Ga naar de inhoud
'Teruggeven winsten energiebedrijven'

EU bereikt deal over maatregelen om energierekening te verlagen

De Duitse minister van Energie Robert Habeck en en de Nederlandse Energieminister Rob Jetten. Beeld © ANP

De EU-ministers van Energie zijn het in Brussel eens geworden over een aantal eerste maatregelen die de energierekening voor burgers en huishoudens omlaag moet brengen. Het gaat onder meer om heffingen op de hoge winsten die energiebedrijven boeken zodat die naar hun klanten worden teruggesluisd.

Ook zijn er afspraken gemaakt over een 'solidariteitsbijdrage' van bedrijven die via fossiele brandstoffen stroom opwekken en over verplichte bezuinigingen op het elektriciteitsverbruik in de lidstaten.

Een
Lees ook:
Een Europese maximumprijs voor gas: is dat haalbaar?

Grote stap

"We hebben vandaag een grote stap gezet met een pakket aan maatregelen die rust moeten brengen op de energiemarkt", zegt minister Rob Jetten (Klimaat en Energie). "Nederland heeft de belangrijke noodmaatregelen gesteund: een besparingsdoel op elektriciteit van 15 procent en het teruggeven van de extra winsten die fossiele- en elektriciteitsproducenten nu maken aan huishoudens met een hoge energierekening."

Nederland en de andere EU-landen moeten de maatregelen nu nationaal uitwerken. "We hebben dit in Europa in een recordtijd uit de grond gestampt. De energiecrisis is vooral een Europees probleem dus die moet ook hier in Europa opgelost worden", aldus Jetten.

'Consument gaat hier nog weinig van merken in z'n portemonnee'

Politiek verslaggever Marieke van de Zilver is vandaag in Brussel bij het overleg en legt uit wat er is afgesproken. "Europese landen hebben afgesproken om 15 procent minder elektriciteit te gaan gebruiken, waarvan 5 procent tijdens de piekuren. Nederland is daar een groot voorstander van en heeft daar in Europees verband ook lang voor gepleit."

"Op die reductie van het elektriciteitsgebruik moeten in Nederland nog wel stappen gezet worden want, in tegenstelling tot de gasbeparing die hier erg goed gaat, is er aan elektriciteitsbesparing nog niet veel gedaan. Europese landen moeten zelf invullen hoe ze die besparing willen halen. In Nederland zal het vooral gaan om een voorlichtingscampagne en zullen er waarschijnlijk besparingsmaatregelen worden genomen in overheidsgebouwen", zegt Van de Zilver.

"Verder is afgesproken om winsten af te romen van elektriciteitsbedrijven die geen gas gebruiken voor de opwekking van hun energie, maar wel profiteren van de enorm hoge marktprijzen. Hoe snel dat in Nederland wordt ingevoerd is maar de vraag, dat is erg lastig vanwege het vele aantal energiebedrijven hier, in tegenstelling tot andere Europese landen", zegt ze.

"Als consument gaan we van al deze maatregelen nog weinig in onze portemonnee merken. Daarvoor hebben we meer aan het prijsplafond dat met Prinsjesdag is aangekondigd en dat het kabinet nu snel probeert uit te werken."

Onenigheid over prijsplafond

De ministers praten nog verder over mogelijke andere ingrepen om de energieprijzen te verlagen. Een meerderheid van de 27 lidstaten wil een prijsplafond voor gas, maar dat plan zorgt voor grote verdeeldheid. Onder meer Nederland en Duitsland zijn daar tegen.

Volgens diplomaten wordt deze hoogoplopende kwestie overgelaten aan de EU-leiders, die volgende week in Praag bijeen zullen komen.

Politiek verslaggever Marieke van de Zilver: "Het spannendste onderwerp is niet de deal die nu bereikt is, maar wat Europa gaat doen aan de enorm hoge gasprijs. Daar zijn de Europese landen het erg oneens over. Het gaat om het plan om als EU gezamenlijk een vast bedrag te willen betalen voor gas uit Rusland. Nederland staat daarvoor open. Andere landen vrezen dat door zo’n eenzijdige actie de leveringszekerheid in gevaar komt, omdat Rusland dan niet langer wil leveren. Nederland vindt dat die leveringszekerheid er nu ook al niet is", zegt Van de Zilver.

"Een ander plan dat wordt besproken is om als EU gezamenlijk te onderhandelen met landen die vloeibaar gas produceren, zoals Algerije en Noorwegen. Op dit moment bieden Europese landen tegen elkaar op, waardoor die prijs erg hoog ligt."

"Maar er zijn landen die dit ook nog niet ver genoeg vinden gaan. Vijftien Europese landen willen een prijsplafond afspreken voor al het gas wat Europa importeert. Onder meer Nederland en Duitsland zijn daar erg tegen, een ook de Europese Commissie zit er niet op te wachten. De angst is dat de leveringszekerheid dan wel in gevaar komt omdat gasproducerende landen hun gas dan ergens anders op de wereld gaan verkopen."

"Omdat het zulke splijtende onderwerpen zijn wordt er vandaag geen deal over verwacht. Volgende week wordt daar verder over gesproken door EU-leiders. Maar dat er iets moet gebeuren om de gasprijs omlaag te krijgen, daar is iedereen het wel over eens."

Waarom
Lees ook:
Waarom is het gas in Nederland duurder dan in de rest van Europa?