Pieter Klein

Joehoe, Den Haag, wakker worden!

09 april 2014 05:35

Adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein over wat hem opvalt in het nieuws en in zijn privéleven.

'Sunlight is the best desinfectant', Louis Brandeis

Chagrijn kan buitengewoon hardnekkig zijn. Ik had er gisteravond last van, toen ik thuis kwam. Een voortwoekerend, onbestemd onbehagen dat urenlang aanhoudt, nergens heen gaat en nergens toe leidt. Er waren 1001 redenen voor dat chagrijn en ik had me voorgenomen er niemand lastig mee te vallen, maar nu ik er toch niet vanaf kom, kan ik het net zo goed van me afschrijven. Ik bedoel: waarom moet alleen ik lijden onder mijn pesthumeur?

Een van die 1001 redenen van mijn chagrijn treft ons allemaal; het verschijnsel dat polderpolitiek heet. Onze bron van dagelijkse vreugd, woede en ergernis. Brandstof voor verhit debat aan de stamtafel, op internet en aan de dorpspomp die televisie heet. Het wordt in grote hoeveelheden over ons uitgestort, er is geen ontkomen aan. Doorgaans kan ik er wel mee leven, het democratisch recept van onvolkomenheden en ergernissen uit 'de grote leugenfabriek', zoals ik het centrum van de macht mild-ironisch en liefkozend pleeg te noemen.

"Soms wordt het me allemaal even te veel. Om preciezer te zijn: het is dezer dagen schier onverdraaglijk, de litanie van baarlijke nonsens die de marskramers van ons politieke bedrijf ons proberen aan te smeren."

Soms wordt het me allemaal even te veel. Om preciezer te zijn: het is dezer dagen schier onverdraaglijk, de litanie van baarlijke nonsens die de marskramers van ons politieke bedrijf ons proberen aan te smeren. Het overkomt me niet vaak, maar ik heb medelijden met m'n collega's van de politieke redactie die de dames en heren volksvertegenwoordigers en ministers met enige wellevendheid hinderlijk en kritisch moeten ondervragen. Persoonlijk zou ik ze het liefst met de RTL-microfoon op hun hoofd slaan, tot ze schuld bekennen en beterschap beloven.

Zo'n minister van Financiën, die de ene week zegt dat er - na de deal over de strafbaarstelling van illegaliteit en de arbeidskorting - écht geen geld meer is voor andere wensen. En een week later die ruimte opeens wel ziet, maar hoe, dat blijft geheim. Een minister die de Tweede Kamer hooghartig laat weten: op Prinsjesdag hoort u wel hoe het zit, terwijl ondertussen vanuit de achterkamertjes wordt gelekt dat er extra geld voor de zorg is gevonden. Hoera!

Zo'n PvdA-leider, die in het regeerakkoord het principe van strafbaarstelling van de illegaliteit inruilde voor het feestje van het nivelleren, en anderhalf jaar later opeens weer principieel wordt . Via de systematiek van koehandel, om electorale redenen. Diezelfde PvdA-leider die vervolgens extra geld voor de zorg eist, als smeerolie voor een ingrijpende stelselherziening, waar Diederik 'Ik maakte een afspraak, ik gaf mijn woord' Samsom zelf het land mee opzadelde. Wat verwacht-ie van de kiezer: een hoera?

Zo'n VVD-fractieleider, die vorige maand streng zei dat we zuunig moesten blijven, en dat lastenverlichting er voor 2017 zéker niet in zou zitten, en dat dat allemaal onverantwoord geklets van de oppositie was - diezelfde VVD'er verwacht nu applaus van de hogere middeninkomens? Accepteert deze VVD'er zo een lastenverlichting voor iedereen, en denkt-ie dat de kiezer geen geheugen heeft? Hoera! Geen gezeik, iedereen rijk!

"De lijst is eindeloos en buitengewoon ontmoedigend. Politieke trucs, propagandaretoriek en halve waarheden."

De lijst is eindeloos en buitengewoon ontmoedigend. Politieke trucs, propagandaretoriek en halve waarheden. Zo'n minister van Justitie die evident niet het héle eerlijke verhaal vertelt over de deal die ooit met drugsbaron Cees H. werd gesloten. Zo'n staatssecretaris van Financiën die het niet kan opbrengen het conflict over het hogere accijns-dossier en de effecten in de grensstreek voor eind mei te beslechten. Zo'n Tweede Kamer die zich vandaag buigt over het toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, zonder dat schoon schip is gemaakt over wat Plasterk nou wel of niet aan de commissie-stiekem meldde over de verstrekking van metadata. Krankzinnig.

Gisteravond herlas ik een nota, die deftig de Visie Open Overheid heet. Daarin staat dit: 'Transparantie is een wezenskenmerk van de overheid, een conditio sine qua non om het vertrouwen in de overheid te bevorderen'. Laat dat eens op je inwerken... Een enthousiaste ambtenaar heeft zelfs een citaat opgenomen van de legendarische Amerikaanse jurist Louis Brandeis - de Robin Hood van het recht - die ooit zei over de noodzaak van openheid en verantwoording: 'Sunlight is the best desinfectant' - openbaarheid heeft een reinigende werking.

"Op mijn somberste momenten denk ik dat het politieke bedrijf de kwaliteiten zelfreflectie en lerend vermogen ontbeert."

Dag in, dag uit worden we echter geconfronteerd met het tegendeel van een open politieke cultuur. Op mijn somberste momenten denk ik dat het politieke bedrijf de kwaliteiten zelfreflectie en lerend vermogen ontbeert. Waarom nemen politici de kiezers anders zo consequent in de maling met halve waarheden en voortschrijdende inzichten? (En er voor de camera nog zelfvoldaan bij kijken ook.) Sterker, ik voorspel u, als onze politici straks teleurgesteld zijn over het aantal zetels bij de Europese Verkiezingen, dan hebben u en ik, de kiezers, het weer gedaan. Misschien volgt er nog een hand in eigen boezem, dat we, de kiezers, het allemaal niet begrepen omdat het niet goed is uitgelegd...

Ik denk dat de kiezer heel goed doorziet wat er gaande is, en daar af en toe knap chagrijnig van wordt. Joehoe, Den Haag, wakker worden! Welke politicus kunnen we op welk moment geloven? Welk woord, welke afspraak geldt? Is iets meer openheid en iets meer geloofwaardigheid teveel gevraagd? Als je het niet zou kunnen opbrengen voor ons - doe het dan voor jezelf. Da's beter voor iedereen.

pieter.klein@rtl.nl

@pieterkleinrtl