Jos Heymans

Europa kan de NAVO niet meer betalen

19 mei 2012 08:31

Aan de rand van Brussel staat het hoofdkwartier van de NAVO; een stel oude barakken waarin de grootste veiligheidsorganisatie ter wereld is gehuisvest. Daar gaat binnenkort een einde aan komen. Over drie jaar moet een nieuw, ultramodern pand gereed zijn. Kosten: ruim één miljard euro. Er is lang voor gespaard, want de lidstaten zouden zo’n bedrag nu niet meer kunnen ophoesten.

Naast tal van militaire problemen, zoals de moeizame strijd in Afghanistan, gaat het ook financieel niet goed met de NAVO.De 28 lidstaten proberen jaar in jaar uit te bezuinigen op de afdracht aan het bondgenootschap. Tot groot ongenoegen van de Verenigde Staten, vanaf de oprichting in 1949 de grootste financier van de NAVO.

Komende week vindt in Chicago een grote NAVO-top plaats. Regeringsleiders en ministers van buitenlandse zaken en defensie komen bijeen om te praten over de toekomst van het bondgenootschap. En de Amerikaanse president Obama, gastheer van de bijeenkomst, zal zijn frustratie over achterstallige betalingen niet onder stoelen en banken steken.

 

"Inmiddels is de Amerikaanse bijdrage gestegen tot 75 procent"

 

De ergernis is begrijpelijk. Tien jaar geleden betaalden de VS ongeveer 50 procent van alle NAVO-kosten; inmiddels is de Amerikaanse bijdrage gestegen tot 75 procent. Het wordt tijd dat de andere lidstaten – in hoofdzaak EU-landen – over de brug komen.

Maar die oproep komt op een wel zeer ongelegen moment. Europa zit tot aan zijn nek in de financiëleproblemen: Griekenland staat op het punt failliet te gaan, Spanje voelt de hete adem van de financiële markten in zijn nek en in Italië, Portugal en Frankrijk is de economische situatie niet veel beter.

Vooral in de Europese lidstaten is de afgelopen jaren fors bezuinigd op defensie en waar dat nog niet is gebeurd, zal dat spoedig volgen. In Den Haag moet het ministerie het met ruim één miljard euro minder doen; meer dan 12.000 banen gaan verloren, veel materieel wordt afgestoten en kazernes worden gesloten. Ruimte om meer geld en middelen voor de NAVO vrij te maken, is er niet. Dat zal de boodschap aan Obama zijn.

Toch wil minister van defensie Hans Hillen niet met lege handen bij de VS-president aan tafel zitten. Afgelopen week kondigde hij aan dat hij zich gaat inzetten voor veel meer samenwerking tussen de Europese lidstaten. Volgens Hillen is samenwerken veel waardevoller dan alleen het budgettaire voordeel: "Het vergroot de slagkracht, maar nog belangrijker: de verbondenheid."

 

"Het schrappen van de JSF vindt minister Hillen dus onzin"

 

Die internationale samenwerking is een manier om de bezuinigingen een beetje op te vangen, maar schept volgens Hillen ook verplichtingen. Het schrappen van de JSF vindt de minister dus onzin: "Dan zeg je tegen de landen om ons heen: knappen jullie het ook voor ons op als onze soldaten moeten vechten en in de problemen komen? Want wij vinden dat te duur."

Het is een vriendelijk gebaar van Hillen naar bondgenoot Amerika. Hij denkt mee over een oplossing, maar trekt geen geldbuidel open. Echt blij zal Obama er niet mee zijn.

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.