Nederland

Dode bij Dam tot Damloop: wat zijn de risico's van hardlopen?

26 september 2016 17:20 Aangepast: 27 september 2016 00:13
Beeld © iStock

Gisteren werd bekend dat een 25-jarige deelneemster aan de Dam tot Damloop is overleden. Het is niet de eerste keer dat er een dode valt bij een hardloopwedstrijd. Hoe gezond is hardlopen eigenlijk?

Hardlopers zijn doodlopers, luidt een bekend spreekwoord. Eens in de zoveel tijd krijgt het een wrange bijsmaak. Na de Dam tot Damloop, vorige week zondag, was het dit keer weer raak, net als in 2014 en 2009. Vorig jaar viel een dode bij de halve marathon van de City Pier City-loop in Den Haag. In 2012 overleed een 14-jarige jongen na het lopen van de 10 kilometer bij de marathon van Rotterdam. In 2011 bezweek een deelnemer bij de Singelloop in Utrecht. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden.

Hartaandoeningen

Precieze cijfers over het aantal hardloop- en sportdoden zijn er niet, want die worden niet als zodanig geregistreerd. Naar schatting gaat het in Nederland om een paar honderd slachtoffers per jaar. Dat komt neer op ongeveer 1 dode op de 200.000 sporters.

In veel van deze gevallen is het hart de zwakke schakel, zegt sportcardioloog Jan Hoogsteen, die promoveerde op de cardiologische aspecten van duursporten, zoals hardlopen. "Er zijn twee groepen slachtoffers: bij mensen onder de 35 jaar gaat het vaak om een erfelijke hartaandoening, een afwijking waarmee je bent geboren en waar je niet vanaf wist. Boven de 35 is de bloedvoorziening van het hart vaak het probleem. Dan gaat het om aderverkalking, wat een hartinfarct kan veroorzaken bij relatief extreme inspanning."

Vaker mannen dan vrouwen

Dat het betrekkelijk vaak om hardlopers lijkt te gaan onder de sportdoden, verklaart Hoogsteen door het simpele feit dat hardlopen veruit de populairste duursport is. "Elke zichzelf respecterende stad heeft tegenwoordig een marathon. Grote wielerwedstrijden voor amateurs zijn er bijvoorbeeld veel minder."

Naar de risico's van hardlopen is veel onderzoek gedaan. Zo is bekend dat het risico dat je dood neervalt bij een hele marathon maar liefst vier keer zo groot is als bij een halve marathon. Een marathon vergt het uiterste van je lichaam. "Met name in het laatste kwart zie je problemen ontstaan. Tegen het einde van zo'n wedstrijd is het hart moe. Uitdroging kan ook een rol spelen."

Opmerkelijk: hardloopdoden zijn aanzienlijk vaker man dan vrouw. Voor dat feit hebben artsen nog geen verklaring kunnen vinden. "Mogelijk zijn de getallen gegenereerd toen vrouwen nog minder aan duursport deden, maar vooralsnog is het 10 staat tot 1. We weten niet hoe dat komt."

Signalen

Bij hardloopslachtoffers wordt vaak gesproken over een plotselinge dood. Zijn er dan geen alarmerende signalen vooraf? Soms wel, zegt Hoogsteen. "Dan klagen mensen over pijn op de borst, zijn ze kortademiger dan anders, worden ze duizelig bij inspanning of vallen ze een keer flauw. Er zijn wel wat tekenen aan de wand." 

Maar de aangeboren hartafwijking die de jongere lopers soms nekt, is niet altijd te zien op een hartfilmpje. En zo'n hartfilmpje wordt in ons land ook niet zomaar gemaakt. Waar sporters in landen als Frankrijk en Italië een medische keuring moeten ondergaan voordat ze mogen meedoen aan een grote sportmanifestatie, is dat in Nederland niet aan de orde. Omdat het niet kosten-effectief is, volgens Hoogsteen. Toch adviseert hij mensen om goed naar hun lijf te luisteren en aan de bel te trekken bij de eerdergenoemde klachten. "Een arts kan in ieder geval luisteren naar de klachten en kijken of het noodzakelijk is dat er verder onderzoek gedaan wordt."

Risico verkleinen

Om het risico op een fatale afloop te verkleinen, is het verder verstandig sigaretten in de ban te doen en niet te veel kilo's mee te torsen. Rokers en mensen met overgewicht lopen meer kans om in de problemen te komen tijdens het hardlopen. "Je hebt mensen met een Maserati-motor, maar ook mensen met een deux-chevauxtje. Niet elke motor heeft dezelfde capaciteit. Als je bij een lelijk eendje de zweep erover gooit, gaat-ie op een gegeven moment sputteren."

Hardlopen op zich is niet gevaarlijk. Integendeel: "Mensen die aan rustige duursport doen, leven gemiddeld vijf tot zes jaar langer", zegt Hoogsteen. Maar een marathon lopen is niet voor iedereen weggelegd. "Wil je een marathon gaan lopen, laat je dan vooraf door een sportarts adviseren: kan mijn lijf dat wel aan? Vooral op oudere leeftijd, boven de 35."

En een goede training is van levensbelang. "Je moet minimaal 60 kilometer per week lopen om je op zo'n marathon voor te bereiden."

Meer op rtlnieuws.nl:
Dam tot Damloopster overleden na eerdere onwelwording

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`