Koning bood ook al excuses aan

Premier Rutte: diepe excuses en vergoedingen voor geweld in Indonesië

17 februari 2022 14:33 Aangepast: 17 februari 2022 20:37

Premier Rutte heeft namens de regering officieel excuses gemaakt voor het geweld in Indonesië. Vanochtend werd er een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat het extreme geweld dat Nederlandse militairen in Indonesië hebben gebruikt nagenoeg ongestraft is gebleven. "Voor het stelselmatige en extreme geweld en het consequent wegkijken van vorige kabinetten maak ik diepe excuses", zei Rutte.

Er komt een bestaande schikkingsregeling voor slachtoffers en weduwen. 

In 2020 bood koning Willem-Alexander al zijn excuses aan. "Voor de geweldsontsporingen van Nederlandse zijde in die jaren wil ik hier nu, in navolging van eerdere uitspraken van mijn regering, mijn spijt uitspreken en excuses overbrengen," zei de koning toen tijdens een staatsbezoek aan het land.

Diepe excuses

Vandaag maakt de premier namens het kabinet 'diepe excuses'. Het is een indringend en confronterend rapport", zei premier Rutte in een verklaring vanuit Brussel. "We moeten de beschamende feiten onder ogen zien." Rutte vervolgde: "Nederland voerde een koloniale oorlog waarin stelselmatig en wijdverbreid extreem geweld werd gebruikt, tot martelingen toe, die in de meeste gevallen onbestraft bleven."

In het rapport Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië staat  dat Nederland verantwoordelijk was voor structureel, buitensporig geweld tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). Nederlandse rechters hadden in die tijd uitermate veel begrip voor de militairen en hun positie en er was vooral oog voor militaire belangen. 

Het veelvuldig wegkijken van de militaire justitie had volgens de opstellers van het rapport directe gevolgen voor de toepassing van geweld aan Nederlandse zijde. Het gedoogbeleid leidde tot geïnstitutionaliseerde straffeloosheid, zeggen zij.

Plegers van misdrijven die niet functioneel werden geacht, zoals verkrachtingen en moorden op publieke plaatsen, werden wel bestraft. Maar bij alle stappen in de procedures, op alle niveaus, waren impulsen aanwezig om vervolging tegen te werken dan wel te voorkomen.

'Overtreffende trap van alle eerdere spijtbetuigingen'

"De excuses zijn een historisch moment", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Wat vandaag wordt uitgesproken, is de overtreffende trap van alle eerdere spijtbetuigingen en excuses namens Nederland, bijvoorbeeld door ministers, ambassadeurs en de Koning. Deze woorden zijn óók expliciet gericht aan de veteranen en de Indische gemeenschap in Nederland. Voor sommigen komen de excuses veel te laat, voor anderen had het nooit gehoeven. Maar in kabinetskringen wilde men niet nóg langer wachten, nu uit jarenlang onderzoek zo expliciet blijkt wat de Nederlandse regering wist."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onderzoek: Nederlands geweld in Indonesië extreem en structureel, kabinet zint op excuses

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore