Experts over nieuwe vorm

Coronapersconferentie-nieuwe stijl: plaatjes voegen weinig toe, tolk is nu postzegel

14 januari 2022 22:20 Aangepast: 15 januari 2022 09:05
Gebarentolk Irma Sluis stond niet langer tussen de twee sprekers, maar in een aparte ruimte. Beeld © ANP

De vaste kijker is het vast niet ontgaan: de coronapersconferentie heeft een flinke make-over gekregen. Meer graphics, minder tekst, korter én een nieuwe minister. Maar is het een verbetering? Vier deskundigen keken met kritisch oog naar de vernieuwde persconferentie en geven hun mening.

Bas van den Putte, hoogleraar gezondheidscommunicatie aan de UvA: "Een dappere poging, maar de uitwerking is amateuristisch. De plaatjes waren gewoon niet goed. De graphics lieten namelijk iets anders zien dan wat Ernst Kuipers op dat moment vertelde. Dat werkt dus niet. Wat in het oor en in het oog komt, moet hetzelfde zijn. Dat was niet zo. De plaatjes waren ook te ingewikkeld, er was te veel te zien en ze werden niet goed uitgelegd. Daardoor ga je als kijker dus kijken wat er staat en luister je niet meer naar het verhaal."

Wat Van den Putte wél goed vond, is dat Ernst Kuipers en Mark Rutte van dichterbij in beeld werden gebracht. "Daardoor komen ze beter je huiskamer in. Rutte keek alleen wel veel naar beneden. Dat werkt niet goed, daardoor had hij te weinig contact met zijn publiek thuis. Rutte zei dat hij begrip heeft voor de ondernemers en snapt dat die balen. Maar hij las het voor, dan komt het toch minder oprecht binnen dan als je dat uit je hoofd vertelt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Rutte: er zijn grote onzekerheden, daarom kan niet alles tegelijk open

Van den Putte vond het regiewerk rommelig. "De figuren veranderden steeds van grootte en plek en daardoor was de gebarentolk niet altijd goed in beeld. Ik zou zeggen: kies dan voor ondertiteling. Het eerst deel in de persconferentie was stukken korter. Dat vond ik goed: twaalf minuten. Maar ik vond wel dat de inhoud beter kon. Waarom kunnen sommige sectoren wel open en andere niet? Had dat beter uitgelegd, dus laat zien wat de effecten zijn als je bijvoorbeeld de horeca opent.  Of wat er gebeurt als je alles opent. Daar had ik graag plaatjes bij gezien. Nu voegden de plaatjes niets toe."

Lars Duursma Lars Duursma

Lars Duursma, communicatie-expert: "Ik vond het niet heel anders, maar wat mij echt opviel was dat er een andere sfeer hing. De interactie tussen de pers en de twee sprekers was echt anders. Je merkte bij De Jonge toch meer irritatie en frustratie tussen de vragenstellers en de minister. Dat komt omdat De Jonge graag dingen beter wilde weten en niet goed was in dingen toegeven. Nu is Ernst Kuipers natuurlijk nog nieuw, maar die andere interactie viel me echt op."

Hoe deed de nieuwe minister het? "Kuipers noemde zijn vier kinderen bij een vraag over eenzaamheid. Dat zorgde voor een persoonlijk moment. Ik vond zijn aftrap van zes minuten rustig en professioneel, maar hij was beter in het stuk daarna waarin hij de vragen van de pers ging beantwoorden. Je merkt toch dat hij minder goed is in het teksten voordragen en dan is het ook nog een tekst die grotendeels door anderen is voorbereid. Dat was zichtbaar minder zijn ding." 

Wat Duursma heel erg miste was de uitleg van het kabinet: hoe de afweging is gemaakt. "Dus: waarom kunnen de winkels wel open, maar de bioscopen niet? En waarom mag je straks wel naar de kapper maar niet naar het theater? Je moet duidelijk aangeven hoe je tot dat besluit komt. Die kwam wel, maar pas in de antwoorden met journalisten. Die afweging heeft te maken met de intensiteit en de duur van de contacten, het kabinet had die afweging duidelijker moeten maken. Dat willen mensen weten." 

