Na royement leden

Ruzie over koers SP: verkiezingsdeelname grote steden in gevaar

13 november 2021 09:14 Aangepast: 13 november 2021 09:16
Lilian Marijnissen (r) op campagne met SP'ers (foto ter illustratie)

De deelname van de SP aan de gemeenteraadsverkiezingen in een aantal grote steden staat op de tocht. Geroyeerde leden willen toch als SP'er meedoen, maar de SP weigert dat pertinent. "Dan maar geen deelname aan de verkiezingen." Het verergert de problemen bij de partij, die al jaren worstelt met slechte verkiezingsresultaten.

Binnen de SP is al jaren sprake van strijd over de koers. Eerst ging het vooral over een duidelijker immigratiebeleid. De laatste tijd gaat het over een veel radicalere, Marxistische koers. Een groep jonge, zeer actieve leden wil dat de klassenstrijd voorop komt te staan en wil geen samenwerking meer met andere (kapitalistische) partijen. Binnen de SP worden ze de 'geradicaliseerde zolderkamercommunisten' genoemd.

De radicale leden namen het bestuur over van de SP-jongerenorganisatie Rood en probeerden ook in het bestuur van de SP zelf te komen. Het was voor het partijbestuur reden om hard in te grijpen en alle banden met Rood door te snijden. Wie lid bleef van Rood mocht geen lid meer zijn van de SP. Bijna veertig leden die weigerden voor de moederpartij te kiezen zijn geroyeerd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

SP royeert tientallen leden vanwege 'dubbel lidmaatschap'

Marxistische Forum

De radicale jongeren verenigden zich in het Marxistisch Forum. Volgens de nu geroyeerde leden is dat een onschuldig discussieplatform. Maar in werkelijkheid is het een organisatie met een eigen programma dat veel radicaler is dan dat van de SP zelf en met het doel de partij van binnenuit om te vormen. 

De 21-jarige Tijs Hardam is één van hen. Hij was voorzitter van de afdeling Rotterdam toen het partijbestuur hem voor de keuze stelde: kiezen voor alleen het lidmaatschap van de SP of opstappen. Hij weigerde een keuze te maken en werd daarom van de ledenlijst geschrapt. Hij staat echter nog altijd op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam en heeft zich ook opgeworpen als kandidaat voor het landelijke voorzitterschap van de SP.

Kritische leden

Door zijn royement kan Hardam geen landelijk voorzitter meer worden. Maar desondanks gaat hij in Rotterdam door met zijn strijd. "Wij willen in Rotterdam met de kandidatenlijst die er nu ligt voor de SP meedoen aan de verkiezingen", zegt hij. "Het partijbestuur is er alleen maar op uit om kritische leden te lozen en daar werken we niet aan mee."

Daarmee loopt de zaak verder uit de hand. Want op de lijst staan meer radicale leden die door het partijbestuur zijn geroyeerd.

Vier nederlagen op een rij

De SP doet het al jaren slecht bij de verkiezingen. Dat was al zo onder partijleider Emile Roemer, maar ook onder zijn opvolger Lilian Marijnissen. Vooral de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 verliepen desastreus. Terwijl de PvdA 29 zetels verloor, verloor de SP ook 1 zetel. 

Had de SP in 2017 nog 14 zetels in de Tweede Kamer, begin dit jaar bleven er slechts 9 van over. Bij de Provinciale Statenverkiezingen in 2019 halveerde de SP. Van de 70 statenzetels bleven er slecht 35 over. Als gevolg hiervan verloor de SP ook zetels in de Eerste Kamer: Van 9 naar 4.

Bij de Europese verkiezingen in 2019 verloor de SP, mede door de anti-Frans Timmermans-campagne beide zetels in het Europarlement. En bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2018 hield de SP er van de 440 raadszetels maar 285 over.

Marijnissen (SP): 'Niet uitslag waar we op hadden gehoopt'

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen is een tegenvaller, zegt Lilian Marijnissen van de SP.

Vervelend

SP-voorzitter Jannie Visscher noemt het 'erg vervelend' dat de volgens haar 'relatief kleine groep' voor problemen blijft zorgen. Het overgrote deel van de ruim 30.000 leden zou daar niets mee te maken willen hebben. "We moeten onze tijd besteden aan de dingen waar het echt om gaat: de strijd tegen de ongelijkheid en het oplossen van de wooncrisis", zegt ze.

Visscher is vastbesloten dat de geroyeerde leden ook echt weg moeten. Kandidatenlijsten met niet-leden gaat het SP-bestuur niet goedkeuren. "Dan maar geen deelname aan de verkiezingen."

Dat geldt ook voor de lijst in Utrecht, waar veel actieve leden - onder wie de beoogd lijsttrekker - uit de partij zijn gezet. Een speciale commissie, met daarin onder meer de oud-Kamerleden Paulus Jansen en Nine Kooiman, doet een ultieme poging hier te komen tot een nieuw bestuur en een kandidatenlijst met alleen SP-leden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

SP schort alle banden met jeugdafdeling Rood op

Ernstige gevolgen

Gerrit Voerman, Hoogleraar Nederlandse politiek, volgt de SP op de voet en denkt dat het conflict grote gevolgen voor de SP kan hebben bij de gemeenteraadsverkiezingen als het niet wordt bijgelegd. "Als de partij de royementen doorzet en daardoor bijvoorbeeld in steden als Rotterdam en Utrecht belangrijke kandidaten of hele kieslijsten verliest, dan is het ernstig. Als er dan concurrerende kieslijsten komen met oud-SP'ers, dan loopt dat nooit goed af."

Hij wijst er op dat het royeren van tientallen leden en de aandacht daarvoor in de media, de SP waarschijnlijk niet zullen helpen bij een goede uitslag. "De kiezer houdt immers niet van gedoe."

Het zou de SP dus helpen als het lukt om in Rotterdam en Utrecht toch mee te doen en een goed resultaat neer te zetten bij de verkiezingen. Want de partij leed al vier verkiezingsnederlagen op rij. En het is volgens Voerman juist dat electorale gekwakkel dat voor steeds nieuwe discussies zorgt over de koers van de SP.

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore