Gezondheid

'Kinderen hebben hulp van ouders nodig bij kijken 13 Reasons Why'

29 april 2017 10:26 Aangepast: 29 april 2017 16:16
Beeld © Netflix

In Nieuw-Zeeland mogen jongeren de Netflix-serie 13 Reasons Why, over de zelfmoord van een tiener, alleen bekijken in aanwezigheid van een oudere. Tenminste: dat is sinds deze week het officiële Kijkwijzer-advies. Verstandig, vinden experts. "Kinderen kunnen de serie niet relativeren."

In de populaire, maar controversiële serie legt de 17-jarige Hannah Baker in dertien afleveringen uit waarom ze zelfmoord pleegde. Aan het einde van de serie is ook duidelijk te zien hoe ze dat heeft gedaan. Toch vindt de Nederlandse Kijkwijzer dat geen reden om ook hetzelfde advies te geven als de collega's in Nieuw-Zeeland.

'Zelfmoord is niet normaal'

Kijkwijzer laat weten dat nu al de hoogste leeftijdsclassificatie voor de serie geldt, 16 jaar en ouder, en dat niet is overwogen een nieuwe classificatie aan te maken. Toch zou dat wel verstandig zijn, vindt familietherapeut Else-Marie van Eerenbeemt.

"Door series als deze kunnen kinderen gaan denken dat zelfmoord normaal is", zegt ze. "Dat het een uitweg is, of een oplossing voor problemen die je hebt. Maar dat is het niet. Zelfmoord is niet normaal en het is absoluut geen oplossing."

Heb jij vragen over zelfmoord?

Stichting 113 Zelfmoordpreventie: 0900-0113
Openingstijden: 24 uur, 7 dagen per week

Het kan zijn dat tieners dat niet begrijpen als ze in hun eentje naar de serie kijken. "Iemand moet het ze dan dus vertellen, het liefst een ouder. Daarom is het verstandig dat als je weet dat je kinderen deze serie kijken, je er op z'n minst met ze over praat, maar het liefst met ze meekijkt. Tieners zijn heel kwetsbaar."

Hersenen nog niet af

Door met je kinderen over de thema's te praten, leer je ze relativeren. Dat is bij pubers nog hard nodig, want hun hersenen zijn nog niet ver genoeg ontwikkeld om dat zelf te kunnen, legt Huub Nelis uit. Hij schreef een boek over het puberbrein.

"Jongeren tussen de tien en de twintig jaar oud zijn heel beïnvloedbaar door allerlei prikkels van buitenaf. Dat komt doordat de prefrontale cortex nog niet helemaal ontwikkeld is. Dat is de regiekamer van het brein, daar wordt bepaald welk gedrag bij welke situatie hoort."

Hulp met relativeren

Doordat de prefrontale cortex nog niet af is, lukt het de jongeren niet om te relativeren. Daarnaast reageren jongeren vaak emotioneel en impulsief, zijn ze makkelijk te beïnvloeden door hun vrienden en laten ze zich makkelijk verleiden tot risicovol gedrag. "Al die eigenschappen samen maken dat zo'n serie gevaarlijk kan zijn voor jongeren."

"Stel dat je kind al niet lekker in z'n vel zit door iets dat op school is gebeurd, een vervelende opmerking bijvoorbeeld. Als hij of zij al somber was en vervolgens die serie kijkt, dan komt dat hard binnen. Hij of zij kan dan denken: dit komt nooit meer goed. Op zo'n moment moet je als ouder even bijspringen en helpen relativeren."

Kop thee of hond uitlaten

Volgens Nelis kun je dat bij meisjes het beste doen door een kop thee met ze te drinken, ze echte aandacht te geven en te vragen of het goed gaat met ze. "Als er dan iets mis is, zullen ze die vraag waarschijnlijk heel fijn vinden en je heel makkelijk dingen vertellen."

Jongens vinden zulke aandacht over het algemeen minder fijn. "Ze zijn wat minder direct. Met jongens kun je dit gesprek het beste aangaan tijdens het uitlaten van de hond, of als je zoon naast je zit in de auto. Als hij dan bijvoorbeeld begint over iets dat niet leuk was op school, vraag dan door naar de rest van zijn leven."

Op dit gedrag moet je letten:

"Er zijn signalen die je als ouder kunt oppikken", zegt Nelis. "Als je kinderen stil en teruggetrokken zijn en ze al een langere tijd niet blij zijn. Of nooit willen praten over hun gevoel, geen sociale contacten opzoeken, weinig vrienden hebben en daar ook geen behoefte aan hebben. Dan is het tijd om een gesprek met ze te voeren."

Zo voer je het gesprek:

Volgens Van Eerenbeemt is het geen goed idee om uit het niets over het thema zelfmoord te beginnen. "Dan normaliseer je het, terwijl zelfmoord niet normaal is. Begin er pas over als ze er zelf al mee bezig zijn, bijvoorbeeld doordat ze zo'n serie kijken of als iemand in de omgeving zelfmoord heeft gepleegd."

"Leg ze dan uit dat zelfmoord nooit een oplossing is. Dat mensen zelfmoord plegen omdat ze in een donkere tunnel verblijven en helemaal geen licht meer zien, ook niet van andere mensen, en dat ze geen uitweg zien. Maar presenteer het vooral als uitzondering; kinderen mogen niet denken dat het normaal is."

Heb je vragen over zelfmoord? Bezoek dan de website van 113 Zelfmoordpreventie of bel 0900-0113.

Meer op rtlnieuws.nl:
Bingewatchen of in de ban: nieuwe Netflix-serie over zelfmoord zorgt voor ophef

`