Marieke van de Zilver Marieke van de Zilver

Marieke van de Zilver, die voor RTL Nieuws bijna alle coronapersconferenties bezocht: "De nieuwe achterwand viel mij als eerste op. Er stond altijd: 'Samen krijgen we corona onder controle.' Nu staat de website van de Rijksoverheid erop. Ook anders zijn de icoontjes op de katheders van Rutte en Kuipers. Bij Rutte staan nu de icoontjes afstand, lucht en mondkapjes. En bij Kuipers: testen, vaccineren en wassen. Twee nieuwe icoontjes dus: die van mondkapjes en vaccineren."

Wat de politiek verslaggever verder opviel, was dat de spreekteksten stukken korter waren. "Om elf over zeven waren ze al klaar. Bij vorige persconferenties waren de sprekers vaak tegen half acht nog wel bezig. Ik denk wel dat dit beter is. Mensen stoppen op een gegeven moment toch met luisteren en die kijken de vragenronde dan niet meer. Je kunt maar een beperkte hoeveelheid informatie tot je nemen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Geen quarantaine meer nodig na boosterprik of recent herstel van corona

De korte spreekteksten zorgden er volgens Van de Zilver wel voor dat beslissingen minder goed werden toegelicht. "De discussie voorafgaand aan de persconferentie ging vooral over waarom de ene sector nu wel open kan en de andere niet.  Dus waarom kunnen we nu morgen wel weer winkelen, maar niet naar een restaurant? Een toelichting in die afweging miste ik wel."

Ze vond dat Kuipers het goed deed. "Hij was rustig en liet zich niet van de wijs brengen. Ik had wel meer gehoopt op een langetermijnverhaal. Kuipers heeft al meerdere keren gezegd hiermee aan de slag te gaan. Natuurlijk, hij is nog maar net begonnen, maar nu bleef het perspectief toch wat hangen met dat ze op 25 januari met een nieuw weegmoment komen en dat ze hopen dat er dan meer kan. Maar er werd dus niet gezegd waar dat besluit dan van afhangt en op basis waarvan waarop beslissingen worden genomen. Ik had gehoopt dat we meer zouden worden meegenomen in dat proces."

Maaike is doof en helemaal afhankelijk van de gebarentolk. Maaike is doof en helemaal afhankelijk van de gebarentolk.

Maaike Ferf Jentink is doof en keek de persconferentie via de gebarentolk. "Die is nu een gebarenpostzegel geworden. Ik kon de tolk nu niet meer goed volgen omdat de postzegel veel te klein is. De mimiek van de tolk is ook bijna niet te zien en dat is juist een belangrijk onderdeel van de Nederlandse gebarentaal. Met mimiek wordt essentiële informatie gegeven. De positie van de gebarentolk in de setting is dus erg belangrijk."

Maaike kreeg daardoor geen contact met wie er praat. "Mijn ogen moeten zich alleen richten op de tolk. Bij de vorige persconferenties kon ik de premier ook zien wanneer hij praatte. Hierdoor kreeg ik veel beter een totaalbeeld. Dat is nu helemaal weggevallen. Daarnaast vraagt het ook veel meer inspanning om de tolk te kunnen volgen en dat is natuurlijk niet de bedoeling van een persconferentie die over een crisissituatie gaat."

De afbeeldingen van Kuipers kwamen maar kort in beeld. "Omdat ik naar de tolk moet kijken en naar de plaatjes, kon ik dat niet goed volgen."

Wat haar betreft had de tolk dus gewoon tussen Rutte en Kuipers moeten blijven staan. "Dan zou de persconferentie voor mij veel beter te volgen zijn. Het is essentieel om samen met doven de meest optimale setting te kiezen. Ik vind het absoluut geen verbetering en dat is jammer voor alle doven en mensen die gebarentaal hard nodig hebben."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De regels op een rij: winkels en alle scholen open, horeca blijft dicht

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore