Nederland

Onschuldigen hard gestraft door fraudewet

04 december 2014 06:00 Aangepast: 08 januari 2015 01:23
Wachtenden bij het UWV. Beeld © ANP

De Fraudewet, bedoeld om misbruik van de sociale zekerheid tegen te gaan, schiet zijn doel voorbij. De wet treft vaak mensen die niet de bedoeling hadden zich schuldig te maken aan misbruik.

Dat concludeert de Nationale ombudsman in een rapport dat vandaag verschijnt, 'Geen fraudeur, toch boete'. Daarin worden harde noten gekraakt over de wet, die begin 2013 in werking trad.

De ombudsman heeft onder meer kritiek op de hoogte van de opgelegde boetes. Zo zou een boete die net zo hoog is als het terug te betalen uitkeringsbedrag (een veel voorkomende praktijk die door de aangescherpte wet wordt gestimuleerd) alleen gerechtvaardigd zijn 'als er sprake is van moedwillige fraude'.

ZIE OOK: Nieuwe aanpak uitkeringsfraude dupeert onschuldige gezinnen

Als het niet voor de hand ligt dat mensen opzettelijk hebben willen frauderen, moet volgens de ombudsman vaker worden volstaan met een waarschuwing. En als ze al een boete krijgen, mag die volgens de ombudsman niet hoger zijn dan maximaal 10 procent van het bedrag dat te veel is uitgekeerd. Ook zouden mensen vaker het voordeel van de twijfel moeten krijgen bij de afweging of de fraude hun ook echt valt aan te rekenen.

De uitkeringsinstanties moeten bovendien vaker kijken naar de persoonlijke omstandigheden van de mensen die, bewust of onbewust, misbruik hebben gemaakt van de sociale zekerheid. Ook zegt de ombudsman dat het uitsluiten van schuldhulpverlening in dat geval niet als strafmaatregel zou mogen worden opgelegd.

ZIE OOK: UWV mag leraar geen torenhoge boete opleggen

Als mensen worden verdacht van fraude, moeten ze gehoor geven aan verzoeken om inlichtingen. Maar uit het onderzoek van de ombudsman blijkt dat het heel makkelijk is om die inlichtingenplicht te schenden zonder de bedoeling te hebben fraude te plegen.

Dat onschuldige mensen hard worden geraakt door de boete, bleek in maart uit onderzoek door de researchredactie van RTL Nieuws. In de praktijk leidt de boete tot schrijnende gevallen. Bekijk hier het verhaal van Sarah, die een boete van 18.000 euro kreeg

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`