Miljard voor 'onorthodoxe aanpak'

Van Lelystad Oost tot Breda Noord: kabinet pompt miljard in kwetsbare wijken

04 juli 2022 15:30 Aangepast: 04 juli 2022 16:27
Een actie van de politie in de Utrechtse wijk Overvecht, volgens het kabinet een van de 20 kwetsbaarste stadsdelen van Nederland Beeld © Michiel van Beers

Het kabinet investeert de komende jaren ongeveer 1 miljard euro om de problemen op te lossen waarmee bewoners van 20 achterstandswijken kampen. Het geld gaat onder meer naar betere woningen, armoedebestrijding, onderwijs en het voorkomen dat kansloze jongeren de criminaliteit in gaan.

De ministers Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) en Dennis Wiersma (Onderwijs) lanceerden vanmiddag het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dat moet er voor zorgen dat er op alle fronten, gedurende 15 tot 20 jaar, hulp komt voor de probleemwijken.

Iedereen dezelfde kansen

Doel is dat achterstanden worden weggewerkt, zodat de bewoners dezelfde kansen krijgen op een goede toekomst als bewoners van betere wijken. Omdat er veel leerachterstanden zijn worden alleen voor extra onderwijs al honderden miljoenen uitgetrokken.

Minister Wiersma: "Iedereen in de klas verdient dezelfde kansen om zich te ontwikkelen, ongeacht in welk gezin je bent geboren en in welke wijk je school staat."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kwetsbare jongeren vaak slachtoffer van criminele uitbuiting

Focuswijken

Voor het programma zijn 20 zogenoemde 'focuswijken' aangewezen. Het gaat om:

  • Amsterdam Zuidoost
  • Amsterdam Nieuw-West
  • Arnhem Oost
  • Breda Noord
  • Delft West
  • Dordrecht West
  • Den Haag Zuidwest
  • Eindhoven Woensel-Zuid
  • Groningen Noord
  • Heerlen Noord
  • Leeuwarden Oost
  • Lelystad Oost
  • Nieuwegein Centrale-As
  • Roosendaal Stad
  • Schiedam Nieuwland-Oost
  • Tilburg Noordwest
  • Utrecht Overvecht
  • Vlaardingen West
  • Zaandam Oost

Ook Rotterdam Zuid hoort er bij. Hier loopt al sinds 2011 een programma om achterstanden weg te werken, dat als voorbeeld dient.

Het kabinet noemt deze stadsdelen, waar 1,2 miljoen mensen wonen, de meest kwetsbare gebieden in Nederland. Ze hebben gemeen dat er veel slechte woningen staan en er sprake is van een eenzijdige, overwegend arme bevolking. Er is veel sociale en financiële problematiek. Ook is er sprake van veel onderwijsachterstanden. Veel bewoners hebben nauwelijks toekomstperspectief. Bewoners die er wel in slagen zich goed te ontwikkelen, trekken weg naar betere wijken.

Criminele activiteiten

In hun plaats komen dan weer mensen met lage inkomens en weinig toekomstperspectief. Het zijn wijken waar jongeren vaak vroeg afhaken van school en op straat terechtkomen. Ze zijn een gemakkelijke prooi voor de georganiseerde misdaad, die hen snel geld biedt in ruil voor het verrichten van criminele activiteiten, zo bleek ook gisteren uit een reportage van de onderzoeksredactie van RTL Nieuws.. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hier wonen de 162.000 jongeren met de grootste kans om in de drugscriminaliteit te belanden

Het kabinet wil dit doorbreken met een 'onorthodoxe aanpak'. In de meeste 'focuswijken' lopen al verschillende projecten om achterstanden weg te werken. Maar die zijn vaak gericht op een enkel probleem en hebben een te korte looptijd. Om de negatieve spiraal in de wijken te doorbreken moet er volgens het kabinet langdurig hulp worden geboden op alle fronten tegelijk.

Vogelaarwijken

De aanpak heeft veel weg van die van 15 jaar geleden in de zogenoemde Vogelaarwijken. Toenmalig minister Ella Vogelaar (PvdA) van Wonen, Wijken en Integratie wees in 2007 veertig wijken aan, waarin gedurende lange tijd moest worden geïnvesteerd om achterstanden weg te werken. In 2014 trok echter minister Stef Blok (VVD) de stekker uit de wijkenaanpak. Gevolg is dat veel van de wijken nog steeds kampen met grote problemen. 

Net als toen is voor de aanpak ook nu weer een belangrijke rol weggelegd voor woningcorporaties. In de probleemwijken staan veel goedkope huurwoningen die vaak van een matige tot slechte kwaliteit zijn. Dat geldt ook voor veel particuliere woningen. Het is de bedoeling om veel woningen op te knappen. De slechtste huizen zullen worden gesloopt en vervangen door duurdere nieuwbouw. Hierdoor moeten de wijken weer aantrekkelijker worden voor mensen met meer geld. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Miljard euro voor woningbouw leverde mogelijk niet één huis extra op

'Lange adem'

Minister De Jonge: "Het vergt een lange adem en veel doorzettingsvermogen. Om de stapeling van problemen te doorbreken moeten we de woonsituatie flink verbeteren. Als we willen dat in een wijk echt een gemeenschap ontstaat, dat kinderen in een klas zich aan elkaar kunnen optrekken en als we willen dat mensen in de wijk blijven wonen als ze meer verdienen, moeten we bouwen aan gemengde wijken met een divers woningaanbod."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore