Geplaagde partij

Hoe gaat het CDA zichzelf opnieuw uitvinden? 'Verwacht geen vrolijk congres'

11 september 2021 06:18
CDA-leider Hoekstra spreekt tijdens een eerder CDA-congres. Beeld © ANP

Het CDA werd de afgelopen tijd geplaagd door interne strubbelingen en de partij staat er in de peilingen dramatisch voor. Deze week maakte Pieter Omtzigt ook nog eens bekend niet terug te zullen keren bij de partij. Datzelfde CDA is vandaag in congres bijeen om te spreken over de toekomst. Hoe wordt daar binnen de partij over gedacht en hoe rouwig zijn ze over het vertrek van Omtzigt? Politiek commentator Frits Wester legt het uit.

Frits, zijn er binnen het CDA grote zorgen over de toekomst van de partij?

"Ja, die zijn er. Het CDA is al tien jaar niet meer de grootste partij in de Tweede Kamer. Het is ook niet de tweede partij van het land, maar slechts de vierde. En in de peilingen staat het CDA er op dit moment nog veel beroerder voor. Het zou gek zijn als je je dan geen zorgen zou maken. Wat je wel proeft in gesprekken met hoofdrolspelers is dat de paniek en chaos van voor de zomer, voorzichtig plaats aan het maken is voor meer rust en en stabiliteit om van daaruit weer een weg naar boven te zoeken."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Omtzigt gooit deur voor CDA definitief dicht: 'Ik kan niet anders'

Hoe willen ze daar wat aan gaan doen?

"Ze zoeken het nu vooral in een inhoudelijke heroriëntatie. Alle geledingen van de partij moeten nu onderwerp voor onderwerp met een eensluidend verhaal komen. Zo moet het voor de kiezer weer duidelijk worden waar het CDA nu precies voor staat. Dat beeld was de afgelopen tijd - en zeker in de campagne - veel te versnipperd. Er was geen touw meer aan vast te knopen wat het Christendemocratische verhaal nu precies inhield. Dat beeld proberen ze nu bij te sturen."

Hoe wordt er binnen de partij gedacht over het vertrek van Omtzigt?

"Daar wordt wisselend naar gekeken. Er zijn mensen die zijn vertrek nog steeds heel erg betreuren. Zij hopen dat Omzigt terugkeert. Maar die deur heeft hij deze week definitief dichtgegooid. Hij gaat nu zijn eigen weg. Formeel blijft het CDA zeggen dat de deur voor Omzigt altijd open staat, maar achter de schermen is de top van de partij maar wat blij dat hij nu zelf duidelijkheid heeft gegeven. Ze waren toch al niet van plan zelf het initiatief te nemen tot een verzoeningspoging. En door de keuze van Omtzigt hebben oproepen van leden om tot zo'n verzoening te komen, geen zin meer."

Mogelijk neemt de partij op het congres een voorstel aan dat zich verzet tegen voltooid leven, is dat een probleem?

"Als die resolutie wordt aangenomen onderstreept het CDA nog eens duidelijk hoe de partij formeel in die discussie zit. De partij wijst het wetsvoorstel van D66 af om mensen boven de 75 jaar, die weliswaar niet uitzichtloos lijden maar niet verder willen leven, te helpen om een einde aan dat leven te maken. Tegelijkertijd wijst het CDA-partijbestuur erop dat in dit type medisch-ethische kwesties het aan een ieder Kamerlid zelf is om een afweging te maken. Ik voorzie dan ook geen echte problemen op dit punt, bij de mogelijke vorming van een coalitie. Maar het signaal uit de achterban is duidelijk voor andere partijen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

D66-voorstel stervenshulp bij voltooid leven leidt tot 'lichte irritatie' bij CU

Wordt het een lastig congres voor de partijleiding?

"Verwacht geen vrolijke dag met alleen maar applaus. Er zal stevig gediscussieerd worden, en hier en daar zullen de emoties hoog oplopen. Zoals over de chaotische lijsttrekkersverkiezing, de dramatisch verlopen verkiezingscampagne en het vertrek van het bij een deel van de achterban populaire Kamerlid Pieter Omtzigt. Maar een revolutie hoef je niet te verwachten. De overgrote meerderheid van het CDA snakt ernaar om aan het einde van de dag weer gezamenlijk door één deur naar huis te kunnen gaan."

Wat verwacht je van de toespraak van Wopke Hoekstra?

"Hij zal na een ingetogen terugblik waarbij hij ook de hand in eigen boezem steekt, vooral vooruit willen kijken. Ik ben vooral benieuwd hoe hij de hand gaat uitsteken naar PvdA en GroenLinks. Partijen die, mocht het tot een minderheidskabinet komen waar het CDA deel van uit maakt, meegenomen moeten worden in de grote beslissingen waar dat kabinet voor komt te staan. Daarnaast ben ik nieuwsgierig of hij op één of andere manier invulling gaat geven aan de brugfunctie tussen VVD'er Rutte en D66-leider Kaag. Wat dat betreft kan er een mooie taak voor hem liggen als hij daarin slaagt. Dat zal zijn eigen positie ook verstevigen. Want van de directe chemie tussen Rutte en Kaag hoeven we voorlopig niet veel te verwachten."

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore