Plannen nieuw kabinet

Twee dagen debat in vogelvlucht: uitgestoken hand Rutte is nu nog leeg

19 januari 2022 21:53 Aangepast: 19 januari 2022 22:03
Premier Rutte tijdens de tweede dag van het debat over de regeringsverklaring.

Twee dagen lang is er in de Tweede Kamer gediscussieerd over de plannen van het kabinet-Rutte IV. Wat heeft dat opgeleverd en wat viel op? Twintig uur debat samengevat in vijf punten.

1. Omstreden bezuinigingen niet teruggedraaid

Het kabinet is nu niet van plan een streep te zetten door twee omstreden maatregelen uit het regeerakkoord: een bezuiniging van honderden miljoenen op de jeugdzorg en het nieuwe AOW-plan. 

Over de AOW: veel partijen vinden het 'onacceptabel' dat in het nieuwe coalitieakkoord het minimumloon wel omhoog gaat (in stapjes met 7,5 procent) maar de AOW-uitkeringen niet. Van links tot rechts drongen partijen erop aan die koppeling te herstellen. Maar het nieuwe kabinet is dat vooralsnog niet van plan omdat dat ruim 2,4 miljard per jaar kost. "Echt serieus geld", zei Rutte.

Ook mensen die nu al een goed aanvullend pensioen hebben, zouden er bovendien van meeprofiteren.

2. Geen nieuwe wind, hooguit een briesje 

Sigrid Kaag (links) en premier Rutte. Sigrid Kaag (links) en premier Rutte.

De term nieuwe bestuurscultuur werd de afgelopen tijd te pas en te onpas genoemd. Politiek commentator Frits Wester zag nog geen nieuwe wind. "Meer dan een licht briesje is het nog niet. De toon van de premier richting de oppositie was welwillend en vol van begrip en ook probeerden de regeringspartijen zich op punten als de koopkracht meer dualistisch op te stellen."

Maar het heeft nog niet tot concrete aanpassingen van beleid geleid, vervolgt Wester. "Er zijn nog geen zaken gedaan. De oppositie kan nog niet zeggen: kijk, dit hebben we nu concreet binnengehaald. Voorlopig blijft het allemaal bij inspanningsverplichtingen zonder garanties." De verwachting dat het roer ineens compleet zou worden omgegooid, zou ook weinig realistisch zijn, zegt Wester. "Daar is echt meer tijd voor nodig."

3. Iedereen gaat erop achteruit

Ook al smijt het kabinet met miljarden, bijna iedereen gaat er dit jaar in koopkracht tientjes op achteruit. Dat komt door de snelle prijsstijgingen. Eerst gingen de energieprijzen al omhoog, ook de boodschappen worden snel duurder.

Aan de verwachte koopkrachtdaling van dit jaar zal weinig meer kunnen worden gedaan. Het nieuwe kabinet gaat wel kijken hoe de koopkracht voor de jaren erna kan worden gerepareerd. 

4. Aanvallen van Geert Wilders

Vera Bergkamp, voorzitter van Tweede Kamer, en Geert Wilders. Vera Bergkamp, voorzitter van Tweede Kamer, en Geert Wilders.

Beide dagen begonnen chaotisch vanwege aanvaringen van Geert Wilders met Kamerleden en de premier. Zo bezorgde een tweet van Wilders over de afkomst van de nieuwe justitieminister, Dilan Yeşilgöz, veel kritiek. Wilders wekte de suggestie dat zij en haar partij zijn beveiliging niet serieus zouden nemen. 

Ook sprak de PVV-leider minutenlang over VVD-adviseur Soumaya Sahla, die in 2005 gearresteerd werd voor betrokkenheid bij de zogeheten Hofstadgroep en later veroordeeld werd tot drie jaar celstraf. Inmiddels zet zij zich juist in om radicalisering tegen te gaan. Wilders noemde haar 'een veroordeelde terrorist die in de Kamer loopt'. Het debat ontspoorde toen Wilders ook Soumaya's zus Fonda, nu D66-Kamerlid, erbij betrok.

Meerdere partijen vonden de uitspraken van Wilders te ver gaan. VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans benadrukte dat Soumaya Sahla niet voor de VVD-fractie werkt en dus geen toegang heeft tot het Kamergebouw. Volgens Rutte is Wilders door de 'ondergrens van fatsoen' gezakt. 

5. Rutte hoeft geen functie elders

Premier Mark Rutte Premier Mark Rutte

Tijdens het debat kwam er ook nog een onthulling van de premier. Iedere kabinetsperiode gaan er geruchten dat Rutte vroegtijdig stopt voor een andere baan, bijvoorbeeld een functie in Brussel. Kamerlid Pieter Omtzigt wilde weten of Rutte zo'n 'functie elders' ambieerde.

De premier antwoordde dat hij geen ambitie heeft voor 'Washington of Brussel of waar dan ook'. "Ik vind het hier veel te mooi, en heb energie en zit vol plannen", luidde het antwoord.  

Frits Wester: 'Heb even geduld, was de boodschap'

"Heb even geduld. Dat was samengevat de boodschap van premier Rutte richting de oppositie en regeringspartijen. Concrete toezeggingen over koopkrachtreparatie, het budget voor de jeugdzorg of de aardgaswinning in Groningen kon en wilde de premier nog niet doen. Dat was zeker voor de oppositie teleurstellend, het bleef bij een inspanningsverplichting.

Het kabinet moet en wil de Kamer nog wel tegemoet komen omdat het geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer. Zeker als het gaat om de koopkracht van ouderen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore