Hella Hueck

Privacy is dood

17 januari 2014 07:42

Economieverslaggever en nieuwslezer Hella Hueck over wat haar bezighoudt in haar werk en privéleven.

Al twaalf jaar heb ik een ouderwets beeldbuisbakbeest in mijn huiskamer staan. Ik zag ze wel, de misprijzende blikken van vrienden bij binnenkomst. Ik trok me er niet zoveel van aan. Zoveel tv kijk ik gek genoeg niet. Maar toen het plastic schakelknopje bleef hangen en de tv op subtiele wijze niet meer uit te schakelen was, gingen we overstag. Ons oog viel op een slanke, platte Samsung Smart TV.

Ik verheugde me op de nieuwe aanwinst. Dus bij thuiskomst snel de stekker erin, software installeren, even de algemene voorwaarden aanvinken. Wacht even, ga eens terug. Wat lees ik daar nou, in een klein onleesbaar vakje? "We may use your Personal Data for marketing purposes, in particular to display to you or present you with advertisements." Nee, hè. Mijn tv ook al?  

"Als privacy is platgeslagen tot een commerciële transactie, stiekem afgetroggeld in algemene voorwaarden, betaal mij dan maar een mooie vergoeding voor mijn kijkgedrag."

Wat ontzettend naïef van mij. Ik weet dat als ik op Google zoek, mijn opdrachten bewaard en verkocht worden. Dat mijn telefoon – als je die functie niet uitzet – data over mijn gedrag doorgeeft. Houdt ook Samsung alles bij over het kijkgedrag van mij en mijn gezin? Hoe zit dat? Niet dat ik me ervoor schaam dat ik even die gekke, koddige pinguïns terugkijk op Uitzending Gemist.

Wat ik thuis doe, is van mij. Ik wil er zelf zeggenschap over hebben of ik die gegevens deel of niet. Bovendien: ik heb 600 euro voor die pit betaald. Hoezo gaat Samsung nóg eens jarenlang geld aan mij verdienen? Als privacy in dit geval is platgeslagen tot een commerciële transactie, stiekem afgetroggeld in algemene voorwaarden, betaal mij dan maar een mooie vergoeding voor mijn kijkgedrag.

Dus heb ik Samsung gebeld. Het callcenter kon mij niet verder helpen. Dan toch maar als 'Hella Hueck, RTL Nieuws' naar het hoofdkantoor in Delft gebeld. Dat opent wel eens deuren. "U kunt een mailtje sturen. U krijgt dan binnen vijf werkdagen antwoord." Apart. Eén van de grootste bedrijven ter wereld wil alles over jou weten, maar stuur maar een mailtje als jij iets van hen wilt weten. Op 8 januari heb ik de mail verstuurd met de simpele vraag wat Samsung nu precies bijhoudt aan kijkgedrag. En vandaag lieten ze me weten dat ze er nog geen antwoord op kunnen geven.

De vorige column die ik over dit onderwerp schreef (in Amsterdam Centrum moet je verplicht je kenteken opgeven bij het parkeren, ik weiger dat) leverde mij de kwalificatie 'privacygekkie' op. 

"Eén van de grootste bedrijven ter wereld wil alles over jou weten, maar stuur maar een mailtje als jij iets van hen wilt weten." 

Maar denk eens na. Eén op de drie huishoudens in Nederland heeft ondertussen een smart tv. Weet jij wat LG, Philips, Sony of Samsung over jou bijhouden? TP Vision, de producent van Smart Philips-tv's, heeft vorig jaar nog flink op z’n donder gehad van het College Bescherming Persoonsgegevens. Want het informeerde kijkers slecht over wat het bijhield aan kijkgedrag. (Het vastleggen van de data zelf mag trouwens wel.) Het geeft het woord kijkkastje wel een heel nieuwe dimensie. Wie kijkt er nou naar wie?

Ik weet wel dat privacy dood is. Privacy-issues rukken verder op in de huiselijke sfeer. Zonder dat je echt doorhebt wat er met je gegevens gebeurt. Zonder dat je er bewust mee akkoord bent gegaan. De tv rukt dus op. (Eerlijk is eerlijk: Ook mijn eigen bedrijf RTL stelt in zijn privacyvoorwaarden dat je klikgedrag geregistreerd wordt en doorverkocht kan worden aan partners.) Wat weet je thermostaat van je dadelijk? Nu de start-up Nest is overgenomen door Google verwacht iedereen dat gegevens over energiegebruik worden doorgesluisd naar het almachtige advertentie-imperium. 

"Is het niet essentieel voor creativiteit dat je in alle vrijheid je gedachten kunt laten gaan, je onbespied waant?"

En wist je dat de Kindle-reader van Amazon je markeringen vastlegt die je in teksten maakt? Ik kan niet goed de woorden vinden hoe groot ik die inbreuk vind. Is er iets intiemer (behalve seks, natuurlijk) dan lezen, je gedachten de vrije loop laten en ze ook weer structureren? Is het niet essentieel voor creativiteit dat je in alle vrijheid je gedachten kunt laten gaan, je onbespied waant?

Wie had een paar jaar geleden kunnen bedenken dat er in de rijke, Westerse wereld stemmen opgaan voor een nieuw mensenrecht: het recht om vergeten, gewist  te worden. Er wordt op dit moment op Europees niveau over gesproken om dat wettelijk vast te leggen. Het ziet ernaar uit dat het recht wordt afgezwakt. Waar sta jij? Vind jij jezelf belangrijk genoeg om vergeten te kunnen worden?

NB:

Eén van de belangrijkste bronnen voor deze column is "Privacy bestaat niet" van Peter Olsthoorn. Vanuit allerlei aspecten (marketing, overheid, burger) belicht hij privacy, op een nuchtere, niet moraliserende manier. Ik vond het een verfrissend boek. 

@hellahueck