Pieter Klein

Een duurbetaalde seksrel zonder seks

18 december 2013 06:33

Adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein over wat hem opvalt in het nieuws.

Ik weet het, er zijn tal van min of meer urgente kwesties die om aandacht schreeuwen. Het drama-Syrië, bijvoorbeeld. De 'would-be' nacht van 'praktisch idealist' Duivesteijn. De aanstaande Europese top. Of voor liefhebbers van Shownieuws - de zoenende burgemeester van Maastricht. Vergeef me m'n voorkeur voor de banaliteit van het onderwerp, maar mijn oog viel gisteren op dit curieuze en intrigerende officiële bericht: 'Streep onder Wassenaarse nazit'. Lees even mee.

Die nazit, dat was de seksrel zonder seks die villadorp Wassenaar bijna twee jaar lang in zijn greep hield, en nu een wonderlijke apotheose kent. De gemeente heeft een slordige 151.000 euro 'zwijggeld' betaald aan kiftende lokale (ex-)politici om slepende juridische procedures te voorkomen; het interim-college wil zo de 'bestuurlijke verhoudingen' herstellen, voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Een nobel streven, en ongetwijfeld kunnen de inwoners van Wassenaar die omgerekend 7,50 euro p.p. ophoesten, maar je vraagt je toch af: welke dienaar van het publieke belang wentelt zoiets af op de gemeenschap? Zit niemand fout, of heeft iedereen fouten gemaakt? En waar hoort dan de rekening thuis?

We moeten terug naar februari 2012, naar het prachtige raadhuis De Paauw; oprijlaan, vergaderzaal met kroonluchters. De Wassenaarse politiek wordt al jaren verscheurd door twisten, beschuldigingen, vijandelijkheden en verhalen over nepotisme. Na een raadsvergadering in februari wordt besloten tot een traditionele nazit, waar ditmaal ook twee oppositieraadsleden aanschuiven: ex-VVD'er Ben Paulides (Democratische Liberale Wassenaar) en Mary-Jo van de Velde (ex-D66, Wat Wassenaar Wil).

"Ik herinner me nog de eerste publiciteit, en de vermelding van '23 centimeter' en wat ik toen dacht: het soort detail dat je niet zomaar verzint..."

Plaats van handeling is de kamer van een CDA-wethouder. Een ovalen tafel, flessen drank op tafel, een nazit die tot diep in de nacht zal duren. De sfeer is geagiteerd. Wat er exact gebeurde zal nu formeel tot in de eeuwigheid ongewis blijven, maar dit was de beschuldiging: op enig moment zou VVD-wethouder Henk de Greef die nacht tegen Mary-Jo van de Velde hebben gezegd dat hij haar wel eens lesje zou willen leren op zijn eigen kamer, gordijnen dicht, met een bepaald lichaamsdeel. Ik herinner me nog de eerste publiciteit, en de vermelding van '23 centimeter' en wat ik toen dacht: het soort detail dat je niet zomaar verzint... De seksrel zonder seks was geboren.

Wat volgt is een politieke soap, waarbij de scenarioschrijver van GTST z'n vingers zou aflikken. De onthulling zelf, de schriftelijke vragen aan het college, de categorische ontkenning van de wethouder, de coalitie en het college die de wethouder steunden. De motie van 'Wat Wassenaar Wil' die een onderzoek eiste; de toezegging van burgemeester Hoekema dat zo'n onderzoek er zou komen. De kapitale blunder van Hoekema om VVD-kopstuk Eenhoorn te vragen als 'meelezer' bij het 'onafhankelijke' onderzoek van het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING), waardoor oppositieleden weigerden mee te werken.

Als je niets te doen hebt, moet je dat onderzoek - dat ruim 30.000 euro kostte - eens heel precies nalezen. Alles over die ene nacht  wordt nauwgezet in kaart gebracht; aankomst en vertrek van alle deelnemers in kamer 0.05, de exacte tafelschikking. Iedereen die de wethouder vrijpleit wordt geïnterviewd, degenen die de beschuldiging van Van de Velde steunen dus niet. De onderzoeker concludeert niettemin dat het 'onwaarschijnlijk' is dat de wethouder de gewraakte uitspraak heeft gedaan. De wethouder, die zegt door een 'hel' te zijn gegaan vanwege de beschuldiging, start vervolgens een procedure om vervolging van de raadsleden wegens laster af te dwingen. Was er misschien wel rook, maar geen vuur?

"De tuchtrechter verwijst naar 'fors drankgebruik, één of meer huilende personen en een onaangename sfeer'"

De raadsleden Van de Velde, haar fractievoorzitter en Paulides laten het er niet bij zitten, en dienen een klacht in bij de tuchtrechter, de accountantskamer. Die maakt gehakt van het onderzoek van BING - niet deskundig, niet zorgvuldig, en onbegrijpelijk hoe de onderzoeker tot zijn 'onwaarschijnlijkheidsoordeel' heeft kunnen komen. De tuchtrechter verwijst mede naar de context van 'fors drankgebruik, van één of meer huilende personen en van een onaangename sfeer als gevolg van al bestaande verstoorde verhoudingen'. Alweer: boeiende kost, en verplichte lectuur voor wethouders en raadsleden die overwegen de belangen van fatsoenlijk bestuur ondergeschikt te maken aan persoonlijke akkefietjes.

De affaire is nu dus afgekocht, maar niet ten einde. De inmiddels ex-wethouder De Greef gaat door met zijn artikel-12 procedure om vervolging wegens smaad en laster af te dwingen. BING gaat in beroep tegen het oordeel van de accountantskamer. Tegelijk voelt de gemeente kennelijk nattigheid, want de drie oppositieraadsleden krijgen in totaal 120.000 euro - De Greef zelf krijgt 31.000 euro - niet alleen vanwege kosten voor juridische bijstand, maar ook wegens 'reputatieschade en smartengeld'. Dat riekt naar een verkapte schuldbekentenis, hoewel het vast niet zo mag heten.

Wat mij het meest dwars zit in die hele zogenaamde Wassenaarse seksrel is het gegeven dat lokale politici een conflict zo uitzinnig hebben laten ontsporen; er zou een verbod moeten komen op politici die het bestuur zo hardnekkig in diskrediet brengen.

Zo mogelijk nog onverkwikkelijker is het dat iemand bijna twee jaar lang onwaarheid heeft gesproken. Of liever: hardnekkig heeft gelogen. Dat liegen is nu nog beloond ook. En daar hebben ze een mooie bestuurlijke uitdrukking voor: schoon schip maken...

pieter.klein@rtl.nl
@pieterkleinrtl