Alles wordt duurder

Alles wordt duurder: dit kan het kabinet doen om de koopkrachtpijn te verzachten

11 augustus 2022 15:14 Aangepast: 12 augustus 2022 17:26
Een vrouw bij een pinautomaat (archieffoto) Beeld © ANP

Dure boodschappen en een hoge energierekening. Het leven is in de afgelopen maanden flink duurder geworden en daardoor komen steeds meer huishoudens in de knel. Van belastingverlaging tot het verhogen van de zorgtoeslag: wat kan het kabinet doen om onze koopkracht te verbeteren?

Ongekende prijsstijgingen van de dagelijkse boodschappen en torenhoge energieprijzen dwingen het kabinet om met een stevig pakket te komen voor koopkrachtreparatie. Maar wat kan er en op welke termijn? De komende weken buigt het kabinet Rutte-IV zich over deze vraag.

Voor de zomer zei premier Rutte al dat er dit jaar weinig meer mogelijk is. Dat zou te veel vragen van onder andere de Belastingdienst, die het toch al zwaar heeft. In 2023 is veel meer mogelijk, en kan het kabinet weer aan verschillende knoppen draaien om de koopkracht een impuls te geven.

Drie miljard is niet genoeg

Komende week vallen daarover de besluiten, als het kabinet de laatste hand legt aan de begroting voor volgend jaar. In het regeerakkoord was al drie miljard euro apart gezet voor koopkrachtsteun in 2023 voor lage en middeninkomens, dus tot 40.000 euro bruto per jaar.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boodschappen in supermarkt bijna een vijfde duurder

Duidelijk is dat dit gezien de ongekende prijsstijgingen bij lange na niet genoeg is om de koopkrachtpijn te verzachten. Het kabinet zal dus op zoek moeten naar extra miljarden. We zetten een aantal opties op een rij:

  • Verlagen inkomstenbelasting Een makkelijke manier om huishoudens tegemoet te komen, is door de inkomstenbelasting te verlagen of de belastingvrije voet – het deel van je inkomen waarover je helemaal geen belasting betaalt – te verhogen. Dat is echter een hele ongerichte en daardoor hele dure maatregel.
  • Zorgtoeslag verhogen Een andere optie is om de toeslagen te verhogen. PvdA en GroenLinks pleitten voor de zomer al voor hogere zorgtoeslag. Dit jaar lukt dat niet meer, zei het kabinet in juni nog. Maar voor volgend jaar zou dat wel kunnen.
  • Verhogen minimumloon Ook kan de verhoging van het minimumloon verder worden versneld. Eerder dit jaar besloot het kabinet al om de eerste stap van de in het regeerakkoord afgesproken verhoging eerder in te laten gaan. De totale verhoging van 7,5 procent zou nog sneller kunnen, of het minimumloon zou nog verder kunnen worden opgetrokken.
  • Btw verlagen De tijdelijke verlaging van de btw op energie van 21 naar 9 procent en enkele andere maatregelen zorgen er dit jaar al voor dat de stijging van de energierekening wordt gedempt. Het ligt voor de hand om deze maatregelen door te trekken naar 2023 of verder uit te breiden.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Energieprijs torenhoog, en dat blijft nog een tijd zo: 'Ik heb angst voor de toekomst'

  • Accijnzen verlagen Een tijdelijke accijnsverlaging die geldt tot het eind van het jaar maakt tanken op dit moment al iets minder duur. Als het kabinet de maatregel niet doortrekt, ben je vanaf 1 januari in één keer weer 17 cent duurder uit voor een liter benzine. De prijzen aan de pomp lijken over de piek heen, dus de vraag is wel of het nog nodig is. Bovendien heeft het kabinet eerder al aangekondigd dat de onbelaste kilometervergoeding in 2023 van 19 naar 21 cent gaat, wat mensen die voor hun werk de auto gebruiken helpt.
  • Solidariteitsheffing Om miljarden vrij te spelen voor koopkrachtsteun zou een solidariteitsheffing kunnen worden ingevoerd voor bedrijven die veel winst maken door de hoge energieprijzen. Maar volgens het kabinet is dit geen begaanbare weg. Wel is het mogelijk om de winsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten door verhoging van de mijnbouwheffingen.
  • Winstbelasting verhogen Verhogen van de winstbelasting is een andere eenvoudige manier om bedrijven die goede zaken doen in deze tijden een extra bijdrage te laten leveren. Maar vooral de VVD zal niet staan te springen om de lasten voor ondernemers weer te verzwaren.
  • Grote vermogens zwaarder belasten In de coalitie wordt ook gesproken over het zwaarder belasten van grote vermogens. Uit een studie die kort voor de zomer verscheen bleek dat mensen met veel vermogen relatief weinig belasting betalen. In een reactie zei minister Kaag toen al dat ze daar verandering in wil brengen.

Koopkrachtcijfers

De fractievoorzitters van de vier coalitiepartijen komen vandaag voor het eerst sinds het begin van het zomerreces bijeen om bij te praten. De alarmerende berichten over de ontwikkeling van de koopkracht zullen daarbij besproken worden, maar ook bijvoorbeeld de aanpak van het stikstofprobleem.

Het Centraal Planbureau (CPB) komt volgende week vrijdag met nieuwe ramingen van ontwikkeling van de economie en koopkracht volgend jaar. Die vormen de basis voor de onderhandelingen over de begroting voor volgend jaar en eventuele koopkrachtmaatregelen.

Bekijk ook: Ook middeninkomens in de knel door dure boodschappen

Het wordt steeds duurder: boodschappen doen. Marktonderzoeker GfK berekende dat een gemiddeld huishouden met vier personen zo’n 1500 euro meer kwijt is per jaar voor dezelfde boodschappen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore