'Stap met grote symbolische betekenis'

Kabinet gaat institutioneel racisme door deel Belastingdienst erkennen

25 mei 2022 14:04 Aangepast: 25 mei 2022 14:21
Staatssecretaris Van Rij van Financiën staat pers te woord. Beeld © ANP

Het kabinet gaat erkennen dat bij een deel van de Belastingdienst institutioneel racisme heeft plaatsgevonden. Dat heeft de ministerraad vandaag besloten, melden bronnen aan onze politieke redactie. Volgende week komt staatssecretaris Van Rij met de officiële erkenning.

Vandaag sprak de ministerraad over een voorstel van staatssecretaris van Financiën Marnix van Rij. Ook vorige week sprak de ministerraad erover, maar toen kwamen de aanwezigen er niet uit. Komende dagen gaat Van Rij kijken naar de formulering, zei hij na afloop van de ministerraad. Aanstaande maandag komt hij met een brief en een nadere toelichting.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Belastingdienst zette mensen op zwarte lijst vanwege uiterlijk of nationaliteit

Vooruitlopend daarop wil hij nog niet al te veel kwijt over het onderwerp. "Het gaat er niet om mensen nu aan de schandpaal te nagelen. Al helemaal niet de Belastingdienst, want die functioneert als organisatie heel goed. Maar we moeten ook niet ontkennen dat dit zich heeft voorgedaan en we moeten er iets mee."

Er is sprake van institutioneel racisme omdat de Belastingdienst mensen op een fraudelijst plaatste om allerlei onjuiste redenen. Zo bleek bijvoorbeeld dat mensen die geld gaven aan een moskee, om die reden kans maakten om op die fraudelijst te komen. Ook nationaliteit kon een rol spelen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Belastingdienst wist al anderhalf jaar van discriminerende handleiding

Strengere controle

Jarenlang gebruikte de Belastingdienst een omstreden systeem om fraudeurs op te sporen. Uit onderzoek van PwC bleek dat mensen met een 'niet-westers voorkomen' strenger werden gecontroleerd. Ook nationaliteit, leeftijd en bijvoorbeeld donaties aan moskeeën konden een reden zijn om eruit te worden gepikt.

Van Rij gaf eerder al toe dat hier 'verwerpelijk' en 'discriminatoir' is gehandeld, maar van racisme wilde hij toen niet spreken. Ook premier Rutte zei eerder dat hij niet vindt dat er bij de Nederlandse overheid sprake is van institutioneel racisme.

Symbolische betekenis

"Jarenlang wilde het kabinet niet erkennen dat bij onderdelen van de Belastingdienst institutioneel racisme heeft plaatsgevonden. Nu, na steeds meer politieke druk doet het kabinet dit alsnog, een stap met grote symbolische betekenis voor al die mensen die het slachtoffer zijn geworden van deze vooringenomen handelwijze", zegt politiek verslaggever Roel Schreinemachers.

"Al sinds het begin van de toeslagenaffaire zeggen slachtoffers dat ze geselecteerd zijn op hun afkomst en dubbele nationaliteit. Of het kabinet hen extra gaat compenseren, is nog niet duidelijk." Ook is nog niet duidelijk wat de reikwijdte zal zijn van de erkenning.

Of er excuses komen van het kabinet wil de staatssecretaris ook nog niets zeggen. "Wilt u me vergeven dat ik daar maandag op terugkom?"

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore