Erik Mouthaan

Zou 'Minder! Minder! Minder!' kunnen in Amerika?

23 maart 2014 06:15

Amerika-correspondent Erik Mouthaan over wat hem bezighoudt aan de andere kant van de oceaan.

De opmerkingen kwamen via Twitter en van vrienden: "Wat Wilders zei over 'minder Marokkanen', dat zou echt niet kunnen in Amerika, toch?" Hier mijn antwoord. Het ligt ingewikkelder dan je zou denken.

Je hoort dat soort geluiden in de VS niet van vooraanstaande landelijke politici, maar natuurlijk zijn dat soort gevoelens er wel, en dan met name over de immense groei van de latino-bevolking die een andere taal spreekt en een andere cultuur heeft.

Een opvallend verschil is dat als iemand hier zou roepen: "Willen jullie minder Mexicanen? Dan gaan we dat regelen", verontruste burgers in de VS waarschijnlijk niet massaal aangifte zouden doen. Want de vrijheid van meningsuiting is zo totaal in dit land dat de meeste Amerikanen zullen zeggen: "Het is verwerpelijk, maar je mag zoiets wel zeggen".

"Rouwende weduwes werden in hun gezicht uitgescholden: 'Your husband died because God hates America'"

Hoe ver je precies kan gaan, bleek in het geval van de deze week overleden dominee Phelps van de Westboro Baptist Church uit Kansas. Hij werd gehaat door de meeste Amerikanen omdat hij bij de begrafenis van omgekomen Irak- en Afghanistansoldaten scandeerde dat die naar de hel zouden gaan omdat Amerika te tolerant was voor homo's. Rouwende weduwen werden in hun gezicht uitgescholden: "Your husband died because God hates America".

Walgelijk, maar het hooggerechtshof bepaalde dat het een vorm was van 'freedom of speech' en dat mijnheer Phelps door mocht gaan met zijn haat.

Bij de inauguratie van Obama was er een speciaal demonstratievak gemaakt waar Phelps' familie stond te schreeuwen. En dan niet zoals in Sotsji twaalf kilometer verderop, nee Obama reed op een paar meter langs posters met de tekst 'God hates you'.

Dus ik denk dat hier geen discussie zijn over de vraag of je iets onaardigs over een bevolkingsgroep mág zeggen. De reden dat je het niet hóórt, hangt voor een groot deel samen met het kiessysteem. Er zijn maar twee partijen in de VS dus om een zetel te winnen moet je de meerderheid van de bevolking in je district achter je krijgen. En de meeste mensen schrikken nou eenmaal terug van opruiende taal. In het Nederlandse systeem kunnen partijen een heel specifieke, kleine groep aanspreken en zetels scoren, zo werkt het hier niet.

"De republikein die gouverneur wil worden in Colorado zei dat er zoveel latino's wonen in Miami 'dat het lijkt op een derdewereldland'"

Dat betekent niet dat er nooit een onvertogen woord valt. Neem als voorbeeld de spannende race om lokale posities in de staat Texas. Republikeins kandidaat Dan Patrick kreeg veel kritiek toen hij riep dat er een 'invasie' gaande is van 'illegale terroristen die tropische ziektes het land in brengen'. Hij had het over Mexicanen. De republikein die gouverneur wil worden in Colorado zei dat er zoveel latino's wonen in Miami 'dat het lijkt op een derdewereldland'.

Echter, hij en alle andere 'anti-generaal pardon'-politici zeggen dat ze niets tegen een bepaalde etnische groep hebben, ze gaan vooral tekeer tegen 'wetsovertreders', wat illegalen daadwerkelijk zijn. Ze zijn heel voorzichtig in hun bewoordingen. Niet zoals Wilders die de ene keer wel zegt dat hij enkel praat over criminele Marokkanen en de volgende keer het bijvoeglijke naamwoord weglaat.

Trouwens: niets is zo veranderlijk als een politicus op zoek naar kiezers.

"Als een etnische groep maar groot en invloedrijk genoeg is, beweegt de politiek mee"

De anti-latino-kandidaat in Colorado weigerde zes jaar geleden nog een interview te geven aan een Spaanstalige kanaal in zijn regio, 'iedereen moet Engels spreken'. Nu heeft hij verkiezingsspotjes in het Spaans gemaakt. Als een etnische groep maar groot en invloedrijk genoeg is, beweegt de politiek mee. Amerikaanse minderheden zijn ook sterk in het oprichten van groepen die een betere behandeling eisen en lobbyen bij de partijen.

Begrijp me niet verkeerd, de VS is verre van ideaal als het gaat om integratie en de omgang tussen de verschillende rassen. Op de middelbare school kreeg ik te horen dat Amerika een smeltkroes is van culturen. Nu ik er zeven jaar woon, kan ik je vertellen dat groepen helemaal niet samensmelten maar vooral langs elkaar heen leven. Dat heeft te maken met ras en taal, maar meer nog met hun plek in de economische pikorde.

Wat ik wel bespeur, is meer respect voor elkaar. En minder een 'wij tegen zij'-cultuur. Dat blijkt alleen al uit de woorden 'je bent geen buitenlander maar een Amerikaan van buitenlandse komaf'. Een 'Dominican American', een 'Indian American', een 'Pakstani American', maar bovenal een American. De impliciete boodschap van zo'n term; je bent één van ons. Ja, dat is hyper politiek correct. Maar weet je: de meeste Amerikanen zien liever wat meer politieke correctheid dan 'Minder! Minder! Minder!'