Nederland

Hier wonen de rijkste mensen van Nederland, en dat zal zo blijven

06 november 2016 11:51 Aangepast: 29 juli 2017 22:00
De villa van Linda de Mol in 't Gooi. Beeld © ANP

In Nederland zijn de inkomensverschillen relatief klein. Toch zit er een flink gat tussen de rijkste en de armste gemeenten. Voor het Financiële Plaatje dook RTL Z in de cijfers.

Op nummer één in de traditionele top vijf staat wederom Rozendaal, niet te verwarren met Roosendaal. Het gemiddelde besteedbare huishoudinkomen in deze chique Gelderse plaats ligt op 58.300 euro. Dat is dus het nettobedrag dat huishoudens overhouden om vrij te besteden, na afdracht van belastingen en premies.

Bloemendaal is een andere topper, zo blijkt uit cijfers van het CBS en de VNG. In de Noord-Hollandse badplaats houden huishoudens door de bank genomen 55.600 euro over om uit te geven aan om het even wat.

Het Zuid-Hollandse Wassenaar volgt op een paar duizend euro afstand op de derde plek. Daar heeft een gezin gemiddeld 52.200 euro te besteden. De top-5 wordt compleet gemaakt door de Gooische plaatsen Laren en Blaricum, waar men ruim 50 duizend euro heeft uit te geven.

Groot verschil

Kijkend naar heel Nederland liggen de verschillen tussen gemeenten behoorlijk uiteen. Vooral in gebieden aan de grenzen van het land ligt het besteedbaar inkomen vaak aanzienlijk lager. In de noordelijke provincies  Groningen (30.700 euro) en Friesland (31.900 euro) hebben huishoudens het minst te besteden.

Toch liggen de twee armste gemeenten van Nederland juist in Limburg, dat trouwens als provincie op de derde plek van laagste inkomens staat. In Heerlen ligt het besteedbaar inkomen door de bank genomen op 28.300 euro. Minder dan de helft van wat men in Rozendaal uit kan geven.

Kerkrade doet het met 28.500 euro niet veel beter. De Limburgse plaatsen worden op de voet gevolgd door Groningen, Pekela, Oldambt, Stadskanaal en Hoogezand-Sappemeer (allemaal in het Noorden van het land).

Sneeuwbaleffect

Jan Rath, socioloog aan de Universiteit van Amsterdam, noemt de economie als hoofdoorzaak van de armoede in deze gemeenten. "Geen bedrijf dat zich in deze gebieden wil vestigen. Er zitten geen klanten en goede aanvoer is vanwege de infrastructuur lastig."

Er treedt hierdoor een soort sneeuwbaleffect op: "Geen werk, geen mensen. In een dunbevolkt gebied valt ook de draagvlak van de middenstand weg. Wie het zich vervolgens kan veroorloven trekt weg en jongeren gaan elders studeren en keren niet meer terug."

Thumbnail

Leegstand in de Groningse gemeente Delfzijl. (Foto: ANP)

Dat er in steden als Rozendaal weinig economische activiteit is maar toch veel rijke mensen wonen, heeft volgens hem te maken met oud geld. "De elite in Arnhem trok hier van oudsher heen, net als de rijke koopmannen in Amsterdam die naar buiten trokken."

Cijfers van het CBS laten zien dat bijvoorbeeld Bloemendaal en Wassenaar als sinds 1931 prominent bovenaan staan als rijkste gemeenten en de inwoners worden ook nog een steeds rijker

Die rijke steden oefenen weer aantrekkingskracht uit op andere rijken. "Restaurants worden duurder, er komen duurdere winkels. Nou, dat zie je in Schiedam niet gebeuren. Daar gebeurt het tegenovergestelde en is het een grote treurnis."

Armoede in grote steden

Armoede komt juist weer het meest voor in grote steden. Onder armoede verstaan we hier mensen met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. In die lijst heeft Rotterdam de twijfelachtige eer om de lijst aan te voeren met 18,7 procent van de huishoudens.

Amsterdam, Groningen en Den Haag scoren ook hoog, met percentages tussen de 18,2 en 17,6 procent. De minste kans op een zeer laag inkomen heb je in weer in Rozendaal. Slechts 2,3 procent van de huishoudens moet het daar met minder doen dan het bijstandsniveau in 1979.

In veel arme gemeenten is industrie vertrokken en is daar niets voor terugkomen, aldus Rath. Hij somt op: "De stokerijen en scheepsbouw in Schiedam, de mijnen in Limburg. Er is niets voor terugkomen en dat zie je dus terug in de cijfers.

Verschillen hardnekkig

In grote steden heeft ook een economische verschuiving plaatsgevonden. "Vroeger was er textielhandel in Amsterdam, stonden er fabrieken en slachterijen. Nu wordt er in de stad vooral geld verdiend in de financiële en creatieve sector."

Kan een arme gemeente überhaupt ooit rijk worden en zal een Rozendaal ooit in armoede kunnen vervallen? "Verhoudingen veranderen soms maar over het algemeen blijft het verschil tussen arm en rijk hardnekkig bestaan."

`