Privacyschending basisscholen

Educatieve uitgevers beroepen zich op 'gerechtvaardigd belang'

25 november 2014 18:10 Aangepast: 25 november 2014 18:32

De branchevereniging Groep Educatieve Uitgeverijen reageert namens haar leden Malmberg, Zwijsen, ThiemeMeulenhoff en Noordhoff op het bericht van RTL Nieuws dat zij beschikken over gegevens van leerlingen. Lees hier hun reactie.

"Namens de Groep Educatieve Uitgeverijen – de brancheorganisatie van educatieve uitgeverijen in Nederland – reageer ik graag op de vragen vragen die u aan (bij Basispoort aangesloten) educatieve uitgeverijen heeft gesteld over de verwerking van persoonsgegevens.

Privacy in relatie tot leermiddelen is een van de belangrijkste aandachtsgebieden van de Groep Educatieve Uitgeverijen (GEU), vanuit het besef dat leerlingen een kwetsbare groep vormen. Het werken met digitale leermiddelen is alleen mogelijk vanuit de garantie dat de privacy van leerkracht en leerling is gewaarborgd.

ZIE OOK: Privégegevens leerlingen basisschool massaal doorgespeeld naar uitgevers

Voor alle duidelijkheid benadruk ik dat Basispoort het enkel en alleen mogelijk maakt dat leerlingen met één gebruikersnaam en wachtwoord kunnen inloggen op leermiddelen van educatieve uitgeverijen – tot tevredenheid van veel scholen. Basispoort verzamelt géén leerresultaten en geeft deze ook niet door. Leerresultaten worden nooit 'teruggeleverd' aan Basispoort en blijven altijd binnen het domein van de school en het leermiddel.

Verder heeft u geconstateerd dat scholen steeds vaker gebruik maken van digitale leermiddelen. Zij doen dit vaak als aanvulling op ander lesmateriaal, zoals (werk)boeken. Digitaal lesmateriaal houdt in dat de leerling zich via de computer of tablet bepaalde stof eigen kan maken en oefenopgaven kan doen. Maar ook toetsen kunnen via de computer afgenomen worden. De leerkracht krijgt dan de leerresultaten van een leerling in te zien. Het digitale leermiddel geeft dus inzage aan de leerkracht in wat een leerling gedaan heeft en wat het resultaat daarvan is.

Wanneer educatieve uitgeverijen persoonsgegevens verwerken, hebben zij of de school een geldige grondslag nodig voor de verwerking van persoonsgegevens. In artikel 8 van de Wet bescherming persoonsgegevens staat een opsomming van alle mogelijke gronden die een gegevensverwerking mogelijk maken.

Een verwerking van persoonsgegevens moet dus altijd op een van deze gronden gebaseerd kunnen worden. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld (1) de toestemming van de betrokkene, maar ook (2) een gerechtvaardigd belang.

Om te kunnen spreken van een rechtsgeldige toestemming in de zin van de Wbp – de eerste mogelijkheid – moet de betrokkene in vrijheid zijn wil hebben geuit. Een leerling die door de school wordt verplicht om van bepaald digitaal lesmateriaal gebruik te maken, kan niet worden geacht in vrijheid zijn toestemming te hebben gegeven. Als een ouder of leerling immers geen toestemming geeft, kan hij immers geen gebruik maken van het lesmateriaal dat door de school wordt gebruikt. Toestemming is om die reden geen goede grondslag voor de gegevensverwerking.

Een gegevensverwerking is echter óók gerechtvaardigd wanneer deze noodzakelijk is voor de behartiging van een gerechtvaardigd belang. Wanneer een digitaal leermiddel inzage geeft – ten behoeve van onderwijsdoeleinden – aan de leerkracht in wat een leerling gedaan heeft en wat het resultaat daarvan is, is er sprake van een gerechtvaardigd belang. Het gaat hier om situaties waarin leerlingen (in de klas) zelfstandig oefeningen doen binnen het leermiddel waarin de leerkracht later inzage moet hebben. Educatieve uitgeverijen hebben daarmee een grondslag om persoonsgegevens te verwerken. Het is voor een leerkracht immers van belang om te kunnen zien wie welke opgaven heeft gemaakt en of een leerling het lesmateriaal onder de knie heeft.

Binnen het Doorbraakproject Onderwijs & ICT is de aanbeveling gedaan om binnen de sector nadere afspraken te maken om de privacy van gebruikers nog beter te waarborgen. Educatieve uitgeverijen zijn voorstander van dergelijke afspraken en onderzoeken in overleg met het doorbraakproject verschillende oplossingsrichtingen, zoals een bindende gedragscode of een convenant tussen partijen in het onderwijs."

RTL Nieuws
`