Ga naar de inhoud
Na kritiek

Discussie over kleding Kamerleden, maar er is helemaal geen formele dresscode

Parlementariërs deze week tijdens een debat in de Tweede Kamer. Beeld © ANP

Wat draagt een Tweede Kamerlid tijdens een debat in het parlement? Die discussie laaide deze week op na kritiek op de kleedstijl van Peter Kwint (SP) en Lisa Westerveld (GroenLinks). Het is niet voor het eerst dat erover wordt gesproken. Wat zijn de regels eigenlijk? Politiek commentator Frits Wester en etiquette-expert Anne-Marie van Leggelo geven antwoord.

Het shirt van Westerveld zou niet 'fatsoenlijk' zijn en de kleding van SP'er Kwint zou 'meer geschikt zijn voor een festival'. De zuurgraad op Twitter bereikte deze week weer een bedenkelijk niveau. De discussie is niet nieuw, zegt commentator Frits Wester.

"Het punt is: er zijn geen voorschriften in de Tweede Kamer die bepalen dat mannen een jasje en een das moeten dragen en vrouwen een jurk of mantelpak. Er is geen formeel kledingvoorschrift."

Eigen invulling

En dat is nou juist het probleem, zegt etiquette-expert Anne-Marie van Leggelo. "Op het moment dat zoiets niet vaststaat, gaat iedereen daar zijn eigen invulling aan geven. En dat zorgt dan weer voor discussies."

Hans
Lees ook:
Hans Spekman geeft trui aan museum Utrecht

Norm die verschuift

Wester benadrukt dat er geen regels zijn die mensen verbieden om in een shirt van een hardrockband te lopen, of op sneakers. Maar er zijn wél ongeschreven regels, die bepalen dat min of meer 'nette' kleding de norm is in de Tweede Kamer.

En díe norm schuift heen en weer, als een golfbeweging, zegt Wester. "Na de jaren 60 werd de kleding in de Tweede Kamer een beetje losser, net als in de rest van de samenleving. Toch waren er nog steeds mensen die hun wenkbrauwen fronsten bij de aanblik van PvdA-staatssecretaris Jan Schaefer (Volkshuisvesting) die altijd in spijkerpak liep."

Jurk en pak

In de jaren daarna werd de kleding aan het Binnenhof juist weer wat formeler. "Dames in jurk of mantelpak en mannen in  twee- of driedelig pak. Midden jaren tachtig kregen jonge mannelijke Kamerleden die zonder das door gebouwen van het Binnenhof liepen, van hun collega's te horen: 'je bent hier niet in de Knesset'." De Knesset is het Israëlische parlement, waar mannen vaak geen stropdas dragen vanwege het klimaat.

Jasje aantrekken

"En begin deze eeuw, zo’n 20 jaar geleden, werd toenmalig staatssecretaris van Financiën Wouter Bos nog door Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven aangespoord om zijn jasje aan te trekken. De uitzondering daarop was PvdA’er Hans Spekman, die door zijn moeder gebreide truien in de Tweede Kamer droeg."

Diezelfde Spekman roerde zich deze week op Twitter nadat Westerveld werd aangevallen op haar kledingstijl. "Trek het je niet aan. Je doet goed werk en met ziel en zaligheid", schreef hij.

Kledingstijl kan helpen een brug te slaan tussen Tweede Kamerleden en de mensen die ze vertegenwoordigen, zegt etiquette-expert Van Leggelo. "Door geen jasje te dragen kan een Kamerlid ook duidelijk maken: ik ben vertegenwoordiger van een groep mensen die zelf ook niet zo vaak een jasje draagt."

Doel bereiken

Maar kleding kan je ook goed helpen om je doel te bereiken, zegt Van Leggelo. "Als je actievoert bijvoorbeeld dan helpt de kleur rood om dat uit te stralen. Als je betrouwbaarheid wil uitstralen is het goed om de kleur blauw te dragen."

Maar het belangrijkste is volgens Van Leggelo, dat Kamerleden ervoor zorgen dat het over de inhoud gaat, niet over de kleding van de boodschapper. "Dat leidt af en helpt je niet om je doel te bereiken."

Ministers met leren jasje en sneakers

Wester ziet de laatste tijd weer een lossere norm in de Kamer. "Toen Khadija Arib nog Kamervoorzitter was, spoorde ze Peter Kwint altijd aan om een jasje te dragen. Maar de nieuwe voorzitter, Vera Bergkamp, laat hem nu met rust. En vandaag de dag lopen mannelijke en vrouwelijke Kamerleden, en ook ministers, op sneakers door de Kamer", aldus Wester.

"Je komt er nu alle stijlen tegen. Een vrouwelijk minister in leren motorjack tijdens een debat, vicepremier Sigrid Kaag op goudkleurige gympen na de ministerraad. En premier Mark Rutte gooit, zodra het formele deel van de dag erop zit, zijn das af. Dan verruilt hij zijn blauwe pak voor een spijkerbroek, hoodie en all-stars. Waarmee hij ook voor de camera verschijnt. In de tijd van Lubbers, Kok en ook nog Balkenende was dat ondenkbaar."