Plannen Rutte IV

Jullie vragen over het regeerakkoord: krijg ik een huis? Hoe zit het met 't leenstelsel?

16 december 2021 12:58 Aangepast: 16 december 2021 16:01
Beeld ter illustratie. Beeld © ANP

Bijna gratis kinderopvang, een suikertaks op frisdranken, grote klimaatdoelen en een wijntje bij de kapper. Het nieuwe regeerakkoord bevat een berg aan plannen en ambities en daar hebben jullie een hoop vragen over. Frits Wester beantwoordt de belangrijkste.

Jennifer: Waarom gaan ze bezuinigen op de zorg tijdens een pandemie?

Het is iets ingewikkelder. De komende jaren gaat er veel extra geld naar de zorg. De komende vijf jaar groeien die uitgaven met 10 miljard. Daarnaast wil het kabinet de groei wel afremmen om de zorg ook op termijn betaalbaar te houden. De zorgkosten mogen vanaf 2026 minder hard stijgen, vindt het kabinet. In 2026 gaat het nog om bijna 800 miljoen euro minder, in de jaren daarna gaat dat oplopen tot bijna 5 miljard euro minder in 2052.

Opvallend: er staat in het nieuw regeerakkoord niets over de verhoging van de salarissen in de zorg om het vak aantrekkelijker te maken.

Maureen: Krijgen studenten compensatie voor het leenstelsel?

Het leenstel wordt afgeschaft. Vanaf studiejaar 2023/2024 komt er een basisbeurs voor alle studenten, plus een inkomensafhankelijke aanvullende beurs.

Studenten die onder het leenstelsel moesten lenen, krijgen compensatie in de vorm van korting op hun studieschuld of een studievoucher. Daarvoor wordt 1 miljard euro uitgetrokken door het nieuwe kabinet. Dat bedrag komt boven op het huidige budget voor studievouchers.

Jan: Heb ik meer kans op een huis als starter?

Bouwen, bouwen, bouwen; roept het kabinet steeds. Logisch: er is een woningtekort van 300.000 huizen. Dat bouwen gaat gebeuren: het kabinet wil elk jaar 100.000 nieuwe huizen bouwen. Van die te bouwen woningen moet minstens twee derde bestaan uit sociale huurwoningen of koopwoningen van minder dan 355.000 euro.

Genoeg bouwplannen, maar daarmee is de wooncrisis nog niet opgelost in de komende 4 jaar. De verhuurdersheffing wordt afgeschaft. Door deze belasting voor grote verhuurders gingen woningcorporaties minder bouwen.

Kijk hier de livestream met Frits Wester terug:

Suus: Ik heb een kind van 3 jaar, kan dat volgend jaar gratis naar de opvang?

Kinderopvang voor werkende ouders wordt in stappen zo goed als gratis. In plaats van de huidige toeslag moet er een vergoeding komen voor werkende ouders, die uiteindelijk oploopt tot 95 procent van de kosten. Dat gaat gelden voor kinderen tot 12 jaar. 

Nog even geduld. Uit een financiële toelichting valt op te maken dat het zeker tot 2025 duurt voordat je het echt in de portemonnee gaat merken.

Remon: Hoe zit het met het invoering rekeningrijden?

Het kabinet gaat de plannen daarvoor de komende vier jaar invoeren. Dat betekent dat na dit kabinet het rekeningrijden ingevoerd gaat worden: je gaat dan betalen per gereden kilometer en niet voor het bezit van een auto. Het maakt niet uit waar je rijdt en of je buiten of in de spits rijdt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bijna gratis kinderopvang: 'Vooral leuk voor hogere inkomens'

E: Worden duurzame producten goedkoper?

Nee. Wel stimuleert het kabinet gezonder eten. Zo komt er een suikertaks, vooralsnog alleen voor frisdranken. Dranken met suiker worden dus duurder. Ook sigaretten worden fors duurder: de accijns gaat naar 10 euro per pakje.

Het kabinet wil dat we gezonder gaan leven: de btw op groente en fruit gaat naar 0 procent.

K: wanneer krijgen we nieuwe verkiezingen?

Als het kabinet de rit uitzit in maart 2025. Mocht het kabinet vallen, dan eerder.

Linda: Miljarden en miljarden geven ze uit: waar halen ze al dat geld vandaan?

Van defensie tot onderwijs, van klimaat tot woningbouw: bijna alle beleidsterreinen krijgen er in het nieuwe regeerakkoord geld bij. In totaal gaan de overheidsuitgaven met tientallen miljarden omhoog. Dat geld wordt door ons allemaal opgebracht via belastingen en premies.

Daarnaast leent het kabinet geld, maar dat moet terugbetaald worden. De rente is nu nul procent, dus lenen is relatief goedkoop.

Meerdere vragenstellers: Wie is de winnaar van de onderhandelingen?

Ik vind er niet echt een winnaar of verliezer uitspringen. De partijen hebben alle vier punten binnengehaald en weggegeven. Vaak ook echte compromissen, waar je van alle vier wat in terugziet.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Gratis' kinderopvang goed idee? 'We kunnen de kwaliteit niet garanderen'

Meerdere vragenstellers: Hoe betrouwbaar zijn deze plannen?

Het zijn plannen en voornemens. In de praktijk kan natuurlijk weer van alles wijzigen of veranderen. Maar dit is wel de koers die het nieuwe kabinet voor de komende jaren wil varen.

Henk: Wordt het nu allemaal anders? Ik geloof er niets van

Dat moet in de praktijk blijken. Het bestuur moet opener en transparanter worden. De Tweede Kamer moet een sterkere positie krijgen. Het moet niet zo zijn dat de regeringspartijen alle plannen voorgekookt hebben, ook oppositiepartijen moeten dingen kunnen invoeren en binnen kunnen halen. Daar zie je nu nog weinig van. De huidige coalitie wordt voorgezet; daar is niets nieuws aan. Maar vergeet niet dat tijdens de verkiezingen in maart deze coalitie een meerderheid heeft gehaald.

Bekijk ook: Fons Lambie over het nieuwe regeerakkoord

Politiek verslaggever Fons Lambie over het nieuwe regeerakkoord.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore