Ga naar de inhoud
Voldoende gas?

Zorgen bij experts over gastekort voor volgende winter: 'Wordt spannend'

Nederlanders doen de kachel aan. Hier in een woonwijk in Zaandam. Beeld © ANP / Hollandse Hoogte / Kim van Dam

Zo lang de komende winter niet al te koud wordt en we bereid zijn de portemonnee te trekken, kunnen we er deze winter warmpjes bij zitten. De opslagen zijn flink gevuld. Maar of dat ook geldt voor volgende winter, dat blijft afwachten, zeggen experts.

De Nederlandse gasopslagen zijn afgelopen zomer meer gevuld dan ooit; gemiddeld zo'n 90 procent vol. Dat zorgt ervoor dat we ons deze winter geen zorgen hoeven te maken of er wel voldoende gas beschikbaar is. Maar volgende winter?

"Het wordt spannend", erkent ook Lucia van Geuns, energiedeskundige bij The Hague Center for Strategic Studies. "In 2022 hebben we onze gasopslagen, onze reserves, kunnen opvullen omdat er nog heel veel Russisch gas was."

Maar dat aandeel Russisch gas loopt snel terug. Volgens berekeningen van Gasunie kwam tussen 2019 en 2021 gemiddeld 35 procent van al het gas dat Europa aankocht uit Rusland. Toen Nederland in april begon met het vullen van de opslagen was dat nog maar 28 procent, en inmiddels is dat nog verder teruggelopen tot maar 5 tot 8 procent. Niemand durft te voorspellen of zelfs dat in 2023 gehaald zal worden.

EU:
Lees ook:
EU: er komt een prijsplafond voor gas ondanks bezwaren Nederland

Vloeibaar gas

Europa, en Nederland, moet dus naarstig op zoek naar alternatieven. Van Geuns: "Het grootste deel komt eigenlijk van LNG, dus vloeibaar gas. Dat vloeibaar gas is ook nodig in andere delen van de wereld. Dat gas is beschikbaar, maar misschien net niet genoeg. En daar zit een probleem voor de winter van 2023."

Daar komt nog eens bij dat China, dat afgelopen jaar nog grotendeels op slot zat en daardoor gas over had, zelf de coronamaatregelen aan het afbouwen is, waardoor nog minder gas beschikbaar zal zijn voor andere landen, ziet Van Geuns.

Maatregelen

Het kabinet deelt de zorgen. Zo werd afgelopen zomer in recordtempo een nieuwe, drijvende LNG-terminal gebouwd in de Eemshaven. Daarmee kan Nederland meer LNG kan importeren. Ook wordt onderzocht of er een of twee extra bij kunnen worden gebouwd in Terneuzen, schreef minister Jetten onlangs aan de Tweede Kamer.

Daarnaast wil Jetten zorgen dat ook volgende winter de gasopslagen weer flink vol zitten. Hij heeft al een subsidieregeling aangekondigd om ervoor te zorgen dat staatsbedrijf EBN dat op zich neemt.

Ook moet het gas dat nu al in de opslagen zit, zo min mogelijk worden aangesproken. In plaats daarvan wil Jetten dat EBN gas dat nu naar Europa koopt om dat door te verkopen. 

Gasunie
Lees ook:
Gasunie bouwt terminal voor vloeibaar gas om te kunnen blijven leveren

Langetermijncontracten

Maar of het genoeg is, dat blijft afwachten. Daarom willen Tweede Kamerleden meer actie, zoals VVD'er Silvio Erkens: "Het belangrijkste is dat we langetermijncontracten gaan afsluiten voor het hierheen halen van aardgas", zegt hij.

"Ik zou zelf zeggen, kijk naar Noorwegen, die hebben dat aangeboden. Als wij als Nederland bijvoorbeeld met Duitsland samen, bereid zouden zijn een contract voor 10 of 15 jaar met hun af te sluiten dan zijn ze ook bereid die prijzen nog verder omlaag te brengen, vergeleken met wat we nu betalen."

Besparing

Maar dat is niet de enige oplossing. Want hoewel Nederland het afgelopen jaar al zo'n 25 procent minder gas verbruikt dan voorgaande jaren, is er waarschijnlijk nog meer besparing nodig.

"Hoe minder gas er nu wordt verbruikt, hoe minder er de komende zomer extra gekocht hoeft te worden om de opslagen weer te vullen", zegt Lucia van Geuns.

GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger vindt dat Jetten makkelijke maatregelen laat liggen. "In Duitsland is gewoon gezegd: na tien uur 's avonds lichtreclames uit, de kachel in publieke gebouwen op 19 graden en winkeldeuren dichthouden. Hele simpele en praktische maatregelen. Wat mij betreft gaat de minister daar echt vol mee aan de slag."

En besparen is ook nog eens extra belangrijk, omdat ook volgende winter de prijzen nog torenhoog zullen zijn.

Driekwart
Lees ook:
Driekwart overheidsgebouwen onzuinig