Jos Heymans

De kerk is bij lange na geen Ridderzaal

16 september 2020 06:31

Het zou allemaal anders zijn; dat hadden we tot in den treure gehoord. Geen rijtoer, geen koets, geen balkonscène en geen Ridderzaal. Het was dus wennen in de Grote Kerk, kennelijk de enige ruimte in Den Haag waarin je op anderhalve meter het parlement, het bijna gehalveerde kabinet (voor de staatssecretarissen was geen plek), een enkele hoogwaardigheidsbekleder en een handjevol journalisten kunt huisvesten.

Het is een prachtig gebouw, die Grote Kerk, maar niet echt geschikt voor een Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal zoals die op Prinsjesdag bijeenkomt. Het zicht op de troon werd veel gasten ontnomen door de pilaren. PVV-Kamerlid Tony van Dijck moest zijn stoel voortdurend verplaatsen om de koning te kunnen zien. En kwam daardoor te dicht op zijn buurman te zitten, de vicepresident van de Raad van State Thom de Graaf. Het zal vermoedelijk geen gevolgen hebben. Het Outbreak Management Team had de kerk vooraf coronaproof verklaard; het ventilatiesysteem was op orde.

"Zo'n veertig Kamerleden hadden zich voor de troonrede afgemeld, veel meer dan anders. De angst voor coronabesmetting kon niet bij iedereen worden weggenomen."

Kennelijk was niet iedereen daarvan overtuigd. Zo'n veertig Kamerleden hadden zich voor de troonrede afgemeld, veel meer dan gewoonlijk. En nog een twintigtal anderen was, gezien het aantal lege stoelen, niet komen opdagen. De angst voor coronabesmetting kon niet bij iedereen worden weggenomen.

Alles was anders dan anders. De koning kwam enkele minuten te laat. De commissie van in- en uitgeleide die hem bij binnenkomst verwelkomt, kwam maar niet terug de kerk in. Het veroorzaakte wat nerveus geroezemoes onder de kerkgangers. Dat kwam pas tot rust toen van buiten het gebouw het Wilhelmus klonk, als teken dat de koning toch was gearriveerd.

Het was vooral wennen, omdat er veel anders was dan in de Ridderzaal. Er lagen geen naamkaartjes op de stoelen van de ministers, waardoor de gevolmachtigde minister van Aruba achter een pilaar belandde. Boze tongen beweerden dat de naamkaartjes achterwege bleven om te voorkomen dat voortijdig zou uitlekken dat Wouter Koolmees was aangewezen als 'designated survivor', de minister die het landsbestuur op zich moet nemen als het kabinet door een aanslag wegvalt. Koolmees bevestigde wel zijn afwezigheid, hij kon niet anders, maar niet de reden waarom. Staatsgeheim. Ook na afloop.

"Wat vooral bleef hangen, waren woorden als crisis en alle varianten daarop. Echt een vrolijk verhaal was het niet."

Wie ook op een ongelukkige plek achterin zat en daardoor uit het zicht van de camera's, was de Haagse burgemeester Jan van Zanen. Maar dat was op eigen verzoek. Als voorzitter van de veiligheidsregio moest hij op elk moment weg kunnen sluipen als de situatie daarom zou vragen. Zover kwam het niet; hij kon tot het einde blijven.

Voor degenen die geen zicht op het koningspaar hadden, was de troonrede lastig te volgen. Die waren aangewezen op de her en der opgestelde tv-schermen waarvan het beeld niet synchroon liep met het geluid in de kerk. Wat vooral bleef hangen, waren woorden als crisis en alle varianten daarop. Echt een vrolijk verhaal was het niet.

Voor Oranjeklanten moet Prinsjesdag-nieuwe stijl ronduit een teleurstelling zijn geweest. Vorig jaar waren er nog 75.000 van hen in de stad, nu waren ze massaal thuisgebleven. Een enkeling waagde het er toch op, maar die kreeg nauwelijks iets te zien. Rond de kerk waren niet alleen de straten afgesloten, maar ook nog eens verborgen achter metershoge doeken. Wie geluk had, liep een verdwaald Kamerlid tegen het lijf. Maar de meesten waren op advies van de Kamervoorzitters met busjes aan- en afgevoerd. Veel hoedjes waren er niet te zien.

Volgend jaar maar weer in de Ridderzaal, als 't even kan.