Kamerverkiezingen

Dit zijn de winnaars en de verliezers van de verkiezingen

18 maart 2021 00:15 Aangepast: 18 maart 2021 00:20
Winnaar Sigrid Kaag (D66) naast verliezer Wopke Hoekstra (CDA). Beeld © ANP

De één klom van vreugde op tafel, de ander kon alleen maar teleurgesteld het hoofd buigen. Wie zijn de grote winnaars van de Tweede Kamerverkiezingen 2021, en wie de grote verliezers?

Demissionair premier Rutte veerde op uit zijn stoel toen hij even na negen uur de uitslag van de eerste exitpoll op tv zag. Hij hief de armen triomfantelijk toen hij constateerde dat zijn partij, de VVD, waarschijnlijk een kleine winst zou boeken:

Mark Rutte heft de armen bij het bekijken van de eerste exitpoll. Mark Rutte heft de armen bij het bekijken van de eerste exitpoll.

Winnaar: D66

De blijdschap bij Sigrid Kaag, de leider van regeringspartij D66, was een halfuurtje later zo mogelijk nog groter. Waar van tevoren was gerekend op een spannende nek-aan-nekrace om de tweede plek, bleek D66 ineens een stuk groter geworden dan Geert Wilders' PVV: 27 om 17 zetels.

Dát was een verschil waarmee vrijwel niemand rekening had gehouden. Nog nooit deed D66 het, in zijn 55-jarige bestaan, bij Kamerverkiezingen beter dan dit jaar. Toen die winst zich had afgetekend, klom Kaag op tafel:

Blijdschap bij D66-lijsttrekker Sigrid Kaag: haar partij gaat naar 27 zetels. Blijdschap bij D66-lijsttrekker Sigrid Kaag: haar partij gaat naar 27 zetels.

Kaag zei dat de winst 'een grote verantwoordelijkheid' bij haar partij legt. "Ik zie het vertrouwen dat wij als D66 hebben gekregen als een bevestiging dat wij als enige progressieve partij invloed hebben gehad de afgelopen jaren. Met dat vertrouwen gaan we serieus om."

Verliezer: CDA

Bij een andere regeringspartij, het CDA, overheerste de teleurstelling om het verlies van waarschijnlijk vijf zetels. CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra ziet zichzelf niet gauw aanschuiven bij het overleg over een nieuw kabinet: het is 'aan VVD en D66 om daar verantwoordelijkheid te nemen'. Bij de uitslag wilde hij niet al te lang stilstaan. "Soms zit het tegen", zei hij:

Verliezer: PVV

Geert Wilders, de leider van de PVV, feliciteerde de winnaars Rutte en Kaag. Hij gaat ervan uit dat VVD en D66, samen met het CDA, de coalitie gaan vormen. 

Wilders zal knarsetandend naar de exitpolls hebben gekeken. Waar vooraf serieus rekening was gehouden met winst voor zijn partij, moest hij een verlies van drie zetels incasseren. Hij omschreef het zelf als 'licht verlies'. "Natuurlijk had ik op meer gehoopt", zei hij:

Verliezers: SP en GroenLinks

Waar D66 kon pronken met een glanzende zege, likten andere linkse partijen hun wonden. Zowel SP als GroenLinks lijkt zes zetels te zullen inleveren: mogelijk zakken ze beide terug van veertien naar acht zetels.

Jesse Klaver van GroenLinks zei dat de nederlaag pijn doet, maar dat het te vroeg is voor 'allerlei analyses'. Wel wil hij aanblijven als fractievoorzitter van GroenLinks. Eventuele deelname aan een volgend kabinet sluit Klaver niet uit, maar erop vooruitlopen wil hij ook niet.

SP-leider Lilian Marijnissen vindt het verlies van haar partij teleurstellend, maar ook zij zei niet aan aftreden te denken. "Dit is niet de uitslag waarop we hadden gehoopt", zei ze:

Winnaars: Volt en Bij1

Toch zijn er ook een paar linkse partijen die wél blij konden zijn. De Nederlandse tak van de 'Europese partij' Volt heeft mogelijk drie zetels behaald. Het is voor het eerst dat de partij van lijsttrekker Laurens Dassen in de Tweede Kamer komt. In 2017 lukte dat niet. Volt is vooral populair onder jongeren.

Volt wil meer Europese samenwerking op verschillende vlakken. De partij wil een Europees leger en meer macht naar het Europees Parlement en de Europese Centrale Bank. Hoog op de agenda staan de klimaatcrisis, de migratiecrisis en veiligheid, problemen die volgens de partij het best kunnen worden opgelost met Europese samenwerking.

Dan is er nog Bij1 van Sylvana Simons. Haar partij wil opkomen voor 'radicale gelijkwaardigheid' en komt mogelijk met één zetel in de nieuwe Tweede Kamer.

Sylvana Simons (Bij1) vierde de mogelijke overwinning in Theater Zuidplein in Rotterdam. Sylvana Simons (Bij1) vierde de mogelijke overwinning in Theater Zuidplein in Rotterdam.

Winnaars: JA21 en FVD

Blijdschap zal er ook geweest zijn bij de partij van Annabel Nanninga en Joost Eerdmans, JA21. Die komt mogelijk met drie zetels in de nieuwe Tweede Kamer, terwijl ze pas vorig najaar werd gevormd. 

JA21 ontstond als afsplitsing van Forum voor Democratie (FVD). Eerdmans en Nanninga keerden zich in november af van de partij van Thierry Baudet, omdat ze geen lid wilden zijn van 'een partij die extremistische opvattingen duldt'. FVD lag destijds zwaar onder vuur, onder meer vanwege racistische en antisemitische opvattingen die zouden rondgaan in de jongerenbeweging JFVD en de partijtop.

De media verzamelden zich vergeefs bij het partijkantoor van Forum voor Democratie. De media verzamelden zich vergeefs bij het partijkantoor van Forum voor Democratie.

De partij van Baudet deed het in de peilingen nadien niet goed, maar zag zijn campagne toch bekroond met een aanzienlijke winst. FVD komt mogelijk in de Kamer met acht zetels, zes meer dan de afgelopen periode.

Terwijl journalisten zich hadden verzameld voor het partijkantoor van FVD in Amsterdam, vierden Baudet en zijn aanhangers feest op een geheime locatie. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

PVV niet langer de grootste in Venlo, Wilders verliest geboortestad

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore