Geheugen heeft een limiet

Wéér een coronapersconferentie (nr 32), maar het valt vies tegen wat we onthouden

11 mei 2021 06:05 Aangepast: 11 mei 2021 13:04
Rutte en De Jonge tijdens een eerdere persconferentie. Beeld © ANP

Miljoenen mensen zullen vanavond – al dan niet met het bord op schoot – naar de 32ste coronapersconferentie kijken. Maar wat we onthouden en hoe goed we luisteren, valt vies tegen. "Mensen vergeten tot 80 procent van de boodschap", zeggen communicatiedeskundigen. En na tien minuten dwalen onze gedachten in rap tempo af, blijkt uit de kijkcijfers.

De coronapersconferenties zijn stuk voor stuk kijkcijferkanonnen. Al is de interesse de afgelopen veertien maanden wel flink afgenomen.

Zaten er eind april vorig jaar nog 7,8 miljoen mensen voor de buis. Bij de laatste persconferentie keken er, verdeeld over alle zenders, 'slechts' 4,7 miljoen mensen.

Nieuwigheid is er vanaf 

Des te meer nieuws mensen verwachten, des te groter de kans dat we daadwerkelijk voor de tv zitten, zegt hoogleraar gezondheidscommunicatie Bas van den Putte. "Omdat de laatste maanden bijna alles uitlekte en de nieuwigheid er ook wat van afging, is de neiging om te gaan kijken minder groot geworden. Mensen geloven het wel."

Volgens Van den Putte zijn de persconferenties wel erg belangrijk voor het informeren van het grote publiek, maar vooral omdat alle media erover berichten. De interesse zal volgens hem de komende weken wel weer toe kunnen nemen, omdat we meer positiever nieuws te horen zullen krijgen. "We luisteren graag naar goed nieuws."

De zaal waar de persconferenties gegeven worden, bij het ministerie van Justitie. De zaal waar de persconferenties gegeven worden, bij het ministerie van Justitie.

Motiveren

Maar onze aandacht heeft een limiet, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Om de aandacht van de miljoenen Nederlanders na al die maanden vast te houden, is het belangrijk om de kijker te blijven motiveren. Dat stelt Julia van Weert, hoogleraar communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. "Rutte en De Jonge doen er dus goed aan om mensen die verantwoordelijkheid te laten voelen. Dat het dus van ons gedrag afhangt, wat er kan."

Van Weert deed wetenschappelijk onderzoek naar hoe goed mensen luisteren én hoe goed we onthouden. Dat valt vies tegen. Wat blijkt? "Mensen vergeten tussen de 50 tot 80 procent wat er gezegd wordt." Bij persconferenties zal dat niet veel beter zijn.

Zeven dingen 

Volgens de hoogleraar onthouden we vooral het begin van de persconferenties. "Het is dus belangrijk om meteen tot de kern te komen", zegt Van Weert. Dat doet Rutte doorgaans heel goed, vindt ze. "Hij leidt goed in, maakt snel duidelijk wat hij gaat vertellen. Ook neemt hij mensen mee in zijn gesprek. Door woorden te gebruiken als 'ten eerste, ten tweede'." 

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt verder dat mensen maximaal zeven dingen uit een gesprek onthouden. En: "Hoe ouder de luisteraar, des te meer moeite we krijgen met het onderscheiden van bij- en hoofdzaken. Te veel in details treden, werkt dus niet. Dan zien mensen door de bomen het bos niet meer." 

Bekijk ook: weer op vakantie in de EU?

Deze pas moet het mogelijk maken deze zomer weer over de grens op vakantie te gaan. Maar je moet wel aan een paar voorwaarden kunnen voldoen. Zo moet de pas gaan werken.

Kritiek

Minister De Jonge krijgt nog weleens kritiek dat hij te langdraderig is. Veelzeggend was het grapje van premier Rutte tijdens de laatste persconferentie, toen De Jonge vertelde hoe ontzettend voortvarend er inmiddels wordt gevaccineerd. De Jonge legde uit dat er met de huidige snelheid tijdens een gemiddeld antwoord van hem, 'toch al gauw 300 prikken' gezet kunnen worden.

Daarop reageerde Rutte dat er tijdens een antwoord van hem slechts '100 prikken' gezet kunnen worden. Eerder was al te zien dat Rutte tijdens persconferenties, als De Jonge langdurig aan het woord is, naar de klok gaat kijken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De crisis- communicatie van premier Mark Rutte

Na 19.20 uur haken we af

RTL Nieuws vroeg bij Kijkonderzoek het gedrag van de kijkers op tijdens de de persconferenties. Uit analyse van die kijkcijfers blijkt dat de meeste mensen tussen 19.10 uur en 19.15 uur kijken. Daarna vindt er een gestage daling plaats, rond 19.20 uur gaat het wat harder naar beneden, blijkt uit de opgevraagde gegevens. 

Volgens Van Weert is er nog één ding belangrijk om de mensen te blijven boeien. Duidelijke taal. Ze deed veel studie naar complexiteit van taal. "Als de boodschap in eenvoudige woorden wordt verteld, dan begrijpt de ontvanger het beter. Dat geldt voor lager- maar ook voor hoger opgeleiden. Mits het op een professionele manier gebeurt." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Als daling besmettingen doorzet wil kabinet volgende week verder versoepelen

Jip en Janneke taal

Begrijpelijke, eenvoudige taal kan dus juist heel professioneel overkomen. Bij toespraken van De Jonge en Rutte zijn communicatie-experts nauw betrokken en ook zij hebben dat in hun oren geknoopt.

Over alles wat De Jonge en Rutte zeggen, wordt van tevoren dan ook goed nagedacht. Zo zijn de afgelopen maanden al heel wat metaforen de revue gepasseerd. Van 'achtbanen', 'spagaten' en 'balanceeracts'; alles om de kijker te blijven boeien. En die felbegeerde aandacht te blijven houden.  

Wat verwachten we van de coronapersconferentie?

Het kabinet wil verder gaan versoepelen. Als de cijfers zich gunstig blijven ontwikkelen, dan zouden vanaf 18 mei de doorstroomlocaties in de buitenlucht (zoals bijvoorbeeld dierentuinen en pretparken) onder voorwaarden weer open mogen en zouden de mogelijkheden om buiten te sporten worden verruimd. Ook accommodaties voor binnensport zouden onder voorwaarden weer open gaan en kunst- en cultuurbeoefening zou weer mogelijk worden.

Verder zouden doorstroomlocaties binnen, zoals musea en culturele instellingen weer beperkt toegankelijk worden voor mensen met een negatieve coronatest. En mogen de terrassen open tot 20.00 uur. Ook is het de bedoeling dat er vanavond meer duidelijkheid komt over wat er kan tijdens de zomervakantie. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore