Nederland

Marit koos voor de dood: borderline maakte haar leven ondraaglijk

10 december 2016 17:33 Aangepast: 10 december 2016 20:47
Paul en zijn dochter Marit Beeld © EIGEN FOTO

De pas 21-jarige Marit koos in 2013, op de dag na kerst, weloverwogen voor de dood. Ze had te kampen met de persoonlijkheidsstoornis borderline en wilde daar niet verder mee leven. Haar vader Paul Ulrich herkende veel van zichzelf in zijn dochter.

Verlatingsangst, paranoia, een wisselend zelfbeeld en een leeg gevoel. Het zijn zomaar wat kenmerken van borderline. Voor Paul Ulrich, ook bestuurslid bij de Stichting Borderline, laat de betekenis van borderline zich moeilijk vangen in woorden. Hij noemt borderline het gevoel 'alsof de basis voor een bestaan' ontbreekt. Daardoor kunnen mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis moeilijk relaties aangaan én behouden.

Paul, die er ook zelf aan lijdt, kan er nu goed mee omgaan. Zijn dochter Marit een heel stuk minder, toen ze nog leefde. Wat daarbij zeker een rol speelde, is dat het leven haar ook niet altijd even gunstig gezind was.

Niet het makkelijkste geval

Want om het diplomatiek uit te drukken: Marit was niet het makkelijkste geval. Dat begon eigenlijk al op jonge leeftijd, zegt Paul. Ze had wat artsen een 'disharmonisch profiel' noemen. Marit was een intelligent kind, maar bleek half doof te zijn door vocht in de oren. Dat werd pas laat opgemerkt. Daardoor bleef haar ontwikkeling achter, wat leidde tot frustraties, boosheid en driftbuien. Op latere leeftijd werd ze gepest en seksueel misbruikt. Ze kreeg een psychose en had diabetes. En zie daar: een complex probleemgeval was geboren.

Thumbnail

Marit had een groot gebrek aan zelfvertrouwen en het duurde jaren voordat haar vader haar zover kreeg dat ze van zichzelf durfde te zeggen dat ze oke was zoals ze was. Tot haar 21ste, om precies te zijn – maar een paar maanden voor haar zelfgekozen overlijden. "Ze vond het doodeng om dat te zeggen", herinnert Paul zich. "Borderliners zijn er erg goed in om zichzelf naar beneden te halen." Paul geloofde dat zijn dochter, als ze zichzelf zou accepteren als persoon, zich van daaruit verder had kunnen ontwikkelen.

Dood voelde als opluchting

"Maar daarna kwam de laatste tegenslag. Marit wilde graag psychotherapie volgen. Ze had het gevoel dat psychotherapie haar verder zou helpen. Haar behandelaar vond van niet, dus ging het feest niet door. En dan was er nog een stem in haar hoofd die maar bleef dreunen. Marit was op. Ze heeft toen duidelijk gekozen voor een vrijwillig levenseinde." Dat gebeurde (natuurlijk) niet van de ene op de andere dag. Ze had al diverse zelfmoordpogingen gedaan en beschadigde zichzelf. De dood voelde voor haar als een opluchting.

Marit wist al sinds haar veertiende dat ze borderline had. Of nou ja, ze kreeg destijds te horen dat ze 'borderline in ontwikkeling' had. "Het was voor haar behandelaars heel moeilijk om het te vertellen", zegt Paul. "Alsof het een oordeel is waardoor je niets meer kunt. En dat terwijl het voor ons eigenlijk al duidelijk was. Ik herkende bepaalde dingen van mezelf in mijn dochter."

Verloren jaren

Volgens Paul is het van groot belang dat er zo snel mogelijk een adequate diagnose wordt gesteld en niet alleen een etiket wordt geplakt. "Niet enkel omdat een verwaarloosde borderline mogelijk kan leiden tot erger, maar ook omdat de jaren waarin je niet behandeld wordt, verloren jaren zijn."

(De tekst gaat verder onder de video)

Video: 'Artsen onderschatten borderline bij pubers'

Dat behandeling niet gemakkelijk is, realiseert Paul zich als geen ander. Moeilijke gevallen, zoals bijvoorbeeld zijn dochter, zouden erbij gebaat zijn als ze niet 'op hun etiketten behandeld worden', zegt hij. "De behandelaars moeten heel goed kijken en luisteren naar de behoeften van het kind en het gezin die ze tegenover zich hebben." Zo kan het helpen om voor voor sociale contacten te zorgen als iemand in een isolement zit. Of om iemand thuis te behandelen in plaats van in de beslotenheid van een instelling.

Pellen van een ui

Dat geldt natuurlijk niet voor iedereen. Paul vergelijkt het met het pellen van een ui. "Soms moet je die laag voor laag afpellen om tot de kern te komen, maar je moet ook huilen van het pellen van een ui. Soms is dat niet nodig."

Marit voelde zich 'een foutje' en noemde zichzelf ook zo toen bij haar de diagnose borderline werd gesteld. Toch was haar vader Paul er tot een maand voor haar overlijden van overtuigd dat er nog een zinvol leven voor zijn dochter mogelijk was. Ze was een getalenteerd kunstenaar en had zich daar nog verder in kunnen ontwikkelen. "Maar die laatste tegenslag was er een te veel."

RTL Nieuws sprak ook met klinisch psycholoog Joost Hutsebaut, want hoe herken je borderline eigenlijk? Volgens Hutsebaut gaat het om deze vier signalen.

Heeft u hulp nodig?
Stichting 113Online: 0900 0113
Openingstijden: 24 uur, 7 dagen per week
 
 
De expositie 'De Vogelvanger - Beeldessays over suïcide en preventie' is tot 4 oktober te zien in het uitvaartmuseum Tot Zover, Kruislaan 124, Amsterdam.
Thumbnail

 Het laatste kunstwerk van Marit

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`