloog die naar mijn mening dus ook eerder moet zeggen: laten we nu toch maar die bevalling gaan opwekken en niet wachten." Beide hoogleraren gynaecologie willen dat vaker wordt ingegrepen. Zo worden handicaps en doden voorkomen.

5. Moeten er ook vaker echo's worden gemaakt?

Ja, de hoogleraren vinden van wel. Vooral aan het eind van de zwangerschap, om de groei van het kind beter te bewaken. "Als je de kwetsbare kinderen goed wilt opsporen zal je, als je het goed wil doen, zeker drie echo’s moeten laten maken om de groeicurve van het kindje goed te kunnen volgen. Dat moet je niet één keer doen aan het einde van de zwangerschap. Nee dat moet je bij herhaling gaan doen", zegt Visser.

6. Krijgen aanstaande ouders genoeg informatie?

Aanstaande moeders moeten vooral eerlijker worden voorgelicht over wat ze staat te wachten bij een bevalling, vinden de hoogleraren. Jan Nijhuis maakt zich woest over de folder die door verloskundigen, gynaecologen en huisartsen aan alle Nederlandse vrouwen uitreikt als ze zwanger zijn. "Die folder houdt de roze wolk van de komst van een klein baby’tje in stand. In het hele boekje komt namelijk het hoofdstuk 'De bevalling' niet voor! Hoofdstuk zes is 'Voorbereiding op de bevalling' en hoofdstuk zeven is 'Na de bevalling'. Bizar! We geven de zwangere niet de echte informatie, bijvoorbeeld hoeveel kans heb je op een keizersnede, dat voor een eerste kind toch zo’n 18 en 19 procent is. Hoeveel kans op een vacuumverlossing. Al dat soort zaken laten we mooi liggen we houden het bij de roze wolk we lichten niet eerlijk voor of niet optimaal en de zwangere kan geen goede vrije keuze maken en dat is anno 2016 onbestaanbaar."

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`